Με την υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης η γηραιά ήπειρος ξαναβρίσκει επιτέλους λίγο οξυγόνο. Η δυναμική παραμένει ανεμική και θα πρέπει να οικοδομηθεί από την αρχή
H είδηση της υπογραφής ενός πρωτοκόλλου κατανόησης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν προκάλεσε τις αναμενόμενες αντιδράσεις στις αγορές: πτώση των τιμών του πετρελαίου, αποκλιμάκωση των επιτοκίων με τον πληθωρισμό να γίνεται λιγότερο απειλητικός, άνοδο των μετοχών και επιστροφή της διάθεσης των χρηματιστών για ρίσκο.
- Από τη Μαρία Δεναξά
Ωστόσο, «σε πολλά σημεία βρισκόμαστε ακόμη στο στάδιο εικασιών. Η εξομάλυνση της κατάστασης θα πάρει οπωσδήποτε χρόνο» τονίζει η Φλοράνς Πιζανί, επικεφαλής οικονομολόγος της διεθνούς εταιρίας διαχείρισης επενδύσεων Candriam.
Ακόμα κι αν όλα κυλήσουν ομαλά, που είναι το πιο πιθανό, θα πρέπει παρ’ όλα αυτά να αποναρκοθετηθούν τα Στενά του Ορμούζ, να αποκατασταθούν ή και να ξαναχτιστούν πολλές εγκαταστάσεις παραγωγής. Από τη μια, η προοπτική της ειρηνευτικής συμφωνίας που θα υπογραφεί την Παρασκευή αλλάζει τα πάντα. Στα 100 δολάρια το βαρέλι τον Απρίλιο, η αγορά πετρελαίου δίσταζε ανάμεσα σε δύο σενάρια: έναν παρατεταμένο πόλεμο και την προοπτική του Brent πάνω από τα 150 δολάρια ή μια σύντομη σύγκρουση και πτώση της τιμής του πετρελαίου στα 80 δολάρια.
Επειτα από πολλές ανατροπές, η ζυγαριά φαίνεται να γέρνει προς το δεύτερο σενάριο. Το βαρέλι έπεσε στα 83 δολάρια τη Δευτέρα το απόγευμα. Η ελπίδα επιστρέφει και «σε περίπτωση ανάγκης, οι χώρες θα διστάζουν λιγότερο να αντλήσουν από τα στρατηγικά τους αποθέματα» προβλέπει η Πιζανί. Από την άλλη, «αυτή η σύγκρουση έχει αρνητικές δευτερογενείς συνέπειες στην ανάπτυξη και σε ορισμένες τιμές» συνεχίζει η οικονομολόγος. Συνολικά, η παγκόσμια οικονομία έδειξε ανθεκτικότητα τους τελευταίους μήνες, αν και ορισμένες χώρες επηρεάστηκαν περισσότερο από άλλες.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες ο προϋπολογισμός των νοικοκυριών επιβαρύνθηκε από τις τιμές των καυσίμων που ξεπερνούν τα 4,5 δολάρια το γαλόνι, ενώ ήταν κάτω από τα 3 δολάρια πριν από τον πόλεμο. Ωστόσο, οι επενδύσεις στην άλλη άκρη του Ατλαντικού διασώζουν τη συνολική εικόνα της ανάπτυξης και το μέγεθος της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας τον περασμένο μήνα μαρτυρά ξεκάθαρα ότι η χώρα δεν βρίσκεται σε ύφεση.
Το πρώτο τρίμηνο του έτους, η ευρωπαϊκή οικονομία βρισκόταν σε τροχιά επιτάχυνσης. Στη συνέχεια «η γηραιά ήπειρος υπέστη ένα σοκ τιμών και ένα πλήγμα στην αγοραστική δύναμη των πολιτών της, σε ένα περιβάλλον χαμηλών επενδύσεων και χωρίς να έχει τα μέσα να αντισταθμίσει τις επιπτώσεις αυτού του πολέμου. Η Ευρώπη διαθέτει λίγους μηχανισμούς απορρόφησης κρίσεων» σημειώνει η Φλοράνς Πιζανί. Αυτό οφείλεται εν μέρει στη δημοσιονομική της κατάσταση, που εμπόδισε τις κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης να αυξήσουν περισσότερο τις δημόσιες δαπάνες.
Ανοδος των τιμών
Η Ευρώπη επηρεάζεται επίσης από τις επιπτώσεις της ανόδου της τιμής του φυσικού αερίου σε σχέση με τις αρχές του έτους, γεγονός που επιβαρύνει επίσης την ανταγωνιστικότητα των βιομηχανιών της. Η αποκλιμάκωση που καταγράφηκε τη Δευτέρα στην αγορά του Ρότερνταμ (στα 43 ευρώ/MWh) δεν επανέφερε τις τιμές του φυσικού αερίου στα επίπεδα της αρχής του 2026, που ήταν πιο κοντά στα 30 ευρώ. Οπως και με το πετρέλαιο, που η διαπραγμάτευση της τιμής του ήταν γύρω στα 65 δολάρια το βαρέλι στα τέλη του 2025, και η εξομάλυνση θα πάρει χρόνο.
Ο φόβος του πληθωρισμού ήταν ακριβώς αυτός που οδήγησε την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) να αυξήσει τα επιτόκιά της την προηγούμενη Πέμπτη, μια κίνηση που επικρίθηκε από πολλούς οικονομολόγους. Η εκτόνωση της σύγκρουσης αφήνει την ελπίδα ότι ήταν μια μεμονωμένη ενέργεια, γιατί αν η ευρωπαϊκή ηγεσία θέλει περισσότερες επενδύσεις, θα πρέπει να αφήσει τις επιχειρήσεις να πάρουν μια ανάσα. Τα στοιχεία για την ανάπτυξη του δεύτερου τριμήνου αναμένονται αρνητικά, αλλά «ίσως αποφύγουμε την ύφεση στο δεύτερο μισό του έτους» ελπίζει ο οικονομολόγος Πάτρικ Αρτούς. Με την υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης η Ευρώπη ξαναβρίσκει επιτέλους λίγο οξυγόνο. Η δυναμική, ωστόσο, παραμένει ανεμική και θα πρέπει να οικοδομηθεί από την αρχή.
