Ο Ερντογάν πιέζει τον Χαφτάρ για το μνημόνιο

Η Αγκυρα έχει εξαπολύσει μια άνευ προηγουμένου διπλωματική και πολιτική επίθεση τις τελευταίες ημέρες, ασκώντας ασφυκτικές πιέσεις στον Σαντάμ Χαφτάρ, προκειμένου να πετύχει τον απόλυτο στρατηγικό της στόχο: την άμεση κοινοβουλευτική επικύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στη Βεγγάζη. Ο γιος του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος ουσιαστικά προετοιμάζεται για τη διαδοχή στην ηγεσία της ανατολικής Λιβύης, έχει μπει για τα καλά στο στόχαστρο της Αγκυρας, της οποίας οι απαιτήσεις είναι ξεκάθαρες.

Η εκκρεμότητα της επικύρωσης του τουρκολιβυκού συμφώνου πρέπει να κλείσει, με την Τουρκία να απειλεί ευθέως πως σε αντίθετη περίπτωση θα αποσύρει την υποστήριξή της προς την οικογένεια και θα μετατοπίσει την εύνοιά της στις αντίπαλες πολιτικές και στρατιωτικές φατρίες της δυτικής Λιβύης. Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία βρήκε ορθάνοιχτο έδαφος στην ανατολική Λιβύη επειδή η Ελλάδα εγκατέλειψε πλήρως την περιοχή.

Μετά την αρχική διπλωματική κινητικότητα του 2020, η Αθήνα επέλεξε τη σταδιακή απόσυρση, αφήνοντας ελεύθερο το πεδίο στους σχεδιασμούς του καθεστώτος Ερντογάν. Οι γνωρίζοντες τα τεκταινόμενα της διπλωματίας θυμούνται πολύ καλά τις διαρροές και τις δηλώσεις κυβερνητικών αξιωματούχων της χώρας μας, οι οποίοι την κρίσιμη περίοδο χαρακτήριζαν τον πατέρα Χαφτάρ «κουτσό άλογο» στο οποίο η Ελλάδα δεν έπρεπε να ποντάρει. Αυτή η ανάγνωση της γεωπολιτικής σκακιέρας οδήγησε στο σημερινό αδιέξοδο, επιτρέποντας στην τουρκική διπλωματία να καλύψει το κενό της ελληνικής απουσίας και να χτίσει γερές γέφυρες με τους άλλοτε ορκισμένους εχθρούς της.

Η απομάκρυνση του Αγκίλα Σάλεχ από την προεδρία της λιβυκής Βουλής απλώς επιτάχυνε ραγδαία τις εξελίξεις. Ο Σάλεχ λειτουργούσε επί σειρά ετών ως το μοναδικό ανάχωμα στα σχέδια της Τουρκίας, αρνούμενος να φέρει το μνημόνιο προς ψήφιση και εξυπηρετώντας εμμέσως τα συμφέροντα της Αθήνας και του Καΐρου. Πλέον, τη θέση του κατέλαβε ο Αλ Σαλεχίν Αμπντούλ Νάμπι. Πρόκειται για πρόσωπο με βαθύτατους δεσμούς με την Αγκυρα, αφού έχει διατελέσει πρόεδρος της Επιτροπής Λιβυκο-Τουρκικής Κοινοβουλευτικής Φιλίας. Με τον κατάλληλο άνθρωπο στην προεδρία της Βουλής το μόνο που χρειάζεται η Τουρκία είναι η εντολή του Σαντάμ Χαφτάρ για τη σύγκληση της Ολομέλειας.

Ο ίδιος βρίσκεται σαφώς εγκλωβισμένος. Από τη μία πλευρά υφίσταται την τουρκική πίεση και από την άλλη δέχεται τα πυρά του Ισραήλ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Σύμφωνα με πηγές ασφαλείας στη Βεγγάζη, τις οποίες επικαλείται ο δημοσιογράφος του Al Jazeera Αχμέντ Χαλίφα, το Τελ Αβίβ και το Αμπού Ντάμπι απαιτούν τον οριστικό ενταφιασμό του μνημονίου. Το Ισραήλ ανησυχεί για τον έλεγχο των ενεργειακών διαδρόμων προς την Ευρώπη. Τα Εμιράτα, ιστορικός χρηματοδότης του στρατού της Βεγγάζης, δεν προτίθενται να ανεχθούν τη μετατόπιση του προστατευόμενού τους στην τουρκική σφαίρα επιρροής, ειδικά σε μια περίοδο εντάσεων με τη Σαουδική Αραβία.

Αν η Αγκυρα πετύχει τον σκοπό της και το μνημόνιο λάβει την έγκριση της Βουλής, θα αποκτήσει αυτομάτως την πανλιβυκή νομιμοποίηση που αναζητούσε από τον Νοέμβριο του 2019. Ο διαμελισμός της θάλασσας νοτίως της Κρήτης θα περιβληθεί με κοινοβουλευτικό μανδύα και η Τουρκία θα προσέλθει σε οποιαδήποτε μελλοντική διαπραγμάτευση με το οπλοστάσιό της ενισχυμένο. Τελικά, ίσως η επένδυση σε «κουτσά άλογα» να ήταν προτιμότερη από την πλήρη απουσία από την αρένα.