Ο καταδρομέας Θ. Ζαφειρίου και η επιχείρηση «ΝΙΚΗ» στη φλεγόμενη Κύπρο
Ημουν μαθητής όταν παρακολούθησα στην ΕΡΤ τη συγκλονιστική εκπομπή των «Ρεπόρτερς» Γιάννη Δημαρά, Γιώργου Λιάνη και Γιάννη Χαρδαβέλλα με τη συνέντευξη του καταδρομέα Θανάση Ζαφειρίου, ο οποίος έφυγε προχθές από τη ζωή.
Τα ξημερώματα της 20ής Ιουλίου 1974 ο «Αττίλας» στο Πέντε Μίλι περνούσε την κερκόπορτα. Η Α’ Μοίρα Καταδρομών, που έδρευε στο Μάλεμε, στην οποία υπηρετούσε ο Θανάσης Ζαφειρίου, ενισχυμένη με δύο διμοιρίες αντιαρματικών της Γ’ Μοίρας Αμφίβιων Καταδρομών, αποφασίστηκε ότι θα ενισχύσει τη μαχόμενη Εθνική Φρουρά και το σύνταγμα της ΕΛΔΥΚ. Ετσι, τη νύχτα της 21ης Ιουλίου, η μοίρα υπό τη διοίκηση του ταγματάρχη (ΠΖ) Γιώργου Παπαμελετίου από τα Δερβενοχώρια απογειώθηκε από την Κρήτη και, πετώντας σε χαμηλό ύψος πάνω από τα κύματα, κατευθύνθηκε προς τη φλεγόμενη Κύπρο.
Μια πρωτοφανής παγκοσμίως επιχείρηση αερομεταφοράς μέσα σε πεδίο αληθινής μάχης με τον κωδικό «ΝΙΚΗ». Αυτή ήταν η μοναδική ενίσχυση από τη μάνα στην κόρη: οι καταδρομείς του Παπαμελετίου και η απολυόμενη σειρά της ΕΛΔΥΚ, που σχεδόν στασίασε εν πλω απαιτώντας από τον κυβερνήτη, τον γενναίο Χανδρινό, να γυρίσει στην Πάφο για να πολεμήσουν με τους «νέους», όπως και έγινε, ενώ με τον επανάπλου του «Λέσβος», τα αντιαεροπορικά Μπόφορς του διέλυαν θέσεις των Τουρκοκυπρίων στον θύλακα της Πάφου.
Η μοίρα προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας πριν από το χάραμα, μέσα σε κόλαση φίλιων και εχθρικών πυρών. Οι ομοχειρίες των κυπριακών αντιαεροπορικών εξέλαβαν στην αρχή τα ελληνικά μεταγωγικά για τουρκικά, που επιχειρούσαν αιφνιδιαστική κατάληψη του αεροδρομίου και έβαλαν εναντίον τους.
Χύθηκε ελληνικό αίμα ώσπου οι Κύπριοι ΜΠΑτζήδες να αντιληφθούν το τραγικό λάθος. Το «ΝΙΚΗ 4», στο οποίο επέβαινε ο Θανάσης Ζαφειρίου, στη διμοιρία του ΔΕΑ (ΠΖ) Τσαμκιράνη, διάτρητο άρχισε να πέφτει φλεγόμενο. Οι χειριστές ήταν νεκροί και οι συνάδελφοι του Ζαφειρίου ήταν νεκροί ή βαριά τραυματισμένοι. Ενώ οι φλόγες ήδη κατέτρωγαν το αεροπλάνο, ο Ζαφειρίου κατάφερε και άνοιξε την πόρτα του αεροπλάνου και πήδηξε στο κενό από ύψος σχεδόν 80 (!) μέτρων. Βρέθηκε σε ένα χωράφι την άλλη μέρα, ενώ το αεροπλάνο συνετρίβη στη Μακεδονίτισσα.
Σκοτώθηκε το πλήρωμα και ολόκληρη η διμοιρία του ΔΕΑ (ΠΖ) Δημήτρη Τσαμκιράνη. Αλλοι δύο καταδρομείς, που επέβαιναν στο «ΝΙΚΗ 6», σκοτώθηκαν και αυτοί, ο Σπύρος Νόμπελης και ο Κωνσταντίνος Οικονομάκης, ενώ τραυματίστηκαν και άλλοι εννέα.
Μήνες ολόκληρους έμεινε αναίσθητος στο νοσοκομείο ο Θανάσης Ζαφειρίου με πολλαπλά κατάγματα και διαφόρων ειδών σοβαρές κακώσεις. Θαύμα η επιβίωσή του από αυτό το άλμα στο κενό χωρίς αλεξίπτωτο.
Σε εκείνη την εκπομπή αφηγείτο την απίστευτη περιπέτειά του ξαναζώντας κάθε δευτερόλεπτο, ενώ ο πόνος για τον χαμό όλης της διμοιρίας του ήταν έκδηλος στο ξέσπασμά του. Νόμιζες ότι ήταν ξανά μέσα στο φλεγόμενο Noratlas με τους αιμόφυρτους συντρόφους του και έφευγε πάλι στο κενό.
Είχα την τύχη να του σφίξω το χέρι στην Κύπρο πριν από χρόνια. Πρόσφατα βρέθηκε η ακριβής θέση όπου τότε θάφτηκε με μπουλντόζα το «ΝΙΚΗ 4». Ενας ένας δε οι νεκροί ήρωες αναγνωρίζονται από το DNA και πάνε στις ιδιαίτερες πατρίδες τους για το τελευταίο ξόδι. Από προχθές, που μπήκε πάλι στη γραμμή μαζί τους και ο Θανάσης Ζαφειρίου, στην αναφορά της διμοιρίας ο λοχαγός πια, προαχθείς μετά θάνατον επ’ ανδραγαθία, Δημήτρης Τσαμκιράνης, από τις Ελευθερές Καβάλας, μπορεί με τον γνωστό βροντώδη τρόπο των λοκατζήδων να αναφέρει στον διοικητή του: «Απαντες παρόντες»!
Φαήλος Μ. Κρανιδιώτης
* Πρόεδρος της ΝΕΑΣ ΔΕΞΙΑΣ
