Οι διπλωμάτες καριέρας είναι κατά μία έννοια το εντελώς αντίθετο από τα στελέχη που μας έχει συνηθίσει η αμερικανική κυβέρνηση. Αντιπροσωπεύουν μια μη κομματική παράδοση δημόσιας διοίκησης. Είναι επαγγελματίες αξιωματούχοι της χώρας τους, που υπηρετούν σε πολλαπλές διοικήσεις και των δύο κομμάτων.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Υπό την κυβέρνηση Τραμπ, το 80%-90% των υποψηφιοτήτων πρέσβεων έχει προέλθει από πολιτικούς διορισμένους, από δωρητές και υποστηρικτές των προεκλογικών εκστρατειών ή από «πιστούς» στην προεδρία ουσιαστικά. Και όχι από επαγγελματίες.
Ο Τζόσουα Χακ αναλαμβάνει επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής στην Ελλάδα μετά την άρον άρον απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και το σκάνδαλο για ανάρμοστη συμπεριφορά. Η διαφορά είναι χτυπητή. Η προκάτοχός του, πρώην παρουσιάστρια του Fox News και στέλεχος της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ, είχε εξαιρετικά ορατές, άμεσες και -σύμφωνα με τις καταγγελίες- «προς ενοικίαση» προσωπικές διασυνδέσεις με τους εσωτερικούς πολιτικούς κύκλους στην Ουάσινγκτον. Ο Χακ αντιπροσωπεύει το θεσμικό, καθαρά διπλωματικό τμήμα του υπουργείου Εξωτερικών.
Είναι λογικό. Η Γκίλφοϊλ ήταν πρόσωπο του στενού κύκλου Τραμπ, με ρόλο στην οικογένεια και στον πολιτικό μηχανισμό της. Αλλά όταν βγήκαν στο φως καταγγελίες για χρηματισμό της -όπως αποκάλυψαν αμερικανικά ΜΜΕ, όχι ελληνικά, γεγονός ελαφρώς ντροπιαστικό-, το πάρτι έπρεπε να λήξει άδοξα.
Η ταχύτητα με την οποία ο Τραμπ προχώρησε στην απομάκρυνσή της έδειξε ότι τον ενδιαφέρει να αποκόβει όποιον καθίσταται βάρος και πηγή αμηχανίας για την προεδρία του. Στους δημοσιογράφους έξω από τον Λευκό Οίκο έκανε απλώς μια «δηλητηριώδη» δήλωση απαξίωσης, που δείχνει ότι η Γκίλφοϊλ στο εξής μάλλον πετιέται έξω από τον στενό του κύκλο: «Δεν ήταν μέλος της οικογένειάς μου. Νομίζω πως έβγαινε με τον γιο μου πριν από πολύ καιρό».
Κι έτσι η πρεσβεία στην Ελλάδα περνά πρακτικά στον Τζος Χακ. Ιστορικά, οι διπλωμάτες καριέρας, όπως ο Χακ, διατηρούν μια χαμηλών τόνων δημόσια παρουσία σε σύγκριση με τους πολιτικούς που αναλαμβάνουν πρέσβεις. Η δική τους ειδικότητα είναι πιο πολύ οι διαπραγματεύσεις «κεκλεισμένων των θυρών» και οι συμβουλευτικοί ρόλοι, πίσω απ’ τις κάμερες. Που σημαίνει ότι συνεντεύξεις τους συνήθως δεν υπάρχουν και η δημόσια εικόνα τους πρακτικά δεν είναι ορατή.
Ως προσωρινός επιτετραμμένος, επικεφαλής της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα μέχρι να διοριστεί ο αντικαταστάτης της Γκίλφοϊλ, ο Χακ δεν διαθέτει «εγγύτητα» προς την κυβέρνηση ως μέλος της φαμίλιας ή πρώην «φίλος». Είναι επίσημος εκπρόσωπος και όργανο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Στο εξής θα «τρέχει» τα πράγματα για όσο διάστημα εξελίσσεται η διαδικασία επιλογής και επικύρωσης από τη Γερουσία του μόνιμου πρέσβη που θα σταλεί στην Αθήνα, διαδικασία που θα πάρει μήνες. Αναμένεται να είναι «θεσμικός», κάτι που στην πράξη σημαίνει λιγότερη δουλειά για τα πρωινάδικα.
Ο Χακ υπηρετούσε ήδη ως αναπληρωτής επικεφαλής της αμερικανικής πρεσβείας στην Ελλάδα. Τον περασμένο Ιούνιο, κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης για την Αμυνα, του Athens Defence Conference που διοργανώθηκε από το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και το ΕΛΙΑΜΕΠ, ο Τζόσουα Χακ έδωσε το στίγμα του, μιλώντας ως ο επιτετραμμένος της πρεσβείας για την εμβάθυνση της συνεργασίας ΗΠΑ – Ελλάδας στον τομέα της ασφάλειας, και, φυσικά, της ενέργειας.
Επαίνεσε τη συμμόρφωση της Ελλάδας στα αμερικανικά σχέδια, δηλαδή την απομάκρυνση της Αθήνας από τη ρωσική ενέργεια, καθώς και τον ηγετικό ρόλο της στις περιφερειακές υποδομές. Υπογράμμισε ότι «η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί εθνική ασφάλεια» και σημείωσε ότι η Ελλάδα έχει καταστεί κομβικό σημείο για την ενίσχυση της σταθερότητας στη νοτιοανατολική Ευρώπη, μέσω της αύξησης των εισαγωγών αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Μίλησε και για την απόκτηση F-35 από τη χώρα μας. Συγκεκριμένα, είπε ότι η επικείμενη απόκτηση μαχητικών αεροσκαφών F-35 θα μετασχηματίσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες της ελληνικής αεράμυνας και ότι η χρήση των ίδιων αεροσκαφών με εκείνα των ΗΠΑ ενισχύει σημαντικά τη διαλειτουργικότητα. «Οταν πετάμε με τα ίδια αεροσκάφη, είμαστε μία ομάδα» είχε δηλώσει.
Είχε αναφερθεί και στην εγκαθίδρυση συνεργασίας μεταξύ των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα. Η έναρξη αυτού του προγράμματος κρατικής συνεργασίας θεσπίζει ένα μόνιμο πλαίσιο για κοινές ασκήσεις εκπαίδευσης και ανταλλαγές τεχνολογίας, έλεγε. Κι αυτό επειδή «Οταν ξεσπά μια κρίση, δεν καλείς έναν ξένο. Καλείς έναν εταίρο», όπως μας είπε ο Χακ το καλοκαίρι.
Σημειωτέον, το πρόγραμμα συνεργασίας στο οποίο αναφερόταν ο Χακ τον Ιούνιο υπεγράφη στις 7 Οκτωβρίου, παρουσία του υπουργού Εθνικής Αμυνας Νίκου Δένδια και του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, στο πλαίσιο της επίσκεψής του στην Ελλάδα. Για το Μαξίμου, που βρίσκεται τώρα σε αμήχανη θέση, η απομάκρυνση Γκίλφοϊλ «είναι μια δυσάρεστη εξέλιξη, εγώ δεν έχω να πω κάτι κακό για την Κίμπερλι Γκιλφόιλ», όπως δήλωσε ο Αδωνις Γεωργιάδης.
Αν και είμαστε το «κράτος υποδοχής», δεν φαίνεται καμιά προσπάθεια από την ελληνική κυβέρνηση να ξεκαθαρίσουν οι καταγγελίες για όσα συνέβησαν επί θητείας Γκίλφοϊλ. Οπότε, σύσσωμη η αντιπολίτευση κατηγορεί ουσιαστικά το Μαξίμου για ελλιπή υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων και της στοιχειώδους αξιοπρέπειας. Οπως ειπώθηκε ενδεικτικά, «θα πέσει φως για αυτά τα δημοσιεύματα ή θα ζήσουμε άλλη μία σιωπή; Η κυβέρνηση έδωσε πολύ μεγάλο περιθώριο σε αυτές τις συμπεριφορές».
ΤΖΟΣΟΥΑ ΧΑΚ
Επικεφαλής διπλωματικής αποστολής ΗΠΑ στην Ελλάδα
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Είναι διπλωμάτης καριέρας και εντάχθηκε στο υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ το 2001. Διαθέτει εξειδίκευση στα γεωπολιτικά ζητήματα της ανατολικής Μεσογείου. Είναι κάτοχος πτυχίου από το Johns Hopkins και μεταπτυχιακού τίτλου από το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ιαπωνίας. Γνωρίζει κινεζικά (μανδαρινικά), ιαπωνικά, βιρμανικά και βουλγαρικά. Από την ένταξή του στην αμερικανική υπηρεσία εξωτερικού έχει υπηρετήσει στη Σανγκάη, στο Τόκιο, στη Σόφια, στη Ρανγκούν της Μιανμάρ, στην Ταϊπέι και στο Χονγκ Κονγκ. Εχει αναλάβει διάφορες θέσεις στην Ουάσινγκτον, μεταξύ των οποίων στο Γραφείο Κινεζικών Υποθέσεων και στο Γραφείο Κορεατικών Υποθέσεων. Προτού αναλάβει επιτετραμμένος στην πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα, είχε διατελέσει αναπληρωτής βοηθός υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για την πολιτική που αφορά τη Νότια Ευρώπη και τον Καύκασο, καθώς και διευθυντής του Γραφείου Υποθέσεων Νότιας Ευρώπης, με αρμοδιότητα για την Κύπρο, την Ελλάδα, την Τουρκία και τη Μάλτα.