Ηχηρό χαστούκι στις παρειές των απανταχού ευρωλιγούρηδων η απόφαση της Ισλανδίας να απορρίψει την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ενωση. Η πρωθυπουργός της χώρας Κριστρούν Φροσταντότιρ χαρακτήρισε δικαίως την ετυμηγορία του λαού της «νίκη για τη δημοκρατία». Είναι όμως ταυτόχρονα και νίκη για λογαριασμό και πολλών άλλων ανθρώπων που δεν συμφωνούν με τον συγκεντρωτισμό της Ε.Ε.
Το «όχι» των Ισλανδών στην Ε.Ε. είναι ένα ηχηρό μήνυμα πολιτικής αυτοσυνειδησίας και εθνικής αξιοπρέπειας. Μια ολιγάνθρωπη κοινωνία μόλις 400.00 ανθρώπων αποδεικνύει στην πράξη ότι το πραγματικό μέγεθος ενός έθνους δεν μετριέται με πληθυσμιακά μεγέθη, αλλά με το σθένος, την αυτοπεποίθηση και τον σεβασμό που επιδεικνύει απέναντι στην Ιστορία, στην παράδοση, στον πολιτισμό και τον ιδιαίτερο τρόπο ζωής του.
Στον πυρήνα αυτής της ισλανδικής στάσης βρίσκεται η αδιαπραγμάτευτη προσήλωση στην εθνική αυτονομία και την ελευθερία. Οι Ισλανδοί αρνούνται συστηματικά να αναζητήσουν πάτρωνες ή να εκχωρήσουν τη λαϊκή τους κυριαρχία σε υπερεθνικά γραφειοκρατικά κέντρα για να νιώσουν ασφαλείς. Οταν η χώρα βρέθηκε στη δίνη της βαριάς οικονομικής κατάρρευσης, ο λαός της δεν επέλεξε τη βολική οδό της υποταγής ή της μετακύλισης των ευθυνών στις επόμενες γενιές. Αντίθετα, με σπάνια θεσμική πυγμή οδήγησε στη Δικαιοσύνη και τιμώρησε παραδειγματικά τραπεζίτες, στελέχη της Δημόσιας Διοίκησης και ιδιώτες που συμμετείχαν ενεργά στην πτώχευση της πατρίδας τους.
Η σύγκριση με την ελληνική πραγματικότητα είναι αναπόφευκτη. Η Ισλανδία διαθέτει αδιαμφισβήτητα υγιέστερους, αμερόληπτους και αποτελεσματικούς θεσμούς, με κορωνίδα μια ανεξάρτητη Δικαιοσύνη που λειτουργεί ως πραγματικό καταφύγιο του πολίτη και όχι σαν υπηρετικό προσωπικό του πρωθυπουργού και πλυντήριο των ανομημάτων των ισχυρών. Εκεί όπου η Ελλάδα βυθίστηκε στην πολυετή κηδεμονία, στην ατιμωρησία του εγχώριου οικονομικού κατεστημένου και την παραίτηση, η Ισλανδία πρόταξε τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη συλλογική αξιοπρέπεια.
Για όλους τους παραπάνω λόγους το ισλανδικό παράδειγμα προσφέρει πολύτιμα διδάγματα για τον Ελληνισμό. Αν έχουμε τη διάθεση, το σθένος και την αρετή, μπορούμε κι εμείς να κάνουμε κάτι αντίστοιχο.
