Ποια φάρμακα μας «κλέβουν» τον ύπνο

Όταν οι ασθενείς παραπονιούνται για αϋπνία ή έντονη ημερήσια υπνηλία, το πρώτο πράγμα που εξετάζουν οι ειδικοί είναι η φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνουν. Σύμφωνα με τον δρ Ντέιβιντ Νόιμπαουερ, ψυχίατρο και ειδικό στον ύπνο στο Johns Hopkins Medicine, πληθώρα συνταγογραφούμενων αλλά και μη συνταγογραφούμενων σκευασμάτων για το κρυολόγημα, τις αλλεργίες, την υπέρταση ή την ψυχική υγεία ενδέχεται να διαταράξουν τον κύκλο του ύπνου.

Οι κυριότερες κατηγορίες φαρμάκων που προκαλούν προβλήματα στον ύπνο περιλαμβάνουν:

Διεγερτικά για τη ΔΕΠΥ: Φάρμακα όπως τα Adderall, Vyvanse, Ritalin και Concerta αυξάνουν τα επίπεδα ντοπαμίνης και νοραδρεναλίνης στον εγκέφαλο, ενισχύοντας την εγρήγορση. Για την αποφυγή της αϋπνίας, συνιστάται η λήψη τους νωρίς το πρωί.

Αποσυμφορητικά με ψευδοεφεδρίνη: Σκευάσματα για το κρυολόγημα και τις αλλεργίες (όπως το Sudafed) απελευθερώνουν νοραδρεναλίνη, προκαλώντας σύσπαση των αγγείων. Παράλληλα, αυξάνουν τους παλμούς της καρδιάς και την πίεση, προκαλώντας αίσθημα παλμών. Εναλλακτικά, προτείνονται ρινικά σπρέι ή σκευάσματα χωρίς ψευδοεφεδρίνη.

Προϊόντα διακοπής καπνίσματος: Τσίχλες, αυτοκόλλητα και καραμέλες με νικοτίνη αυξάνουν τη νοραδρεναλίνη και τη ντοπαμίνη, λειτουργώντας ως διεγερτικά που δυσκολεύουν τη χαλάρωση.

Ορισμένα αντικαταθλιπτικά: Φάρμακα των κατηγοριών SSRIs (Prozac, Zoloft), SNRIs (Cymbalta, Effexor) και Wellbutrin μπορούν να προκαλέσουν είτε υπερδιέγερση είτε υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Διουρητικά: Χρησιμοποιούνται για την υπέρταση, καρδιακές ή νεφρικές παθήσεις, αλλά και σε μη συνταγογραφούμενα σκευάσματα (όπως το Diurex ή το Midol), αυξάνοντας τη νυχτερινή ουρησία. Η λήψη τους νωρίς μέσα στη μέρα και ο περιορισμός των υγρών πριν την κατάκλιση μετριάζουν το πρόβλημα.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι οποιαδήποτε αλλαγή στη δοσολογία ή την ώρα λήψης των φαρμάκων πρέπει να γίνεται αποκλειστικά σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό. Παράλληλα, η υιοθέτηση σωστών συνηθειών ύπνου ,όπως η αποφυγή καφεΐνης μετά τις 2 το μεσημέρι, η αποχή από το αλκοόλ πριν την κατάκλιση και η διατήρηση σταθερού ωραρίου σε ένα δροσερό και σκοτεινό δωμάτιο συμβάλλει καθοριστικά στην αντιμετώπιση των παρενεργειών.