Δύο εντελώς διαφορετικές εικόνες εμφανίζει πλέον η ελληνική κτηματαγορά, με τις τιμές των ακινήτων να έχουν σκαρφαλώσει σε δυσθεώρητα επίπεδα. Από τη μία, οι γονικές παροχές και οι δωρεές ακινήτων αυξάνονται με έντονο ρυθμό, με τους ιδιοκτήτες να αξιοποιούν το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ. Από την άλλη, οι παραδοσιακές αγοραπωλησίες δείχνουν σημάδια κόπωσης, με τις υψηλές τιμές να περιορίζουν σημαντικά τη ζήτηση.
Τα τελευταία στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) δείχνουν καθαρά αυτή τη διαφοροποίηση, μέσα από τα έσοδα που έχουν εισπραχθεί. Τον Μάιο οι φόροι και τα τέλη από δωρεές, γονικές και λοιπές παροχές αυξήθηκαν κατά 63,2% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025 και έφτασαν τα 6,82 εκατ. ευρώ. Στο πρώτο πεντάμηνο του 2026 οι σχετικοί φόροι ανήλθαν στα 18,71 εκατ. ευρώ, από 15,2 εκατ. ευρώ πέρυσι, σημειώνοντας αύξηση 23,1%.
Ο βασικός λόγος είναι το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ, το οποίο ισχύει στις γονικές παροχές και τις δωρεές μεταξύ προσώπων της πρώτης κατηγορίας (γονείς, παππούδες, παιδιά και εγγόνια) υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Αυτό σημαίνει ότι για σημαντικό ύψος περιουσίας η μεταβίβαση μπορεί να γίνει χωρίς φόρο, γεγονός που εξηγεί γιατί πολλές οικογένειες επιλέγουν αυτή τη λύση. Το όριο των 800.000 ευρώ ισχύει για ακίνητα, κινητά περιουσιακά στοιχεία και χρηματικά ποσά, υπό την προϋπόθεση πως η μεταβίβαση γίνεται διατραπεζικά και όχι με μετρητά από το «σεντούκι».
Η εικόνα είναι τελείως διαφορετική στις μεταβιβάσεις ακινήτων μέσω αγοραπωλησιών. Συγκεκριμένα, τον Μάιο οι βεβαιωμένοι φόροι από μεταβιβάσεις κτιρίων και οικοπέδων διαμορφώθηκαν στα 53,12 εκατ. ευρώ, μειωμένοι κατά 4% σε ετήσια βάση. Στις κατοικίες και στα επαγγελματικά ακίνητα οι φόροι μεταβίβασης περιορίστηκαν στα 44,64 εκατ. ευρώ, από 45,89 εκατ. ευρώ, ενώ στα οικόπεδα και τα αγροκτήματα η πτώση ήταν μεγαλύτερη, κατά 10,1%.
Η υποχώρηση συνδέεται με την έντονη άνοδο των τιμών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν συνολικά κατά 34,3% την τριετία 2023-2025, με αποτέλεσμα όλο και λιγότεροι πολίτες να μπορούν να αποκτήσουν κατοικία. Αλλωστε, τα προγράμματα «Σπίτι μου» που έχει εφαρμόσει η κυβέρνηση, όχι μόνο δεν έπιασαν τους στόχους για τον αριθμό των δικαιούχων, αλλά εκτόξευσαν περαιτέρω τις ήδη υψηλές τιμές των ακινήτων, κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Περιορισμένες είναι οι μεταβολές στους φόρους κληρονομιών. Τον Μάιο οι φόροι και τα τέλη που βεβαιώθηκαν ανήλθαν σε 15,51 εκατ. ευρώ, έναντι 14,97 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025. Στο πρώτο πεντάμηνο του έτους οι φόροι κληρονομιάς έφτασαν τα 61,86 εκατ. ευρώ, από 61,35 εκατ. ευρώ πέρυσι, καταγράφοντας οριακή αύξηση 0,8%.
