Η εμφάνιση του Αδωνη Γεωργιάδη με τα «έξυπνα» γυαλιά της Meta στην καθημερινότητά του, από τους δρόμους της Αθήνας μέχρι τις επισκέψεις του σε νοσοκομεία, άνοιξε απότομα τη συζήτηση για το πόσο ηθική είναι η χρήση τους. Η δυνατότητα αθόρυβης βιντεοσκόπησης εν αγνοία των παρευρισκομένων εγείρει σοβαρά ζητήματα, ειδικά όταν η καταγραφή γίνεται από ένα θεσμικό πρόσωπο. Στο εξωτερικό η συγκεκριμένη τεχνολογία κουβαλά βεβαρημένο ιστορικό.
Αποτελεί συχνά εργαλείο παραβατικών συμπεριφορών, με χιλιάδες καταγραφές γυναικών χωρίς τη συναίνεσή τους στον δρόμο, στα μέσα μαζικής μεταφοράς, σε παραλίες ή σε γυμναστήρια. Η κατάσταση εκεί έχει οδηγήσει μεγάλες αλυσίδες και οργανισμούς να απαγορεύσουν ρητά τη χρήση τους στους χώρους ευθύνης τους. Ενα μικρό λαμπάκι στον σκελετό δεν θεωρείται επαρκής εξασφάλιση της θετικής συναίνεσης, η οποία αποτελεί θεμελιώδες ατομικό δικαίωμα.
Η πρακτική του υπουργού Υγείας δεν πέρασε απαρατήρητη -αν και με μεγάλη και απαράδεκτη καθυστέρηση- από το Μέγαρο Μαξίμου. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης «άδειασε» με σαφήνεια τον κ. Γεωργιάδη μόλις προχθές κι ενώ οι αντιδράσεις έχουν πάρει τη μορφή χιονοστιβάδας το τελευταίο διάστημα. Κληθείς να σχολιάσει το θέμα, ο κ. Μαρινάκης τόνισε με νόημα: «Η νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων και τις καταγραφές ισχύει απαρέγκλιτα για όλους».
Το κυβερνητικό μήνυμα ήρθε σε ευθεία αντίθεση με τη δικαιολογία που είχε προβάλει ο κ. Γεωργιάδης, ο οποίος είχε ισχυριστεί ότι χρησιμοποιεί τα γυαλιά ως μέσο προσωπικής προστασίας, προκειμένου να καταγράφει τα γεγονότα σε περίπτωση που προκύψει περιστατικό ασφαλείας.
Αλλωστε, και στο εξωτερικό η υπόθεση έχει πάρει ενδιαφέρουσα τροπή, καθώς όλο και περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες βάζουν οριστικό φρένο στη χρήση των «έξυπνων» γυαλιών με ενσωματωμένη μικροκάμερα. Το κύμα των απαγορεύσεων διευρύνεται διαρκώς. Μόλις πρόσφατα και οι μεγαλύτερες αλυσίδες κινηματογραφικών αιθουσών στη Βρετανία αποφάσισαν να προχωρήσουν σε καθολική απαγόρευση της εισόδου σε θεατές που φορούν τέτοια γυαλιά. Η απόφαση αυτή ελήφθη πρωτίστως για την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων έναντι της πειρατείας, καθώς οι κάμερες υψηλής ανάλυσης μπορούν να καταγράψουν κρυφά ολόκληρες ταινίες. Δεύτερος και εξίσου σημαντικός λόγος είναι η διασφάλιση της ιδιωτικότητας του κοινού.
Η εξουδετέρωση
Η αντίδραση των χρηστών στο διαδίκτυο ήταν ταυτόχρονα χιουμοριστική και απόλυτα κυνική. Τις τελευταίες ημέρες κυκλοφόρησε ευρέως μια απλή οδηγία για όποιον βρεθεί τυχαία στον δρόμο του υπουργού Υγείας και θέλει να αποφύγει την κάμερα των γυαλιών. Η λύση που προτάθηκε δεν βασίζεται στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων ούτε στην ισχύουσα νομοθεσία περί ιδιωτικότητας.
Αντίθετα, προτείνει απλώς να βάλεις να παίζει δυνατά στο κινητό σου ένα πασίγνωστο εμπορικό τραγούδι, επιλέγοντας κομμάτια αυστηρά προστατευμένα από πνευματικά δικαιώματα. Ο λόγος είναι αποκαλυπτικός για το πώς λειτουργεί ο ψηφιακός κόσμος σήμερα. Οι αλγόριθμοι πλατφορμών όπως το Instagram και το TikTok σαρώνουν τον ήχο και, μόλις εντοπίσουν προστατευόμενη μουσική, μπλοκάρουν αυτόματα το βίντεο.
Το ψηφιακό οικοσύστημα κινητοποιείται ακαριαία για να προστατεύσει τα οικονομικά συμφέροντα των πολυεθνικών δισκογραφικών εταιριών, κατεβάζοντας το περιεχόμενο σε δευτερόλεπτα. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, παραμένει πλήρως αδιάφορο αν το πρόσωπο ενός ανυποψίαστου πολίτη καταγράφεται δημόσια, χωρίς καμία απολύτως συναίνεση.