Σι Τζινπίνγκ: Η Κίνα στο τιμόνι της νέας παγκόσμιας τάξης
Το Πεκίνο επιβεβαίωσε και στη Σύνοδο Κορυφής τον κεντρικό του ρόλο στην παγκόσμια πολιτική σκηνή - Βρίσκεται τώρα σε θέση ισχύος όχι μόνο γεωπολιτικά αλλά και εμπορικά
Αυτό που βλέπει ο πλανήτης είναι στην ουσία η μεγάλη στιγμή του Σι Τζινπίνγκ. Ο ηγέτης της Κίνας έγινε ο οικοδεσπότης στην πρώτη τριμερή Σύνοδο Κορυφής μεταξύ Αμερικής, Κίνας και Ρωσίας στη Σενζέν. Κάποιοι συγκρίνουν την ιστορική συνάντηση με τη Διάσκεψη της Γιάλτας το 1945, που χώρισε την Ευρώπη σε δυτικές και σοβιετικές σφαίρες επιρροής.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Το ζητούμενο, βέβαια, δεν τόσο να έρθουν άμεσα αποτελέσματα για τις ταυτόχρονες προκλήσεις παγκόσμιου ενδιαφέροντος. Κανείς δεν το ανέμενε αυτό. Αλλά ακόμα και μόνο από τις φωτογραφίες του «Big-3», το γεγονός ήδη μεταβάλλει την παγκόσμια πολιτική ισορροπία.
Τελικά, το κεντρικό μήνυμα είναι ότι το Πεκίνο αναδιαμορφώνει την παγκόσμια τάξη πραγμάτων. Το διακύβευμα μπορεί να είναι μεν ο έλεγχος των πυρηνικών όπλων, αλλά τα σημεία που αναδεικνύονται είναι πολύ περισσότερα.
Για αρχή και μόνο, η επιλογή του μέρους, της πόλης Σενζέν, είναι ενδεικτική. Πρόκειται για τη βιτρίνα των τεχνολογικών φιλοδοξιών της Κίνας. Εκεί που πριν από 40 χρόνια υπήρχε ένα ψαροχώρι, σήμερα έχει γεννηθεί μια τεράστια μητρόπολη, που επισκιάζει ακόμα και το Χονγκ Κονγκ.
Η Foxconn, ο κύριος συνεργάτης συναρμολόγησης της Apple, διατηρεί μια τεράστια εγκατάσταση στη Σενζέν. Η Walmart διαχειρίζεται τις δραστηριότητές της σε ολόκληρη την Κίνα από την ίδια πόλη. Εκεί είναι η έδρα των μεγαλύτερων κινεζικών κολοσσών, της Huawei, της BYD, της DJI, που κατασκευάζει drones. Στην ίδια πόλη εδρεύουν μεγάλα κινεζικά εργαστήρια Τεχνητής Νοημοσύνης, που ανταγωνίζονται τα αμερικανικά.
Κάποιες από τις εταιρίες στη Σενζέν είναι αυτές που η Αμερική έχει χαρακτηρίσει «κινδύνους για την εθνική ασφάλεια», όπως η Huawei και η ZTE, έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με αμερικανικές κυρώσεις και έχουν συμπεριληφθεί σε «μαύρες λίστες». Σημειολογικά, λοιπόν, η Κίνα περνάει το μήνυμα ότι κανείς δεν μπορεί να την κάμψει ή να την περιορίσει, παρά την προσπάθεια της Αμερικής μέσω των εμπορικών περιορισμών.
Σαράντα χρόνια πριν, όταν η Σενζέν ήταν μια νυσταλέα κωμόπολη, ο Ρίγκαν και ο Γκορμπατσόφ είχαν συναντηθεί στο Ρέικιαβικ της Ισλανδίας, για μια ιστορική συνεννόηση των δύο βασικών παγκόσμιων πόλων, με σκοπό να ελεγχθούν οι πυρηνικές εντάσεις μετά τον Ψυχρό Πόλεμο.
Μόλις τρεις, τέσσερις δεκαετίες πίσω, η παγκόσμια διπλωματία πρακτικά περιλάμβανε ΗΠΑ – Ρωσία, μαζί με κάποιες ίσως ακόμη χώρες της Δύσης. Για τον κόσμο η Κίνα έμοιαζε σχεδόν με ένα φάντασμα στη διεθνή σκηνή, περιχαρακωμένη και πάντοτε «πίσω» σε ταχύτητες. Σήμερα, χωρίς τον ασιατικό γίγαντα, τίποτα δεν μπορεί να συμφωνηθεί ή να σχεδιαστεί σε διεθνές επίπεδο. Το νέο τοπίο είναι πολυπολικό. Ο,τι αποφασιζόταν και μοιραζόταν διά δύο, τώρα μοιράζεται στα τρία. Ενδεχομένως, προσεχώς να υπάρξει και τέταρτος παίκτης, η Ινδία.
Από τη χθεσινή συνάντηση προέκυψαν δεσμεύσεις των τριών για διάλογο στα πυρηνικά, καθώς και ότι οφείλουν να διασφαλίσουν πως η Τεχνητή Νοημοσύνη θα παραμείνει «πάντα υπό τον έλεγχο του ανθρώπου». Κάτω από το πρώτο επίσημο διπλωματικό επίπεδο, ο Σι Τζινπίνγκ έχει τρεις πολύ βασικές προτεραιότητες από τη σύνοδο κορυφής. Και όπως όλα δείχνουν, τις πραγματώνει όλες.
1 Η πρώτη είναι να εδραιώσει τη θέση της Κίνας ως ενός από τους σημαντικότερους διπλωματικούς κόμβους του κόσμου.
2 Η δεύτερη είναι να παρουσιάσει το όραμά του για μια νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων.
3 Η τρίτη να εκμεταλλευτεί τις ευνοϊκές γεωπολιτικές συνθήκες, όπως αυτές που προέκυψαν από την αδιέξοδη εμπλοκή των ΗΠΑ στο Ιράν και από το τέλμα της σύγκρουσης Ρωσίας – Ουκρανίας, για να προσαρμόσει τους όρους της σχέσης του Πεκίνου με Ουάσινγκτον και Μόσχα.
Ανοίγοντας την Κίνα στον κόσμο ως «διπλωματικό κόμβο» και φιλοξενώντας μεγάλες διεθνείς εκδηλώσεις, όπως η τωρινή ιστορική σύνοδος κορυφής του APEC, ο Σι Τζινπίνγκ εκ των πραγμάτων αναδιαμορφώνει την παγκόσμια τάξη. Νομιμοποιεί το όραμα της χώρας του στην παγκόσμια σκηνή.
Το όραμα αυτό συνοψίστηκε στη Λευκή Βίβλο 45 σελίδων, η οποία δημοσιεύτηκε από το Κρατικό Συμβούλιο της Κίνας τον Ιούνιο. Το κείμενο εκφράζει την επιθυμία της κινεζικής κυβέρνησης να μεταβεί από τον ρόλο μιας δύναμης που συμμετέχει στο υφιστάμενο διεθνές σύστημα, στον ρόλο του αρχιτέκτονα μιας νέας παγκόσμιας τάξης. Στην οποία η Κίνα και ο Παγκόσμιος Νότος θα διαδραματίζουν ισχυρότερο ρόλο. «Η άνοδος του Παγκόσμιου Νότου αποτελεί τη σημαντικότερη μεταβολή από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο» δήλωσε ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι στα τέλη Οκτωβρίου, εν όψει της χθεσινής συνόδου κορυφής.
Ο Κινέζος πρόεδρος γνωρίζει ότι το γεωπολιτικό χαρτί της Κίνας στον συσχετισμό των τριών μεγάλων δυνάμεων είναι σήμερα το ισχυρότερο και περισσότερο προνομιακό. Αμερική, Ρωσία δαπανούν ενέργεια και πόρους σε στρατιωτικές συγκρούσεις (Ιράν και Ουκρανία). Επιπλέον, ο Τραμπ αυτή τη στιγμή προσπαθεί να συνέλθει από μια πρόσφατη εκλογική ήττα.
Το Πεκίνο βρίσκεται τώρα σε θέση ισχύος όχι μόνο γεωπολιτικά αλλά και εμπορικά. Η εξαγωγική μηχανή της Κίνας είναι πρακτικά ανίκητη. Αυτόν τον μήνα ανακοίνωσε ότι οι εξαγωγές της ξεπέρασαν τις εισαγωγές της κατά περισσότερο από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια τους πρώτους 10 μήνες του τρέχοντος έτους. Οδεύει ολοταχώς, δηλαδή, να καταρρίψει ακόμα και το περσινό ρεκόρ της. Σύμφωνα με ειδικούς πολιτικής οικονομίας του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς, «οι Κινέζοι ηγέτες αναγνωρίζουν ότι η χρυσή εποχή της παγκοσμιοποίησης έχει παρέλθει και ότι ο γεωοικονομικός ανταγωνισμός αποτελεί πλέον τη νέα κανονικότητα». Τώρα η παγκόσμια εξάρτηση από τα κινεζικά προϊόντα αιχμής δίνει στον Σι Τζινπίνγκ ακόμα ένα μέσο επιρροής.
ΣΙ ΤΖΙΝΠΙΝΓΚ
Πρόεδρος της Κίνας
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Γεννήθηκε το 1953. Σπούδασε χημικός μηχανικός στο Πανεπιστήμιο Τσινγκχουά του Πεκίνου και αργότερα μαρξιστική φιλοσοφία. Μεταξύ 1969-1975 δούλεψε ως εργάτης σε γεωργική κοινότητα της επαρχίας Σαανσί. Απορρίφθηκε εφτά φορές προτού καταφέρει, το 1971, να ενταχθεί στην κομμουνιστική νεολαία της Κίνας. Από το 2012 ηγείται του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Είναι ο πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας από το 2013. Στις 10 Μαρτίου 2023 εξασφάλισε και τρίτη πενταετή θητεία. Του αρέσουν το ποδόσφαιρο, το κολύμπι και να βλέπει την ταινία «Ο Νονός».
