Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι ήρθε η ώρα να αρχίσουν οι συζητήσεις για πιθανή ένταξη της Αλβανίας στην Ευρ. Ενωση. Δεν γνωρίζω πού βασίζεται αυτή η αισιοδοξία των επιτρόπων, πιστεύω όμως ότι η Ελλάς δικαιούται και υποχρεούται να θέσει συγκεκριμένους και αυστηρούς όρους για να ανοίξει η συζήτηση. Η Αλβανία δεν φέρεται σωστά σε πολλά θέματα που συγκινούν τον Ελληνισμό και γενικά επιδεικνύει κακοπιστία απέναντι στην Αθήνα και την ελληνική εθνική κοινότητα η οποία ζει εκεί.
1) Πρώτος ελληνικός όρος πρέπει να είναι η άμεση συνεργασία και παροχή αδειών εκ μέρους των Αλβανών για τη περισυλλογή των οστών των Ελλήνων στρατιωτών του 1940-41. Ορθώς επισημαίνει η Επιτροπή Συγγενών Πεσόντων ότι οι περισσότεροι από τους 8.000 αξιωματικούς και οπλίτες του Επους των βορειοηπειρώτικων βουνών ή δεν έχουν εντοπισθεί ακόμη ή βρίσκονται θαμμένοι σε ομαδικούς τάφους. Από την εποχή που οι αρχαίοι πρόγονοί μας έπαιζαν στο θέατρο την «Αντιγόνη» του Σοφοκλέους, η τιμή προς τους νεκρούς αποτελεί στοιχειώδη προϋπόθεση για να θεωρείται πολιτισμένη μία κοινωνία. Η Αλβανία καλείται να αποδείξει εμπράκτως αν είναι πράγματι έτοιμη να ενταχθεί στους ευρωπαϊκούς δημοκρατικούς θεσμούς.
2) Οφείλουμε να ζητήσουμε τον μεγαλύτερο σεβασμό προς τα δικαιώματα των Ελλήνων, είτε αυτοί ζουν στη Β. Ηπειρο είτε σε άλλα σημεία της χώρας. Να ξαναγίνει η απογραφή των μειονοτήτων με σαφή καταγραφή εθνικής καταγωγής και θρησκεύματος. Για την προηγούμενη απογραφή έχουμε παράπονα ότι διεξήχθη με σοβαρές παρατυπίες, γι’ αυτό το αποτέλεσμα δεν αναγνωρίσθηκε από την Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας και από την οργάνωση Ομόνοια της ελληνικής μειονότητος. Θυμίζω ότι η απογραφή αυτή πραγματοποιήθηκε με μερική χρηματοδότηση από την Ευρ. Ενωση, η οποία είχε θεωρήσει νόμιμη και χρήσιμη την καταγραφή θρησκεύματος και εθνικότητος (π.χ. μέλος της ελληνικής ή μαυροβουνιακής μειονότητος), αρκεί αυτή να είναι προαιρετική και με τη σύμφωνη γνώμη του απογραφομένου.
3) Να ζητήσουμε από την Ε.Ε. να απαιτήσει την παύση κάθε ανθελληνικής προπαγάνδας μέσω κομμάτων, Τύπου ή σχολικών βιβλίων. Στα σχολικά εγχειρίδια, τα οποία μοιράζονται ακόμη και στα ελληνόπουλα της Βορείου Ηπείρου, το αλβανικό κράτος -ασχέτως του κόμματος που κυβερνά- καλλιεργεί τον μύθο της μεγάλης ή «φυσικής» Αλβανίας, στην οποία πρέπει να περιληφθούν αρκετά εδάφη της ελληνικής Ηπείρου και της δυτικής Μακεδονίας. Οι Αλβανοί των Βαλκανίων αναπτύσσουν έναν επικίνδυνο εθνικισμό με πρόσφατη έκφραση την ενοποίηση του εκπαιδευτικού συστήματος μεταξύ των «δύο αλβανικών κρατών» Κοσόβου και Αλβανίας.
4) Να απαιτήσουμε να σταματήσουν οι πάσης φύσεως διοικητικές και δικαστικές μεθοδεύσεις εις βάρος της ελληνικής εθνικής κοινότητος. Να μην ενταχθεί η ελληνικότατη Χειμάρρα σε ενιαίο δήμο μαζί με φανατικούς μουσουλμάνους, όπως θέλουν τα Τίρανα. Να ακυρωθούν οι δικαστικές αποφάσεις οι οποίες αδικούν κατάφωρα Ελληνες ιδιοκτήτες γης και την Ορθόδοξη Εκκλησία. Να ρυθμισθεί διά νόμου η επιστροφή όλων των ναών και μονών που κρατικοποίησε το κομμουνιστικό καθεστώς.
5) Να δηλώσουν τα δύο μεγάλα αλβανικά κόμματα, Δημοκρατικό και Σοσιαλιστικό, ότι δεν συμφωνούν με τα αιτήματα των Τσάμηδων απογόνων των εγκληματιών πολέμου του 1941-44, τα οποία ξεκινούν από τη διεκδίκηση γης στη Θεσπρωτία και φθάνουν έως τη διεκδίκηση ελληνικών εδαφών στην Ηπειρο.
6) Φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από το Πρωτόκολλο της Κερκύρας του 1914, το οποίο υπέγραψαν οι Αλβανοί και οι τότε προστάτες τους Ιταλοί μετά την εξέγερση των Βορειοηπειρωτών. Να θυμίσουμε στους εταίρους μας την αυτονομία των Ελλήνων εντός Αλβανίας που ζητούσε το μηδέποτε εφαρμοσθέν εκείνο κείμενο. Εστω κι αν έχουν αλλάξει προδήλως οι συνθήκες, οι διεθνείς συμφωνίες δεν πρέπει να κουρελιάζονται.
Κωνσταντίνος Χολέβας
