Επενδύσεις 475 δισ. ευρώ για να ηγηθεί στην ψηφιακή εποχή των κινητών επικοινωνιών
Οι κινητές τηλεπικοινωνίες και οι ψηφιακές υποδομές εξελίσσονται σε έναν από τους κορυφαίους παράγοντες που οδηγούν την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Σύμφωνα με τη νέα έκθεση Mobile Economy Europe 2026 της GSMA, η συνολική συμβολή των κινητών τεχνολογιών στην οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυξήθηκε κατά 14% το 2025, φτάνοντας τα 1,15 τρισ. ευρώ. Αυτό αντιπροσωπεύει πλέον το 6,1% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, από 5,5% το 2024, όταν η αξία ανερχόταν σε 1,01 τρισ. ευρώ.
Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της οικονομικής επίδρασης, περίπου 820 δισ. ευρώ, προέρχεται από τα οφέλη που απορρέουν από την αυξημένη παραγωγικότητα, η οποία επιτυγχάνεται μέσα από τις κινητές επικοινωνίες. Η χρήση smartphones, εφαρμογών και υπηρεσιών δεδομένων επιταχύνει την πρόσβαση στην πληροφορία, βελτιώνει την επικοινωνία και επιταχύνει τις διαδικασίες τόσο σε επιχειρήσεις όσο και σε δημόσιους οργανισμούς. Η GSMA εκτιμά ότι έως το 2030, ο κλάδος θα συμβάλλει συνολικά με πάνω από 1,6 τρισ. ευρώ στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Σήμερα, οι πάροχοι τηλεπικοινωνιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποστηρίζουν σχεδόν 600 εκατομμύρια κινητές συνδέσεις, ενώ περισσότεροι από 370 εκατομμύρια πολίτες χρησιμοποιούν υπηρεσίες κινητού διαδικτύου. Αυτό σημαίνει ότι πάνω από το 80% του πληθυσμού της Ένωσης είναι συνδεδεμένο με κινητές υπηρεσίες. Η δυναμική αυτή αναμένεται να συνεχιστεί, με το ποσοστό των Ευρωπαίων που θα διαθέτουν συνδρομή κινητού διαδικτύου να φτάνει το 86% έως το 2030, δηλαδή πάνω από 380 εκατομμύρια άνθρωποι.
Παράλληλα, η μετάβαση στο 5G επιταχύνεται. Μέχρι το τέλος του 2025, το 43% των κινητών συνδέσεων στην Ευρώπη θα βασίζεται σε δίκτυα 5G. Μέχρι το 2030, ο δείκτης αυτός προβλέπεται να φτάσει το 88%, που σημαίνει σχεδόν 530 εκατομμύρια συνδέσεις. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, η διείσδυση του 5G αναμένεται να ξεπεράσει το 90%, επιβεβαιώνοντας ότι η τεχνολογία αυτή θα γίνει η ραχοκοκαλιά της ψηφιακής οικονομίας της επόμενης δεκαετίας.
Η ανάπτυξη αυτή, ωστόσο, απαιτεί σημαντικές επενδύσεις. Η GSMA Intelligence υπολογίζει ότι οι ευρωπαϊκοί πάροχοι θα δαπανήσουν περίπου 270 δισ. ευρώ από το 2026 έως το 2036 μόνο για τη συντήρηση, την αναβάθμιση και την αντικατάσταση του υπαρχόντος τεχνολογικού εξοπλισμού. Αυτό το ποσό θεωρείται επαρκές για τη διατήρηση της λειτουργίας των δικτύων και την σταδιακή αναβάθμισή τους.
Ωστόσο, η ίδια μελέτη υπογραμμίζει ότι τα 270 δισ. ευρώ δεν επαρκούν εάν η Ευρώπη στοχεύει στην ανακατάληψη ηγετικού ρόλου στον παγκόσμιο χώρο των κινητών επικοινωνιών. Για το σκοπό αυτό, απαιτούνται επιπλέον επενδύσεις της τάξης των 200 δισ. ευρώ, με το συνολικό πακέτο να ανέρχεται στα 475 δισ. ευρώ μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Ανάμεσα στα επιπλέον κεφάλαια, τα 35 δισ. ευρώ θα πρέπει να διατεθούν για την επέκταση της κάλυψης 5G σε όλες τις κατοικημένες περιοχές της Ευρώπης. Οι επενδύσεις αυτές περιλαμβάνουν την αναβάθμιση των δικτύων πρόσβασης, την αύξηση της χωρητικότητας όπου χρειάζεται, καθώς και την ανάπτυξη αυτόνομων πυρήνων 5G (5G Standalone). Επιπλέον, προβλέπεται η αξιοποίηση δορυφορικών τεχνολογιών για την πρόσβαση σε απομακρυσμένες και αγροτικές περιοχές.
Ένα ακόμα σημαντικό πεδίο είναι η ανθεκτικότητα των δικτύων. Για την προστασία κρίσιμων υποδομών κινητών επικοινωνιών, εκτιμάται ότι θα χρειαστούν 38 δισ. ευρώ. Τα κεφάλαια αυτά προορίζονται για την επέκταση της διάρκειας ζωής των μπαταριών στους σταθμούς βάσης, την ενίσχυση δορυφορικών συνδέσεων ως εναλλακτικών διαδρομών επικοινωνίας, την αξιοποίηση γεννητριών και την ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας. Η τεχνητή νοημοσύνη αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε αυτό το πλαίσιο.
Η GSMA εκτιμά ότι οι πάροχοι θα χρειαστούν επιπλέον 28 δισ. ευρώ
για τη δημιουργία δικτύων που θα υποστηρίζουν εφαρμογές AI. Οι επενδύσεις αυτές αναμένεται να μειώσουν το λειτουργικό κόστος μέσω αυτοματοποίησης, βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης και καλύτερης διαχείρισης των πόρων. Ταυτόχρονα, εκτιμάται ότι θα δημιουργήσουν νέες πηγές εσόδων, κυρίως στον τομέα των επιχειρηματικών υπηρεσιών.
Οι περισσότερες επενδύσεις θα κατευθυνθούν στις μεταφορές. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει ως στόχο την πλήρη κάλυψη των βασικών διαδρόμων μεταφορών με δίκτυα 5G. Για την υλοποίησή του, απαιτούνται επενδύσεις ύψους 104 δισ. ευρώ στα δίκτυα πρόσβασης, με έμφαση σε οδικούς άξονες, σιδηροδρόμους και άλλους βασικούς διαδρόμους, ώστε να υποστηριχθούν οι εφαρμογές συνδεδεμένων μεταφορών και έξυπνης κινητικότητας.
Τέλος, η GSMA επισημαίνει ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια νέα εποχή ψηφιακής κυριαρχίας. Η ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης και υπηρεσιών cloud δημιουργούν αυξημένες απαιτήσεις για ασφαλείς και αξιόπιστες υποδομές. Οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι διαθέτουν σημαντικά πλεονεκτήματα λόγω της εμπειρίας τους στη διαχείριση κρίσιμων εθνικών υποδομών και της λειτουργίας υπό αυστηρούς ρυθμιστικούς κανόνες.
Τα δεδομένα της GSMA αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που δύσκολα αμφισβητείται: οι κινητές επικοινωνίες έχουν καταστεί βασικός πυλώνας οικονομικής ανάπτυξης, παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας. Το ερώτημα που τίθεται για την Ευρώπη δεν είναι αν πρέπει να επενδύσει, αλλά αν θα καταφέρει να δημιουργήσει το κατάλληλο περιβάλλον ώστε να υλοποιηθούν οι επενδύσεις των 475 δισ. ευρώ, και να παραμείνει ανταγωνιστική απέναντι στη Βόρεια Αμερική και την Ανατολική Ασία στη νέα ψηφιακή εποχή.
