Τι αλλάζει από την 1η Ιουλίου στις ηλεκτρονικές αγορές
Ακριβότερες αναμένεται να γίνουν από την 1η Ιουλίου 2026 οι αγορές μικρής αξίας από ηλεκτρονικές πλατφόρμες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως οι Temu και Shein, καθώς τίθεται σε εφαρμογή νέο καθεστώς τελωνειακών επιβαρύνσεων που αλλάζει τα δεδομένα στις online παραγγελίες εκατομμυρίων καταναλωτών.
Η νέα ρύθμιση, η οποία φέρει την υπογραφή της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προβλέπει την επιβολή ελάχιστου τελωνειακού δασμού ύψους 3 ευρώ για κάθε κατηγορία προϊόντος που περιλαμβάνεται σε μικροδέματα αξίας έως 150 ευρώ τα οποία εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τρίτες χώρες.
Η απόφαση σηματοδοτεί το τέλος ενός καθεστώτος που επέτρεπε μέχρι σήμερα την εισαγωγή δεμάτων μικρής αξίας χωρίς εισαγωγικούς δασμούς, γεγονός που συνέβαλε στην εκρηκτική ανάπτυξη των ηλεκτρονικών αγορών από ασιατικές πλατφόρμες χαμηλού κόστους.
Τι αλλάζει στις online αγορές
Μέχρι σήμερα, τα δέματα αξίας έως 150 ευρώ που έφταναν στην Ευρωπαϊκή Ένωση από χώρες εκτός ΕΕ δεν επιβαρύνονταν με εισαγωγικούς δασμούς. Από την 1η Ιουλίου 2026, όμως, κάθε κατηγορία προϊόντος που περιλαμβάνεται σε ένα δέμα θα επιβαρύνεται με ενιαίο προσωρινό δασμό 3 ευρώ.
Η σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι η επιβάρυνση δεν θα υπολογίζεται ανά δέμα αλλά ανά είδος ή δασμολογική κατηγορία προϊόντος.
Έτσι, ένα πακέτο που περιλαμβάνει διαφορετικά προϊόντα ενδέχεται να επιβαρύνεται πολλαπλά. Για παράδειγμα, εάν ένα δέμα περιλαμβάνει μία μεταξωτή μπλούζα και ένα μάλλινο ένδυμα, τα δύο προϊόντα υπάγονται σε διαφορετικές τελωνειακές κατηγορίες και συνεπώς θα επιβληθεί συνολικός δασμός 6 ευρώ.
Παραδείγματα των νέων χρεώσεων
Με βάση το νέο καθεστώς:
- Προϊόν αξίας 5 ευρώ θα κοστίζει 8 ευρώ πριν από τον ΦΠΑ.
- Προϊόν αξίας 20 ευρώ θα κοστίζει 23 ευρώ πριν από τον ΦΠΑ.
- Πέντε διαφορετικά προϊόντα συνολικής αξίας 20 ευρώ μπορεί να επιβαρυνθούν με 15 ευρώ επιπλέον δασμούς, ανεβάζοντας το κόστος στα 35 ευρώ πριν από τον ΦΠΑ.
- Αντίθετα, πολλά τεμάχια του ίδιου προϊόντος ή της ίδιας δασμολογικής κατηγορίας ενδέχεται να επιβαρύνονται μόνο με έναν δασμό 3 ευρώ.
Η εφαρμογή του μέτρου αναμένεται να επηρεάσει κυρίως τις παραγγελίες από κινεζικές πλατφόρμες, χωρίς όμως να περιορίζεται αποκλειστικά σε αυτές, καθώς αφορά κάθε μικροδέμα που αποστέλλεται από τρίτες χώρες προς κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Γιατί η ΕΕ επιβάλλει νέους δασμούς
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι η έκρηξη των μικροδεμάτων που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά έχει δημιουργήσει σοβαρές πιέσεις τόσο στα τελωνεία όσο και στον ανταγωνισμό με τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά της τάσης που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με την Κομισιόν, ο αριθμός των μικρών δεμάτων που φτάνουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση διπλασιάζεται κάθε χρόνο από το 2022. Μόνο το 2024 εισήλθαν στην ευρωπαϊκή αγορά περίπου 4,6 δισεκατομμύρια μικροδέματα. Από αυτά, το 91% προερχόταν από την Κίνα, κυρίως μέσω πλατφορμών όπως η Temu, η Shein και άλλων αλυσίδων χαμηλού κόστους.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι περίπου το 65% των εισαγόμενων δεμάτων δηλώνονται με χαμηλότερη αξία από την πραγματική, με στόχο την αποφυγή τελωνειακών επιβαρύνσεων και ελέγχων.
Προσωρινό μέτρο έως το 2028
Ο νέος ενιαίος δασμός των 3 ευρώ θα ισχύσει από την 1η Ιουλίου 2026 έως και την 1η Ιουλίου 2028. Πρόκειται για μεταβατικό μέτρο που θα παραμείνει σε ισχύ μέχρι να τεθεί σε πλήρη λειτουργία ο νέος ευρωπαϊκός κόμβος τελωνειακών δεδομένων, μέσω του οποίου θα εφαρμοστεί ένα πιο ολοκληρωμένο σύστημα τελωνειακών ελέγχων και επιβαρύνσεων.
Με την ενεργοποίηση του νέου μηχανισμού, οι προσωρινοί δασμοί θα αντικατασταθούν από το κανονικό τελωνειακό καθεστώς που θα προβλέπεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η εξέλιξη αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο οι Ευρωπαίοι καταναλωτές πραγματοποιούν τις αγορές τους από διεθνείς πλατφόρμες, περιορίζοντας το πλεονέκτημα των εξαιρετικά χαμηλών τιμών που χαρακτήριζε μέχρι σήμερα τις παραγγελίες από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
