Δύο καθοριστικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας έρχονται να αναδιαμορφώσουν το τοπίο γύρω από την ευθύνη της Δημόσιας Διοίκησης για ακίνητα κοντά σε ρέματα, προσφέροντας νέα νομικά δεδομένα για τους ιδιοκτήτες που υπέστησαν ζημιές από τις καταστροφικές πλημμύρες των κακοκαιριών «Daniel» και «Elias» στη Μαγνησία προκειμένου να αποζημιωθούν.
Με τις αποφάσεις 1177/2026 και 1281/2026, το Α΄ Τμήμα του ΣτΕ έκρινε ότι θεμελιώνεται ευθύνη του Δημοσίου, των δήμων ή των Περιφερειών για ζημιές σε παραρεμάτια ακίνητα όταν έχουν εκδοθεί οικοδομικές άδειες ή έχουν γίνει τακτοποιήσεις χωρίς την απαιτούμενη νόμιμη οριστική οριοθέτηση. Το δικαστήριο έκρινε -σύμφωνα με το dikastiko.gr– ότι οι προσωρινές οριοθετήσεις που είχαν πραγματοποιηθεί βάσει του Κτιριοδομικού Κανονισμού του 1989 στερούνταν νομοθετικής εξουσιοδότησης, ενώ οι πολεοδομικές διατάξεις προστατεύουν τα ατομικά δικαιώματα των πολιτών.
Νομικοί κύκλοι διευκρινίζουν ότι η εξέλιξη αυτή δεν συνεπάγεται αυτόματα αποζημιώσεις για όλους τους πλημμυροπαθείς, ούτε ταυτίζεται με τις ενισχύσεις κρατικής αρωγής. Για κάθε περίπτωση απαιτείται εξατομικευμένος έλεγχος της νομιμότητας των πολεοδομικών πράξεων, ύπαρξη ζημίας και απόδειξη αιτιώδους συνάφειας με βάση τα άρθρα 105 και 106 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα.
Στη Μαγνησία, όπου περιοχές στον Βόλο όπως ο Κραυσίδωνας και ο Ξηριάς, καθώς και οικισμοί του Πηλίου όπως η Αγριά και τα Λεχώνια δοκιμάστηκαν σκληρά τον Σεπτέμβριο του 2023, οι δικαστικές αποφάσεις αποτελούν πρόκριμα για την καταβολή αποζημιώσεων προς τους πληγέντες.
Παρότι δεν έχει επιβεβαιωθεί αν οι συγκεκριμένες τοπικές άδειες εμπίπτουν στις κρίσεις του ΣτΕ, με βάση τις παραπάνω δικαστικές αποφάσεις είναι αναγκαίος ο έλεγχος φακέλων και διοικητικών πράξεων στα ρέματα προκειμένου να διαπιστωθεί ποιοι πληγέντες πρέπει να αποζημιωθούν από το Δημόσιο, τους δήμους ή την Περιφέρεια. Ταυτόχρονα, τρία χρόνια μετά τον «Daniel», το ζήτημα υπερβαίνει την υλική αποκατάσταση των καταστροφών, αναδεικνύοντας την ανάγκη για τήρηση της νομοθεσίας και έναν ολοκληρωμένο πολεοδομικό σχεδιασμό που να εγγυάται την ασφάλεια των κατοίκων και των περιουσιών τους.
