Το «Σύνδρομο της Κάσου» στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου αμαυρώνει ξανά και ξανά την ελληνική εξωτερική πολιτική, με την Ελλάδα («στο απόγειο της ισχύος της», κατά τον Γ. Γεραπετρίτη) να προβαίνει στη μία υποχώρηση μετά την άλλη.
- Νικ. Σταυρουλάκις
Νέα ντροπή για τη χώρα συνιστά η πληροφορία ότι η Ελλάδα θα επαναπροσδιορίσει τη διαδρομή που θα ακολουθήσει η πόντιση του καλωδίου προκειμένου να μην ενοχληθεί η Τουρκία ως προς τα θαλάσσια πάρκα τα οποία παράνομα εξήγγειλε πρόσφατα. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Βασίλη Νέδου στην «Καθημερινή της Κυριακής», εξετάζεται η τεχνική επαναχάραξη και μικρή μετατόπιση της διαδρομής του καλωδίου προκειμένου να αποφευχθεί άμεση κρίση. Η επιλογή αυτή επικρατεί παρά το διπλωματικό ρίσκο της εμφανούς υποχώρησης της κυβέρνησης από ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Η νέα διαδρομή απομακρύνει το καλώδιο από ζώνες με δικαίωμα επέκτασης στα 12 ναυτικά μίλια, αποτελώντας για την κυβέρνηση την επικρατέστερη «τεχνική λύση» στα διπλωματικά προβλήματα ανάμεσα στην Τουρκία και την απολύτως αδύναμη Ελλάδα, που αδυνατεί να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της. Η εφημερίδα, επικαλούμενη «άριστα ενημερωμένες πηγές», σημειώνει ότι Ελλάδα και Γαλλία έχουν καταλήξει σε εκτίμηση ότι η διαδρομή του καλωδίου θα πρέπει να ανασχεδιαστεί ώστε το καλώδιο να μη διέρχεται από το παράνομο θαλάσσιο πάρκο «Φετιγιέ Κας», νότια του Καστελόριζου, που ανακοίνωσε η Αγκυρα.
Η κρίση της Κάσου τον Ιούλιο του 2024 ήταν η πρώτη σοβαρή περίπτωση έντασης, όταν το ιταλικό ερευνητικό πλοίο «Ievoli Relume» διεξήγαγε βυθομετρήσεις εντός και εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων και φυσικά και σε διεθνή ύδατα. Η Αγκυρα ανέπτυξε με απειλητικές διαθέσεις πολεμικά πλοία στην περιοχή, υποστηρίζοντας ότι οι έρευνες διεξάγονταν εντός της δικής της δυνητικής υφαλοκρηπίδας, βάσει του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου.
Η Αγκυρα, αντιδρώντας στην εξαγγελία της Αθήνας για δημιουργία ελληνικών θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο και στην Αν. Μεσόγειο, απάντησε με δικά της παράνομα ανακηρυγμένα θαλάσσια πάρκα σε περιοχές που επικαλύπτουν την ελληνική και κυπριακή δυνητική υφαλοκρηπίδα, προκειμένου να δημιουργήσει τετελεσμένα. Η ανακοίνωση προκάλεσε τη δήθεν αυστηρή απάντηση του ελληνικού ΥΠΕΞ, την οποία τώρα η κυβέρνηση «καταπίνει αμάσητη» μετά τη νέα υποχώρηση. Πρόσφατα ο Γ. Γεραπετρίτης σε συνέντευξή του δήλωσε ότι υπάρχουν συνεννοήσεις με την Αγκυρα όχι «για να πάρουμε άδεια, αλλά διότι απλώς ενημερώνουμε». Η δήθεν «ενημέρωση» μετατρέπεται μέσα σε λίγα 24ωρα σε υποχώρηση. Φαίνεται ότι στη σύντομη τυχαία ολιγόλεπτη συνάντηση Γεραπετρίτη – Φιντάν στη Ν. Υόρκη ο Ελληνας ΥΠΕΞ καθησύχασε τον Τούρκο ομόλογό του γι’ αυτό ακριβώς το θέμα. Η διαδρομή του καλωδίου θα αλλάξει!
Αλλωστε, μόλις στις 24 Σεπτεμβρίου το τουρκικό υπουργείο Αμυνας εξέδωσε επίσημη προειδοποίηση. Ισχυρίστηκε ότι, επειδή το καλώδιο περνά από περιοχές της «Γαλάζιας Πατρίδας», οποιαδήποτε πόντιση, έρευνα ή εργασία «πρέπει να συντονίζεται και να εγκρίνεται εκ των προτέρων από την Τουρκία». Οπερ και εγένετο.
