Τη θεσμοθέτηση μιας ελληνικής «Τράπεζας Γης» προτείνει το Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα (ΙΝΑΤ), αναδεικνύοντας το οξύ πρόβλημα της εγκατάλειψης των καλλιεργήσιμων εκτάσεων στην ελληνική περιφέρεια. Στη νέα ανάλυση της Ομάδας Κοινών, Ομότιμης Παραγωγής και Αποκέντρωσης του Ινστιτούτου, υπό τον τίτλο «Η γη που “κοιμάται” και οι νέοι που περιμένουν», καταγράφεται η αδυναμία πρόσβασης των νέων αγροτών σε καλλιεργήσιμη γη, την ώρα που εκατομμύρια στρέμματα μένουν αναξιοποίητα.
Πολλαπλοί κίνδυνοι για την κοινωνία και το περιβάλλον
Όπως επισημαίνεται στη μελέτη, η συσσώρευση αδρανούς αγροτικής γης δεν συνιστά απλώς τοπικό ή κλαδικό ζήτημα, αλλά παράγοντα με ευρύτερες επιπτώσεις:
Εντείνει την εξάρτηση της χώρας από εισαγωγές τροφίμων, επιβαρύνοντας την επισιτιστική ασφάλεια.
Επιταχύνει τη δημογραφική συρρίκνωση και την ερήμωση των χωριών της περιφέρειας.
Αυξάνει τον περιβαλλοντικό κίνδυνο εκδήλωσης καταστροφικών πυρκαγιών λόγω της συσσώρευσης εύφλεκτης χέρσας βιομάζας.
Παράλληλα, το Ινστιτούτο υπογραμμίζει ότι αντίστοιχα θεσμικά εργαλεία διαχείρισης γης εφαρμόζονται ήδη σε ευρωπαϊκά κράτη, όπως η Γαλλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία.
Ο οδικός χάρτης για την Τράπεζα Γης
Για την αντιμετώπιση του φαινομένου, το ΙΝΑΤ καταθέτει συγκεκριμένη πρόταση αξιοποίησης των εκτάσεων, η οποία εστιάζει σε τρεις βασικούς άξονες:
Ψηφιακό Μητρώο Γης: Δημιουργία διαφανούς πλατφόρμας καταγραφής όλων των διαθέσιμων αδρανών εκτάσεων.
Κοινωνικά κριτήρια παραχώρησης: Απόδοση των γαιών στους δικαιούχους βάσει κοινωνικών και παραγωγικών προτεραιοτήτων και όχι μέσω πλειοδοτικών διαγωνισμών.
Μακροχρόνιες μισθώσεις: Σύναψη συμβάσεων διάρκειας άνω των 10 ετών, με στόχο την παροχή ασφάλειας για την πραγματοποίηση βιώσιμων επενδύσεων από τους νέους καλλιεργητές.