Στέργιος Αράπογλου: Δεν ξεχνά το χρέος του προς τους ήρωες

Ογιατρός και χειρουργός Στέργιος Αράπογλου τρέχει για έναν συγκεκριμένο σκοπό: να ενισχύσει τον αγώνα της Ελλάδας για τις γερμανικές αποζημιώσεις και να αποτρέψει τη λήθη. Κι όταν κάποιος τρέχει δεκάδες χιλιόμετρα τη μέρα για μια αποστολή, δεν κάνει απλώς ένα happening. Ενσαρκώνει ενεργά τον σκοπό για τον οποίο αγωνίζεται. Κάθε βήμα, κάθε χιλιόμετρο και κάθε πρόκληση γίνεται μια φυσική έκφραση δέσμευσης.

• Από τον Βασίλη Γαλούπη

Ο μαραθώνιος θεωρείται ατομικό, όχι ομαδικό βίωμα ή αγώνισμα. Ομως ο σπαρταθλητής γιατρός, χειρουργός στο Ιπποκράτειο και διδάκτωρ στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, τρέχει από ένα αίσθημα λογοδοσίας προς όλους τους Ελληνες.

Η πορεία του δεν είναι προσωπικό στοίχημα, είναι φόρος τιμής στα χιλιάδες θύματα που μαρτύρησαν από τους κατακτητές, και ενεργή απαίτηση για την καταβολή των γερμανικών πολεμικών αποζημιώσεων και του κατοχικού δανείου.

Με δυο λόγια, το μνημειώδες δρομικό οδοιπορικό που πραγματοποιεί σχεδόν κάθε χρόνο μάς αφορά όλους. Είναι και δικός μας αγώνας. Φέτος διέσχισε 517 χιλιόμετρα απαιτητικής πορείας στη Γραμμή Μεταξά, πάνω στα βουνά της βόρειας Ελλάδας, για να ακουστούν ξανά τα ονόματα των πεσόντων και των εξαφανισθέντων της γερμανικής εισβολής του 1941.

Ξεκίνησε στις 3 Οκτωβρίου από το οχυρό Νυμφαία στη Ροδόπη, προκειμένου να πραγματοποιήσει τη δυσκολότερη από τις πορείες του. Για να φτάσει στα εγκαταλειμμένα οχυρά και πολυβολεία έπρεπε να καταφέρνει επικίνδυνες αναβάσεις και καταβάσεις, σε απόκρημνα, δυσπρόσιτα σημεία. Αντιμετώπισε ακραίες καιρικές συνθήκες, συναντήσεις με αγριογούρουνα, λύκους, αρκούδες.

Η προετοιμασία είχε αρχίσει πολύ νωρίτερα, είχε επισκεφθεί και μελετήσει τη διαδρομή από κοντά, ώστε να προβλέψει τρόπους αντιμετώπισης τυχόν δυσκολιών, από τον καιρό ή τη σωματική καταπόνηση. Ετσι έτρεξε 517 χιλιόμετρα μέσα σε 15 ημέρες. Η πορεία του ολοκληρώθηκε στις 18 Οκτωβρίου, στο Πολυβολείο 9, πάνω από την Ανω Πορόια Σερρών.

Σταμάτησε σε 21 οχυρά και πολυβολεία, τιμώντας τους νεκρούς τους. Πριν ξεκινήσει την εξαντλητική πορεία της μνήμης, ο χειρουργός είχε αναζητήσει στα αρχεία της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού τα ονόματα των φονευθέντων και των εξαφανισθέντων ανά οχυρό. Σε καθένα που έφτανε παρουσίαζε ένα σύντομο βίντεο με την ιστορία του σημείου, για να μπορεί να παρακολουθεί ο κόσμος -ιντερνετικά- σε πραγματικό χρόνο, πριν διαβάσει ένα προς ένα τα ονόματα όσων χάθηκαν εκεί.

Ουσιαστικά, αυτά «τα προσκλητήρια που έγιναν σε κορυφές, σε κορυφογραμμές, ήταν ένα μνημόσυνο» δήλωσε. Κάθε φορά που ακούγονταν τα ονόματα, ένιωθε «σαν να ξαναζωντάνευε η διμοιρία των ανθρώπων που τα έφεραν».

Κάποιοι από τους νεκρούς που τίμησε παραμένουν και σήμερα, 85 χρόνια μετά, εξαφανισθέντες, όσοι δηλαδή βρίσκονταν σε προκεχωρημένα φυλάκια κατά την γερμανική εισβολή τον Απρίλιο 1941. Τα ονόματά τους μπορεί να βρίσκονται καταγεγραμμένα στα αρχεία, αλλά οι οικογένειές τους δεν έχουν τάφο για να τιμήσουν τους ήρωες νεκρούς τους.

«Ποτέ, μέχρι και σήμερα, 85 χρόνια μετά, δεν μπορεί να ξέρει κανείς πού είναι, πού βρίσκονται. Δεν είμαι εγώ ο πρωταγωνιστής. Πρωταγωνιστές είναι οι αγνοούμενοι, οι φονευθέντες και οι οικογένειές τους» είπε ο Αράπογλου.

Το 2023 έτρεξε ένα μνημειώδες οδοιπορικό 3.046 χλμ. σε 50 ημέρες για να τιμήσει τα ελληνικά ολοκαυτώματα, τους χιλιάδες άνδρες, γυναίκες και παιδιά που μαρτύρησαν από τις θηριωδίες των Γερμανών. Ετρεχε κάθε μέρα από περίπου 65 χιλιόμετρα (ο «κανονικός» μαραθώνιος είναι 42 χλμ.) την Ελλάδα ολόκληρη απ’ άκρη σ’ άκρη. Από τα Δίκαια Ορεστιάδας έως την Κάτω Ζάκρο της Κρήτης, μια τιτάνια διαδρομή με μοναδικό στόχο να επισκεφτεί όσο το δυνατόν περισσότερα μνημεία του Ολοκαυτώματος των Ελλήνων.

Οπως λέει, τo τρέξιμό του δεν είναι μια απλή αθλητική επίδοση. Είναι μια πράξη ευθύνης απέναντι στην Ιστορία. Τρέχει στους μαρτυρικούς τόπους «διεκδικώντας Μνήμη και Δικαιοσύνη», για να μην ξεχαστεί η θυσία των θυμάτων του ναζισμού ούτε να παραγραφεί το ιστορικό χρέος της Γερμανίας.

Η σωματική κόπωση είναι τεράστια, αλλά σβήνει μπροστά στο ηθικό βάρος του σκοπού του και, κυρίως, μπροστά στην όλο αγάπη υποδοχή του κόσμου στις μαρτυρικές περιοχές. Οπως όταν έφτασε στη μαρτυρική Βιάννο, στα τέλη Μαΐου του 2023, όπου τον υποδέχτηκαν με συγκινητικές τιμές κι ευγνωμοσύνη κάτοικοι, πρόεδροι των κοινοτήτων, ο δήμαρχος Βιάννου, ο πρόεδρος Ενωσης Θυμάτων Ολοκαυτώματος κι εκπρόσωποι του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα.

Νωρίτερα, στις 2 Μαΐου, ο Στέργιος Αράπογλου έφτανε στο Δίστομο. «Να θυμάστε πάντα το έγκλημα αυτό της Γερμανίας στους προγόνους σας και κάποια στιγμή να τα πείτε στα δικά σας παιδιά» είπε στους μαθητές του Διστόμου που τον υποδέχτηκαν στον τόπο τους, μαζί με τους εκπροσώπους φορέων, τους κατοίκους και τον πρόεδρο του Συλλόγου Θυμάτων Σφαγής.

Τον Σεπτέμβριο του 2018 ο Στέργιος Αράπογλου πραγματοποίησε μια άλλη εμβληματική υπερμαραθώνια πορεία 1.400 χιλιομέτρων, απ’ το Ορμένιο του Εβρου (το βορειότερο σημείο της χώρας) ως το ακρωτήριο Ταίναρο, το νοτιότερο άκρο της ηπειρωτικής Ελλάδας.

Ο γιατρός του ΕΣΥ τρέχει με τριπλό στόχο. Τη δικαιοσύνη μέσα απ’ τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών. Το χρέος του, ως Ελληνα πολίτη, προς τους πεσόντες, που δεν πρέπει ποτέ να ξεχαστούν. Και το αίτημά του προς το υπουργείο Παιδείας να περάσει η αλήθεια για τα ελληνικά Ολοκαυτώματα στα σχολικά βιβλία. Γιατί μόνο έτσι θα αποτραπεί η λήθη.

ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΑΡΑΠΟΓΛΟΥ

Γενικός χειρουργός, διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ, υπερμαραθωνοδρόμος 

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Γεννήθηκε το 1973 στη Θεσσαλονίκη και είναι πατέρας τεσσάρων παιδιών. Είναι κάτοχος διδακτορικού τίτλου από την Ιατρική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης από το 2018. Υπηρετεί ως μάχιμος γενικός χειρουργός στην Ε΄ Πανεπιστημιακή Χειρουργική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο» για 25 συναπτά έτη. Εχει γίνει ευρύτερα γνωστός για τα προσωπικά του δρομικά εγχειρήματα, με ιστορικό -κοινωνικό σκοπό, τα οποία χρηματοδοτεί εξ ολοκλήρου ο ίδιος: Το 2018 «Ο Δρόμος του Τάκη Σκουλή»: 1.400 χλμ. από το Ορμένιο Εβρου έως το ακρωτήριο Ταίναρο σε 24 ημέρες ενάντια στο ντόπινγκ. Το 2023 «Ελληνικά Ολοκαυτώματα»: 3.046 χιλιόμετρα σε 50 ημέρες. Ξεκίνησε από τον Εβρο και τερμάτισε στην Κρήτη, περνώντας από 650 πόλεις και 62 Μνημεία Ολοκαυτωμάτων. Το τιτάνιο αυτό εγχείρημα είχε τεθεί υπό την αιγίδα του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Γερμανικών Οφειλών. Και το 2026 «Διατρέχοντας τη Γραμμή Μεταξά»: 517 χλμ. σε 16 ημέρες κατά μήκος 21 ιστορικών οχυρών της Μακεδονίας και της Θράκης για να τιμήσει τους πεσόντες του 1941.