Η συγκρότηση των προσφυγικών δήμων, η πρόσβαση στο νερό και στο ηλεκτρικό ρεύμα και η καθημερινότητα στους συνοικισμούς της πρωτεύουσας ανοίγουν αύριο, Σάββατο 21 Νοεμβρίου, τις εργασίες του 8ου Επιστημονικού Συμποσίου του ΚΕΜΜΕ.
Με θέμα «Η Προσφυγική Αθήνα – Αγώνας για επιβίωση και υποδομές», η διήμερη διοργάνωση του Δήμου Κηφισιάς και του Κέντρου Έρευνας και Μελέτης της Μικρασιατικής Ερυθραίας, σε συνεργασία με τη «Μηχανή του Χρόνου», συνεχίζεται έως την Κυριακή 22 Νοεμβρίου.
Η πρώτη ημέρα: Από τους προσφυγικούς δήμους στη ζωή των συνοικισμών
Οι εργασίες αρχίζουν στις 10:30, με γενικό συντονιστή και παρουσιαστή τον δημοσιογράφο Χρίστο Βασιλόπουλο και χαιρετισμούς του δημάρχου Κηφισιάς Βασίλη Ξυπολυτά, του προέδρου του ΚΕΜΜΕ Δημήτρη Ανδρεαδάκη και του ίδιου του συντονιστή.
Η πρώτη ενότητα συνδέει τη διοικητική αυτονόμηση των προσφυγικών δήμων με τις υποδομές που άλλαξαν τη ζωή τους: τα έργα της ΟΥΛΕΝ, τη συμμετοχή προσφύγων στην υδροδότηση της Αθήνας και τις ανισότητες στην επέκταση του ηλεκτροφωτισμού.
Στη δεύτερη ενότητα, η έρευνα στρέφεται στις συνθήκες διαβίωσης. Δημοτικά αρχεία, δημοσιεύματα της εφημερίδας Ακρόπολις του 1929-1930 και κινηματογραφικές εικόνες θα φωτίσουν διαφορετικές πλευρές της προσφυγικής κατοικίας και επιβίωσης.
Στο επίκεντρο παραμένει ο καθημερινός αγώνας των προσφύγων για αξιοπρεπή διαβίωση.

Σάββατο 21 Νοεμβρίου: Το πρόγραμμα
Οι θεματικές των εισηγήσεων αποδίδονται παρακάτω συνοπτικά. Οι πλήρεις τίτλοι και οι ιδιότητες των ομιλητών περιλαμβάνονται στο αναλυτικό πρόγραμμα του συμποσίου.
11:00-12:30 I Προσφυγικοί δήμοι και υποδομές
Συντονιστής: Χρίστος Βασιλόπουλος
| Ομιλητής | Θεματική |
|---|---|
| Θανάσης Χρήστου | Το πλαίσιο του 1934 και η ίδρυση προσφυγικών δήμων |
| Λαμπρινή Τζαμουράνη | Υδροδότηση της Αθήνας και έργα της ΟΥΛΕΝ |
| Ευτυχία Νεστορίδη | Πρόσφυγες στα έργα ύδρευσης |
| Μαρία Μαυροειδή | Εξηλεκτρισμός και ανισότητες στον Μεσοπόλεμο |
12:30-13:00: Ερωτήσεις και συζήτηση.
13:00-13:30: Διάλειμμα.
13:30-15:30 I Η επιβίωση στην Αθήνα του Μεσοπολέμου
Συντονιστής: Χρίστος Βασιλόπουλος
| Ομιλητής | Θεματική |
|---|---|
| Παναγιώτης Σαμπατακάκης | Νερό και προσφυγιά του 1922 |
| Βασιλική Σφήκα | Προσφυγικοί συνοικισμοί μέσα από δημοτικά αρχεία |
| Δημήτρης Καμούζης | Συνθήκες διαβίωσης στην εφημερίδα Ακρόπολις, 1929-1930 |
| Μαρία Κομνηνού | Προσφυγική κατοικία στον κινηματογράφο |
15:30-16:00: Ερωτήσεις και συζήτηση.

Κυριακή 22 Νοεμβρίου: Υγεία και ιστορία των προσφυγικών περιοχών
Η δεύτερη ημέρα αρχίζει στις 11:00, με βραβεύσεις.
11:30-13:30 Ι Δημόσια υγεία στους προσφυγικούς οικισμούς
Συντονιστής: Δημήτρης Πετρόπουλος
| Ομιλητής | Θεματική |
|---|---|
| Κωνσταντίνος Τσιάμης | Υγεία των προσφύγων από τον Μεσοπόλεμο έως τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια |
| Αιμιλία Σαλβάνου | Περίθαλψη και δημόσια υγεία |
| Αντώνης Κλάψης | Έλη, ελονοσία και εγκατάσταση στην Ανατολική Αττική |
| Ανδρέας Βούρτσης | Ινστιτούτο Παστέρ, εμβολιασμοί και δάγκειος πυρετός |
| Λουκάς Χριστοδούλου | Η διαδρομή της ύδρευσης στη Νέα Ιωνία |
13:30-14:00: Ερωτήσεις και συζήτηση.
14:00-14:30: Διάλειμμα.
14:30-16:30 I Η ιστορική διαδρομή των προσφυγικών δήμων
Συντονίστρια: Λίλα Παπαδημητρίου, αντιδήμαρχος Διοίκησης, Μουσειακών Υποδομών και Ιστορικής Μνήμης.
| Ομιλητής | Θεματική |
|---|---|
| Θοδωρής Κοντάρας | Η συγκρότηση της Νέας Ερυθραίας |
| Σπύρος Τζόκας | Εγκατάσταση και διαβίωση στην Καισαριανή |
| Κυριακή Παπαθανασοπούλου | Αθέατες πλευρές των συνοικισμών του Πειραιά |
| Ελένη Μπενέκη | Μικρασιάτες στον Ταύρο, τα παλαιά Νέα Σφαγεία |
| Φαίδων Παπαθεοδώρου | Προσφυγική εγκατάσταση στους Αμπελοκήπους |
16:30-17:00: Ερωτήσεις και συζήτηση.
17:00-17:45: Κλείσιμο εργασιών.
Φωτογραφίες και κειμήλια από τις προσφυγικές γειτονιές
Το συμπόσιο πλαισιώνεται από δύο εκθέσεις:
• Αντικείμενα και κειμήλια, με επιμέλεια του Νίκου Καραμπουρνιώτη και του Συλλόγου «Ρίζες», Συνδέσμου Μικρασιατών και Κωνσταντινουπολιτών Χαλανδρίου.
• Αδημοσίευτο φωτογραφικό υλικό από τη συλλογή του Νίκου Πολίτη, μαζί με τεκμήρια από εφημερίδες, το Ιστορικό Αρχείο της ΕΥΔΑΠ και το αρχείο της «Μηχανής του Χρόνου», με έμφαση στην ύδρευση και στην καθημερινότητα των συνοικισμών.
