Το ενδιάμεσο που είχαμε κάποτε και το ξεχάσαμε
Αντί σημειώματος σήμερα, επιλέγω να σας μεταφέρω επιλεγμένα αποσπάσματα από μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξη που έδωσε η ακαδημαϊκός Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ στη μηνιαία free press «Boulevard» (στον Στέλιο Παρασκευόπουλο). Ας τα δούμε ως μια άσκηση εθνικής αυτογνωσίας.
«Οταν γράφουν “Ευρώπη” οι αρχαίοι, εννοούν μόνο Ελλάδα. Πάντοτε η Ελλάδα ήταν το ανάχωμα εναντίον της Ασίας. Αν έχουμε κάνει κάτι για την Ευρώπη, είναι ακριβώς το να σταματάμε την Ασία. Αρχίσαμε με τα Μηδικά, όταν κακώς πήγαμε να πάρουμε την Ασία με τα Τρωικά. Λοιπόν, μετά, όλη η Ιστορία είναι εναντίον της Ασίας. Ολη. Το Βυζάντιο στα τελευταία, 14ο αιώνα, τους Τούρκους
“Αχαιμενίδες Πέρσες”. Γιατί; Γιατί θεωρεί ότι θα τους διώξει στην Κόκκινη Μηλιά, όπως κάποτε οι αρχαίοι έδιωξαν τους Πέρσες».
«Ο πρώτος ορισμός του έθνους δόθηκε από τον Ηρόδοτο, όταν ο Ξέρξης λέει ότι “θα έρθω και θα πάρω την Ελλάδα σε έναν περίπατο”. Και του λέει ο Δημάρατος: “Προσέξτε, βασιλεύ, γιατί είναι μεν χωρισμένοι σε πόλεις οι Ελληνες, αλλά, όταν έρθει ο ξένος, θα είναι σαν ένα χέρι δεμένο”. Και του λέει ο Ξέρξης “γιατί;”. Και απαντά ο Δημάρατος: “Για το ομόηθες, το ομόθρησκον, το όμαιμον, το ομόγλωσσον”».
«Σήμερα βρισκόμαστε στην παγκοσμιοποίηση. Με ποιο αποτέλεσμα; Να έχει καθένας ως στόχο το Global Village (…). Πρέπει να μάθουν τα παιδιά, να ξέρουν ότι υπάρχει το ατομικό, υπάρχει και το παγκόσμιο. Και έχει χαθεί το ενδιάμεσο! Ενδιάμεσα είχαμε κάποτε το εθνικό, είχαμε κάποτε το τοπικό…»
«Βάλαμε το Βυζάντιο σε παρένθεση, χίλια χρόνια σε παρένθεση, και θεωρήσαμε τον εαυτό μας απόγονο του Περικλή. Τα παιδιά μαθαίνουν στο σχολείο “Αντιγόνη”, Ομηρο, αλλά πέστε μου, ποιο βυζαντινό κείμενο ξέρουν; Ευτυχώς που πάνε καμιά φορά στην εκκλησία και ακούνε το “Τη Υπερμάχω”. Και αυτό όσο το καταλαβαίνουν. Και γυρνάνε μετά αυτά τα παιδιά στο σπίτι και λένε “η μάνα Δέσποινα, ο πατέρας Παναγιώτης, Δημήτρης, Γιώργος…”».
«Το Βυζάντιο είναι το ανατολικό ρωμαϊκό κράτος. Εκχριστιανισμένο, εξελληνισμένο, με την Κωνσταντινούπολη πρωτεύουσα (…). Ξέρετε καμιά άλλη αυτοκρατορία που να έχει ζήσει χίλια χρόνια; Τι θα πει “εξέπεσε”; (…) Ο Ελύτης λέει “όταν μπαίνω σε ένα ερημοκλήσι και βλέπω σβησμένες τις τοιχογραφίες, νιώθω Βυζαντινός, σαν να ήταν το σόι μου”».
«Ελληνας είναι αυτός που αναγνωρίζει τον εαυτό του και ζει με ελληνικό τρόπο. Δηλαδή, ορθώς και όρθιος».
Μανώλης Κοττάκης
