Μέρες που ̓ναι, θυμάμαι τα «Κυπριακά». Θυμάμαι τις βασανιστικές ώρες που πέρασα, όταν έγινα ο πρώτος Ελληνας δημοσιογράφος που πέρασε στα Κατεχόμενα. Κάηκε η καρδιά μου για πάντα εκείνες τις ώρες! Και μέρες που ̓ναι, θυμάμαι τους ήρωες. Και πιο πολύ τον Ευαγόρα Παλληκαρίδη.
Ο Αγγλος δεν άντεξε και ρώτησε έναν Κύπριο δημοσιογράφο για τους αντάρτες της ΕΟΚΑ: «What kind of people are they;» (Τι σόι άνθρωποι είναι αυτοί;). Για να λάβει πληρωμένη απάντηση: «Greeks» (Ελληνες)! Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης, μαθητής Γυμνασίου, θα γράψει σε έκθεση ιδεών για τη σημασία των εθνικών επετείων: «Κάτω από τον γαλάζιο αττικό ουρανό, αλλά και κάτω από τον σκοτεινό συννεφιασμένο ορίζοντα της δούλης Κύπρου, γιορτάζονται οι Εθνικές Επέτειοι. Θυμίζουν στον ελεύθερο Ελληνισμό πως οι πρόγονοί των πολέμησαν σαν λιοντάρια για να τους χαρίσουν τη Λευτεριά.
Μας δίδουν ακόμα θάρρος και ελπίδα στους σκλαβωμένους πως η μέρα του λυτρωμού δεν είναι όνειρο απραγματοποίητο. Περνά από κοντά σου τις μέρες αυτές η δόξα και η τιμή του Ελληνα, περνά η Λευτεριά, που δίνει το φως, τη δύναμη, τη χαρά. Περνά από κοντά σου η Λευτεριά. Τη νιώθεις, τη χαίρεσαι. Μα ο σκλάβος δεν τη χαίρεται, δεν τη βλέπει…».
Αλύγιστη μένει η ψυχή του και στη δίκη. «Εχεις τίποτε να πεις για να μην καταδικασθείς σε θάνατο;» ρώτησε ο Αγγλος δικαστής. «Γνωρίζω ότι θα καταδικασθώ σε θάνατο», είπε ο Ευαγόρας, θα με κρεμάσετε, το ξέρω. Ο,τι έκαμα, το έκαμα ως Ελλην Κύπριος, που ζητά την ελευθερία του. Εύχομαι να είμαι ο τελευταίος που θ’ αντικρίσει την αγχόνη. Τίποτε άλλο!».
Μάταιες απέβησαν όλες οι προσπάθειες να αποτραπεί η εκτέλεση. Πρωτεργάτης και σημαιοφόρος της παγκόσμιας κατακραυγής για την καταδίκη του Παλληκαρίδη σε θάνατο, αλλά και της οικουμενικής εκστρατείας για να δοθεί χάρη στον έφηβο αντάρτη της ΕΟΚΑ ήταν ο Αμερικανός βουλευτής της πολιτείας Πενσιλβάνίας των ΗΠΑ Fulton.
Η βασίλισσα Ελισάβετ προσπέρασε ασυγκίνητη όλες τις εκκλήσεις για απονομή χάρης… της Βουλής των Ελλήνων, προσωπικοτήτων διεθνούς κύρους, ακόμα και την έκκληση σαράντα βουλευτών του Εργατικού Κόμματος της Αγγλίας. «Μη θρηνείς, μάνα, πεθαίνω για την Ελλάδα» ήταν τα τελευταία λόγια που απηύθυνε προς τη μητέρα του…
Λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 13ης Μαρτίου 1957, ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης αντικρίζει ευθυτενής την αγχόνη. Πιστός στις αρχές του πατριωτικού του καθήκοντος, βάδισε με το χαμόγελο στα χείλη προς την αιωνιότητα. Η βασίλισσα Ελισάβετ αρνήθηκε να ικανοποιήσει το αίτημα του πατέρα του Μιλτιάδη, να του παραδοθεί η σορός του παιδιού του, για να ταφεί σύμφωνα με τις παραδόσεις και την πίστη της φυλής μας. Τάφηκε νύχτα, στα κρυφά, στις κεντρικές φυλακές της Λευκωσίας…
Η ΑΚΙΣ
