Οι εξελίξεις στο Βερολίνο επιβεβαιώνουν τις προεκλογικές πληροφορίες και εκτιμήσεις όσων υπογράμμιζαν (ανάμεσά τους και η «δ» στις 4 Σεπτεμβρίου) ότι η καγκελάριος Α. Μέρκελ, παρά το πλεονέκτημα κινήσεών της, που ήταν σίγουρο, θα αντιμετώπιζε το βάρος δύσκολων και «αντιλαϊκών» αποφάσεων συγκριτικά με τις παγιωμένες απόψεις της γερμανικής κοινής γνώμης και τις θέσεις του νέου κυβερνητικού εταίρου, του SPD.
Δυστυχώς, το μετεκλογικό σκηνικό δείχνει ότι, λόγω των ισορροπιών Χριστιανοδημοκρατών – Σοσιαλδημοκρατών και λόγω (κυρίως) των στρατηγικών συμφερόντων της Γερμανίας έναντι των άλλων μελών της Ε.Ε., το περιβάλλον για την Ελλάδα θα γίνει ακόμα πιο ασφυκτικό. Στοιχειώδης πολιτικός και διπλωματικός ρεαλισμός δείχνουν ότι η κυβέρνηση Σαμαρά οφείλει, ασφαλώς, να συνεχίσει να συζητεί με το Βερολίνο, αλλά η συνδιαλλαγή με τη γερμανική ηγεσία και η προβολή των ελληνικών θέσεων θα είναι πολύ δυσχερείς.
Ελληνικές και ξένες διπλωματικές πηγές υπογραμμίζουν ότι, στο ECOFIN του Νοεμβρίου και -πιθανότατα- σε έκτακτη συνεδρίαση πριν από τα Χριστούγεννα, το Βερολίνο (ακόμη κι αν δεν έχει συγκροτηθεί η κυβέρνηση «μεγάλου συνασπισμού») θα επιδιώξει να δρομολογηθούν οι αποφάσεις για την εμβάθυνση της ΟΝΕ. Στο ίδιο χρονικό διάστημα θα επιδιωχθεί συμφωνία και επί των κατευθυντήριων γραμμών για τον ενιαίο μηχανισμό εξυγίανσης των τραπεζών, ώστε πολλές εκκρεμότητες να έχουν επιλυθεί κατά τη διάρκεια της -παρούσας- προεδρίας της Λιθουανίας και πριν από την έναρξη της ελληνικής προεδρίας, την 1η Ιανουαρίου 2014.
Η «δρομολόγηση» αυτών των αποφάσεων δεν σημαίνει πάντως και οριστικοποίηση ή άμεση λήψη τους, αφού οι νέοι κυβερνητικοί εταίροι της Γερμανίας δεν συμφωνούν, προς το παρόν, ως προς τη μέθοδο εξυγίανσης ή εκκαθάρισης των προβληματικών και υπό χρεοκοπία τραπεζών. Αποτελεί θέμα ταμπού (και για το CDU και για το SPD) η ανάληψη της σχετικής πολιτικής και οικονομικής ευθύνης από τη νέα κυβέρνηση ή το ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο, καθώς το κόστος θα επιβαρύνει τους Γερμανούς φορολογουμένους.
Αλλωστε, οι εναλλακτικές μέθοδοι εξυγίανσης προκαλούν ήδη κρίση μεταξύ της Κομισιόν και του Βερολίνου. Εχοντας υπόψη και τι συνέβη τον Μάρτιο στην Κύπρο, η Κομισιόν ζητεί να αναλάβει ουσιαστικό ρόλο στην εξυγίανση των τραπεζών. Αντίθετα, η κυρία Μέρκελ σαφώς προτιμά οι σχετικές διαβουλεύσεις να γίνονται μεταξύ των κυβερνήσεων των μελών της Ε.Ε., όπου η επιρροή του Βερολίνου είναι πολλαπλάσια και η συζήτηση θα συνδέεται και με άλλα διμερή ζητήματα.
Κατά τις ίδιες ελληνικές και ξένες διπλωματικές πηγές, η Αθήνα, πέραν του θέματος της εξυγίανσης, σύντομα θα βρεθεί ενώπιον της αντιπαράθεσης Κομισιόν – Βερολίνου και για τον ενιαίο εποπτικό μηχανισμό των τραπεζών. Οι αποφάσεις που έλαβαν, μόλις την περασμένη εβδομάδα, οι υπουργοί Οικονομικών της Ε.Ε. λύνουν μικρό μόνο μέρος του προβλήματος: το Βερολίνο κρίνει ότι η Κομισιόν και οι χώρες με προβληματικές οικονομίες, όπως η Ελλάδα, προβαίνουν σε επιλεκτική και διασταλτική ερμηνεία διατάξεων του κοινοτικού δικαίου.
Γι’ αυτό και η νέα κυβέρνηση Μέρκελ φέρεται αποφασισμένη να μπλοκάρει την αφαίρεση αρμοδιοτήτων από τα εθνικά Κοινοβούλια και να επιμείνει στην αλλαγή των συνθηκών της Ε.Ε.
Αλέξανδρος Τάρκας
