Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε σήμερα σε συνέντευξή του στο Fox News ότι η Ουάσινγκτον εξετάζει εάν η Τεχεράνη είναι έτοιμη να προχωρήσει σε μακροπρόθεσμες αλλαγές ικανές να βελτιώσουν τις διμερείς σχέσεις.
Όπως τόνισε, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να ασκούν πίεση στο ιρανικό καθεστώς έως ότου εξασφαλίσουν τους στόχους τους. Χαρακτήρισε, παράλληλα, «θετικές» τις συνομιλίες με το Ιράν σχετικά με το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
«Καταστρέψαμε το πυρηνικό τους πρόγραμμα. Καταστρέψαμε τον συμβατικό στρατό τους. Έχουμε μειώσει ριζικά τις ασύμμετρες στρατιωτικές τους ικανότητες. Και αυτή τη στιγμή προσπαθούμε να δούμε αν είναι πρόθυμοι να κάνουν τις απαραίτητες μακροπρόθεσμες αλλαγές για να έχουν μια καλύτερη σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Και πρόσθεσε: «Αν όχι, αυτό είναι επίσης καλό. Απλώς θα συνεχίσουμε να εφαρμόζουμε την πίεση που μπορούμε για να βγάλουμε το ίδιο πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τη Μέση Ανατολή, ώστε οι Αμερικανοί να μπορούν να απολαμβάνουν χαμηλότερες τιμές φυσικού αερίου και ενέργειας».
Πεζεσκιάν: «Η καλύτερη στιγμή για συμφωνία»
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν υποστήριξε ότι η χώρα βρίσκεται σε κατάλληλη συγκυρία για να συμφωνήσει με τις ΗΠΑ σε εκεχειρία, προκειμένου να εξέλθει από την κατάσταση «ούτε πόλεμος ούτε ειρήνη».
Αναγνώρισε παράλληλα ότι το Ιράν διέρχεται κρίσιμη περίοδο αβεβαιότητας. Μιλώντας σε ιρανικά μέσα, τόνισε ότι στο εσωτερικό της χώρας επικρατούν «συνοχή, δύναμη και ενότητα» και χαρακτήρισε το Ιράν «νικηφόρο και ισχυρό» μετά τον πόλεμο.
Ο Πεζεσκιάν επισήμανε ότι οι δύο πλευρές θα έπρεπε να είχαν δημιουργήσει δίαυλο επικοινωνίας, ώστε οι παραβιάσεις της εκεχειρίας να αντιμετωπίζονται άμεσα και να μην οδηγούν σε νέα στρατιωτική αντιπαράθεση.
Παραδέχθηκε ότι παραβιάσεις μπορεί να σημειωθούν σε οποιαδήποτε συμφωνία ή μνημόνιο συνεννόησης, υπογράμμισε όμως την ανάγκη ύπαρξης μηχανισμού επίλυσής τους. «Πρέπει να δούμε πώς θα τα επιλύσουμε τώρα, εάν είναι δυνατή μια λύση», δήλωσε, προσθέτοντας ότι το θέμα βρίσκεται υπό επεξεργασία στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων στο Ομάν.
Οι όροι του Ιράν
Υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Ιράν έθεσε χθες, Σάββατο, δραστικούς όρους στις ΗΠΑ πριν από οποιαδήποτε απεμπλοκή της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ, διαψεύδοντας τις ελπίδες για το εκ νέου άνοιγμα του στρατηγικής σημασίας θαλάσσιου αυτού σημείου διέλευσης που βρίσκεται στο επίκεντρο του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Οι δηλώσεις του γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν Μοχαμάντ Μπαγέρ Ζολγάντρ έρχονται σε αντίθεση με τις προόδους που ανακοινώθηκαν τις τελευταίες ημέρες στις συνομιλίες ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν όσον αφορά τη μελλοντική διαχείριση των Στενών.
“Τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά όσο οι ΗΠΑ δεν αλλάζουν συμπεριφορά”, προειδοποίησε, σύμφωνα με τις δηλώσεις του τις οποίες επικαλέστηκαν τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης, παραθέτοντας μια σειρά από όρους.
Μεταξύ αυτών, το Ιράν απαιτεί κυρίως από την Ουάσινγκτον να “βάλει οριστικά τέλος στον πόλεμο και στην επίθεση” εναντίον του και εναντίον των συμμάχων του, και να άρει τον αποκλεισμό που έχει επιβάλει στα λιμάνια του.
Επίσης ζητεί την άρση των αμερικανικών κυρώσεων, την αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών του στοιχείων -και “την πλήρη αποζημίωση” των ζημιών που προκλήθηκαν από τον πόλεμο που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Ορισμένοι από αυτούς τους όρους βρίσκονταν στο ιρανοαμερικανικό πρωτόκολλο συμφωνίας του Ιουνίου, με το οποίο είχε εγκαθιδρυθεί εκεχειρία και το οποίο είχε επιτρέψει μια επανάληψη της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ, ενώ θα άνοιγε τον δρόμο σε διαπραγματεύσεις με σκοπό μια ευρύτερη διευθέτηση της σύγκρουσης.
Ωστόσο αυτή η εκεχειρία κατέρρευσε στις αρχές Ιουλίου, οδηγώντας σε επανάληψη των αμερικανικών πληγμάτων και σε ιρανικά αντίποινα στους συμμάχους της Ουάσινγκτον στη Μέση Ανατολή.
Τα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμης σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, “κλειδώθηκαν” ξανά από την Ισλαμική Δημοκρατία, η οποία στοχοθετεί τακτικά τα πλοία που μπαίνουν εκεί χωρίς την άδειά της.
Θετικές διαπραγματεύσεις
Η Τεχεράνη αρνείται να επιστρέψει στην κατάσταση που ίσχυε πριν από τον πόλεμο και σκοπεύει να επιβάλλει εν τέλει τέλη υπηρεσιών, κάτι στο οποίο αντιτίθενται σθεναρά οι ΗΠΑ.
Η Ισλαμική Δημοκρατία διαβεβαίωσε ωστόσο τις τελευταίες ημέρες ότι συμφώνησε με το Ομάν -που βρέχεται επίσης από τα Στενά του Ορμούζ–σε μια διαδρομή διέλευσης των πλοίων.
Οι διαπραγματεύσεις “διεξάγονται σε θετική και εποικοδομητική ατμόσφαιρα”, ανακοίνωσε χθες το υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν. Χωρίς να αναφερθεί ονομαστικά στο Ιράν, καταδίκασε ωστόσο “τις επανειλημμένες επιθέσεις” και κάλεσε σε αποχή από οποιαδήποτε ενέργεια που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη διπλωματική διαδικασία.
Ένα πετρελαιοφόρο της εθνικής εταιρείας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων Adnoc στοχοθετήθηκε από πύραυλο στα Στενά, χωρίς να προκληθούν θύματα, ανακοίνωσε χθες το Αμπού Ντάμπι, αποδίδοντας την επίθεση στο Ιράν.
Η Adnoc είχε ανακοινώσει την Παρασκευή ότι 15 από τα πλοία της έχουν στοχοθετηθεί στα Στενά από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, εκ των οποίων τρία μόνον αυτήν την εβδομάδα.
Παύση των βομβαρδισμών
Το Ιράν, το οποίο δεν σχολίασε τις επιθέσεις αυτές, έκρινε ότι οι συνομιλίες με το Ομάν “πλησιάζουν στο τελικό τους στάδιο”, σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών του Αμπάς Αραγτσί. Καθώς για πολλές μέρες αναμενόταν μια ανακοίνωση, ο Αραγτσί αναφέρθηκε σε “τεχνικά προβλήματα” για να αιτιολογήσει την καθυστέρηση αυτή.
Η επίτευξη των διαπραγματεύσεων “δεν σημαίνει βεβαίως ότι θα ξανανοίξει το Ορμούζ”, επανέλαβε ωστόσο ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, αναφερόμενος επίσης σε άλλες “προϋποθέσεις και αποζημιώσεις” που πρέπει να συζητηθούν για να γίνει αυτό.
Εκτός από τον συνεχιζόμενο αποκλεισμό των Στενών, καμία άλλη διπλωματική διέξοδος δεν δείχνει να βρίσκεται ενόψει, ιδίως στο ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, ύστερα από πάνω πέντε μήνες σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή που έχει επίσης προκαλέσει τριγμούς στην παγκόσμια οικονομία.
Οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί έχουν σταματήσει εδώ και πάνω από μια εβδομάδα, αλλά ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει θέσει ως προϋπόθεση για αυτήν την αναστολή τη σύναψη γρήγορα μιας συμφωνίας, αφήνοντας να πλανάται η απειλή νέων μαζικών πληγμάτων.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επικεφαλής του διοικητηρίου των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (U.S. Central Command ή CENTCOM) μετέβη χθες στο Ισραήλ, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στο Μπαχρέιν, για μια “αποτίμηση της κατάστασης”, σύμφωνα με τον ισραηλινό δημόσιο ραδιοσταθμό Kan. Δεν υπήρξε επιβεβαίωση ούτε από τις ΗΠΑ ούτε από το Ισραήλ για τη μετάβαση αυτή.
