Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν ανήκει πια στο μέλλον. Χρησιμοποιείται ήδη σε γραφεία, επιχειρήσεις και δημόσιες υπηρεσίες, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε. Μπορεί να μας απαλλάξει από επαναλαμβανόμενες εργασίες και να αυξήσει την παραγωγικότητα. Σίγουρα όμως θα αφήσει ανθρώπους χωρίς δουλειά, εάν η μετάβαση γίνει με μοναδικό κριτήριο τη μείωση του κόστους.
- Από τον Νικόλαο Αναδιώτη*
Η προειδοποίηση είναι σαφής. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Τεχνητή Νοημοσύνη ενδέχεται να επηρεάσει έως και το 60% των θέσεων εργασίας στις προηγμένες οικονομίες. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα χαθούν έξι στις δέκα θέσεις. Σημαίνει όμως ότι εκατομμύρια εργαζόμενοι θα δουν τα καθήκοντα και τις απαιτήσεις της δουλειάς τους να αλλάζουν. Ο κίνδυνος να μεγαλώσουν οι ανισότητες είναι πραγματικός, ιδίως για όσους δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε νέες δεξιότητες.
Τα στοιχεία που έρχονται στο φως της δημοσιότητας από τις απολύσεις που ανακοινώνουν το τελευταίο διάστημα εταιρίες-κολοσσοί, ιδιαίτερα στην Αμερική, είναι τρομακτικά. Η Τεχνητή Νοημοσύνη σαρώνει, αφού χιλιάδες εργαζόμενοι χάνουν τη δουλειά τους εφόσον χιλιάδες εργασίες εκτελούνται πλέον από την Τεχνητή Νοημοσύνη και αυτό προφανώς αυξάνεται εκθετικά.
Γι’ αυτό η προστασία της εργασίας πρέπει να αρχίσει πριν από τις απολύσεις. Κάθε μεγάλη επιχείρηση που σχεδιάζει να αντικαταστήσει ανθρώπινη εργασία με συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης οφείλει να παρουσιάζει σχέδιο μετάβασης. Ο εργαζόμενος πρέπει να έχει πρόσβαση σε δωρεάν επανεκπαίδευση μέσα στο ωράριό του και πραγματική δυνατότητα να μετακινηθεί σε νέα θέση προτού εξεταστεί η απόλυσή του.
Παράλληλα, χρειάζεται ένα Ταμείο Μετάβασης στην Τεχνητή Νοημοσύνη, που θα στηρίζει εργαζομένους και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ώστε να μη σηκώσουν μόνοι τους το βάρος της αλλαγής. Δεν αρκεί, βέβαια, να μετράμε πόσες θέσεις χάνονται ή δημιουργούνται. Εχει σημασία τι εργασία προσφέρεται στη θέση τους: με ποια αμοιβή, ποια δικαιώματα και ποια προοπτική. Αν τα οφέλη της παραγωγικότητας συγκεντρωθούν σε λίγες μεγάλες εταιρίες, ενώ οι εργαζόμενοι βρεθούν σε επισφαλείς δουλειές, δεν θα μπορούμε να μιλάμε για πρόοδο.
Υπάρχει και μια βαθύτερη αρχή: η ανθρώπινη κρίση πρέπει να παραμένει καθοριστική. Στην υγεία, στην εκπαίδευση, στη Δικαιοσύνη και τις αποφάσεις που επηρεάζουν την επαγγελματική ζωή ενός πολίτη, η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να βοηθά τους ανθρώπους που έχουν την ευθύνη. Δεν πρέπει να αποφασίζει ανεξέλεγκτα για εκείνους. Απαιτούνται διαφάνεια στη χρήση των δεδομένων, λογοδοσία και ουσιαστική ανθρώπινη εποπτεία.
Η Ελλάδα χρειάζεται δική της γνώση και παραγωγική δυνατότητα σε αυτή την τεχνολογία. Αν περιοριστούμε να εξαρτόμαστε από ξένες πλατφόρμες, θα έχουμε μικρότερο λόγο στον τρόπο που χρησιμοποιούνται τα δεδομένα μας και διαμορφώνεται η οικονομία μας. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να γίνει εργαλείο προόδου. Δική μας ευθύνη είναι να εξασφαλίσουμε ότι η πρόοδος αυτή θα προστατεύει την εργασία, την ελευθερία, την αξιοπρέπεια του ανθρώπου και την ανθρωπότητα.
*Ευρωβουλευτής, ανεξάρτητο μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Δημοκρατικό Πατριωτικό Λαϊκό Κίνημα «ΝΙΚΗ»
* Οι θέσεις εκφράζουν αποκλειστικά τον ευρωβουλευτή. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν φέρει καμία ευθύνη γι’ αυτές