Ντρέπομαι λίγο γράφοντας για την αναγκαιότητα της μόρφωσης μέσα σε μία πραγματικότητα όπου άνθρωποι ποδοπατιούνται για ένα κιλό πατάτες στις δωρεάν διανομές των παραγωγών και από συγγενείς ασθενών ζητείται να κάνουν βάρδιες νοσοκόμων σε μονάδες εντατικής παρακολούθησης των δημόσιων νοσοκομείων.
Με ηρεμεί κάπως το γεγονός ότι, μετά την επιβίωση και την υγεία, η πνευματική καλλιέργεια θα ‘πρεπε να αποτελεί πρώτιστη προτεραιότητα ανάμεσα στις αξίες κάθε πολιτισμένης κοινωνίας. Αξία που να παρακολουθεί τον πολίτη σε όλη τη διάρκεια της ζωής του, όχι μόνο στα χρόνια του σχολείου, και να του προσφέρεται με τη φροντίδα της Πολιτείας ακόμη κι αν ο ίδιος αδυνατεί ή αδιαφορεί γι’ αυτήν.
Αφορμή για τη σημερινή αγχωμένη αναζήτηση της γνώσης αποτέλεσε ο ορυμαγδός αμορφωσιάς που μας κατακλύζει διά στόματος υποψηφίων τις τελευταίες εβδομάδες. Εκδηλώνεται με κάθε ευκαιρία και σε όλα τα πεδία. Πρόκειται κυρίως για άγνοια της Ιστορίας και της επιστήμης, τις οποίες άνθρωποι ημιμαθείς προσπαθούν να σκεπάσουν βαφτίζοντάς τες τάχα μου σε διαφορετικές «ιδεολογικές» αναγνώσεις από την πλευρά τους. Μα, προτού αποκτήσεις άποψη, δεν πρέπει να μάθεις τα γεγονότα; Και προτού αποπειραθείς να προσφέρεις λύση ως επαΐων, δεν πρέπει να την κατέχεις τη ριμάδα τη σχετική επιστήμη; Ψιλά γράμματα για «χονδρούς» ανθρώπους, θα μου πείτε.
Ελα μου όμως που το άθροισμα τόσων αγνοιών χτυπάει κατακέφαλα τον ούτως ή άλλως παραζαλισμένο πολίτη. Από το μίξερ της σκόπιμης ή λόγω άγνοιας παραπληροφόρησης τον οδηγεί τσιφ στην κρεατομηχανή της αναπόφευκτης «σωτηρίας» του. Και επί τη ευκαιρία, άλλο η πληροφορία και άλλο η γνώση. Από πληροφορίες βομβαρδιζόμαστε, από γνώσεις όσο πάμε γινόμαστε ασορτί με τα υπόλοιπα… «Φτώχεια καημένη»!
Γιατί μόνο η γνώση μάς επιτρέπει να ελέγξουμε την πληροφορία, την «άποψη» και τα κίνητρα όσων μας τις παρέχουν. Γι’ αυτό και τα σύγχρονα ΜΜΕ, όπως πολύ εύστοχα επισήμανε σε πρόσφατο σημείωμά του η στήλη της εφημερίδας «Μπα;», αποσιωπούν ή και αποκρύπτουν τα σοβαρά, ενταγμένα πλήρως στην υπηρεσία του συστήματος εξουσίας και των συμφερόντων του. Επιπροσθέτως δε, παρά την πληθώρα των προσφορών τους, ελάχιστα ενδιαφέρονται για την πνευματική καλλιέργεια αναγνωστών, ακροατών και τηλεθεατών τους. Το διαπιστώνετε άλλωστε με τα μάτια σας κάθε βράδυ μέσα στο σπίτι σας!
«Ο φασισμός θεραπεύεται με το διάβασμα και ο ρατσισμός με τα ταξίδια» έγραφε προφητικά ο μεγάλος Ισπανός φιλόσοφος και καθηγητής των ελληνικών Μιγκέλ ντε Ουναμούνο για δύο μάστιγες της εποχής μας, προτού αιματοκυλίσουν για δεύτερη φορά την υφήλιο.
Αν πραγματικά λοιπόν κάποιοι αγωνιούν για τη διατήρηση της ιστορικής μας μνήμης, αν όντως πιστεύουν ότι τα διδάγματά της είναι χρήσιμα για το παρόν και το μέλλον μας, τους υπενθυμίζουμε ότι αναπόσπαστο και συστατικό στοιχείο αυτής της μνήμης αλλά και της εθνικής μας διαδρομής αποτελεί η έφεση προς τη γνώση. Ολη τη γνώση. Τη γνώση που παράγει τη σκέψη. Την ελεύθερη σκέψη του «όποιος ελεύθερα συλλογάται συλλογάται καλά» που ‘γραφε κι ο Ρήγας Φερραίος στο «Φυσικής απάνθισμα».
Εκτός κι αν αυτές οι συνδέσεις δεν επιτρέπουν στο μέλλον μας να μετατραπεί σε «πλεονασματικό»! Οπότε έτσι εξηγείται συνολικώς και το σταθερό και αναπαραγόμενο έλλειμμα παιδείας μας παντού και από όλους, πέρα φυσικά από τη διαχείριση του τρισάθλιου εκπαιδευτικού μας συστήματος.
Γιώργος Κ. Στράτος
