Υψηλός ΦΠΑ και φόροι πνίγουν τα νοικοκυριά

Βαρύς εξακολουθεί να είναι ο φορολογικός λογαριασμός για τα ελληνικά νοικοκυριά, αφού η Ελλάδα διατηρεί έναν από τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, ενώ οι ιδιοκτήτες ακινήτων βρίσκονται αντιμέτωποι με πολλαπλές επιβαρύνσεις.

Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύει το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) σε συνεργασία με το Tax Foundation, η Ελλάδα καταλαμβάνει την 23η θέση μεταξύ των 38 χωρών του ΟΟΣΑ ως προς την ανταγωνιστικότητα του φορολογικού της συστήματος, παραμένοντας στην ίδια θέση με πέρυσι. Παρά τις φορολογικές παρεμβάσεις, η συνολική βαθμολογία της χώρας βελτιώθηκε οριακά, από 65,7 στα 65,9 με άριστα το 100, χωρίς να αλλάξει η θέση της στη διεθνή κατάταξη.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στη φορολογία της κατανάλωσης, καθώς ο βασικός συντελεστής ΦΠΑ παραμένει στο 24%, επιβαρύνοντας τις καθημερινές αγορές των καταναλωτών. Παρά τον υψηλό συντελεστή, τα έσοδα από τον ΦΠΑ αντιστοιχούν μόλις στο 44% εκείνων που θα προέκυπταν εάν φορολογούνταν όλη η τελική κατανάλωση με τον βασικό συντελεστή.

Οι συντάκτες της μελέτης θεωρούν αρνητικό στοιχείο τις πολλές εξαιρέσεις, τους μειωμένους συντελεστές και τις απαλλαγές, καθώς περιορίζουν την απόδοση του φόρου. Αυτό σημαίνει ότι, σύμφωνα με τη μεθοδολογία της μελέτης, ένα φορολογικό σύστημα με χαμηλότερο ΦΠΑ αλλά λιγότερες εξαιρέσεις μπορεί να αξιολογείται καλύτερα από το ελληνικό. Είναι χαρακτηριστικό ότι στη Νέα Ζηλανδία ο βασικός ΦΠΑ είναι 15%, ενώ ο αντίστοιχος δείκτης κάλυψης φτάνει το 95%, επιτρέποντας στη χώρα να βρίσκεται μεταξύ των πρώτων θέσεων της κατάταξης.

Βαρύς λογαριασμός

Ιδιαίτερα βαριά είναι και η φορολογία της ακίνητης περιουσίας. Εκτός από τον ΕΝΦΙΑ, οι ιδιοκτήτες επιβαρύνονται με φόρους στις μεταβιβάσεις και τις κληρονομιές, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να βρίσκεται μόλις στην 30ή θέση μεταξύ των 38 χωρών στη συγκεκριμένη κατηγορία.

Αντίστοιχα, η χώρα καταλαμβάνει την 29η θέση στη φορολόγηση της κατανάλωσης και την 22η στη φορολογία των επιχειρήσεων. Η μελέτη επισημαίνει τους περιορισμούς που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις όταν θέλουν να συμψηφίσουν ζημίες προηγούμενων ετών με τα μελλοντικά τους κέρδη.

Στον αντίποδα, η Ελλάδα βρίσκεται στην 5η θέση στη φορολόγηση φυσικών προσώπων, κυρίως λόγω της ευνοϊκής μεταχείρισης συγκεκριμένων εισοδημάτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο φόρος στα μερίσματα διαμορφώνεται στο 5%, έναντι 24,7% κατά μέσο όρο στον ΟΟΣΑ, ενώ ο φόρος στα εταιρικά κέρδη είναι 22%, έναντι 24,2%. Η υψηλή αυτή κατάταξη, πάντως, αφορά τον σχεδιασμό του φορολογικού συστήματος και δεν σημαίνει ότι τα ελληνικά νοικοκυριά πληρώνουν λιγότερους φόρους. Αντίθετα, η υψηλή φορολόγηση της κατανάλωσης εξακολουθεί να επιβαρύνει τον οικογενειακό προϋπολογισμό, ιδιαίτερα όταν οι τιμές βασικών αγαθών και υπηρεσιών παραμένουν αυξημένες.