Η πρόκληση είναι διπλή: Eνίσχυση της παραγωγής αλλά και διασφάλιση ότι οι μικρές επιχειρήσεις δεν θα μείνουν μόνες απέναντι στις αλλαγές
Εχουμε πλέον αντιληφθεί όλοι ότι ο κόσμος εισέρχεται σε μια νέα περίοδο οικονομικών και γεωπολιτικών ανακατατάξεων. Η αντιπαράθεση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, στην Ευρωπαϊκή Ενωση και την Κίνα δεν είναι θεωρητική.
Εχει ήδη πραγματικές συνέπειες στις αλυσίδες εφοδιασμού, στο ενεργειακό κόστος, στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων και, τελικά, στο εισόδημα των πολιτών.
Για την Ευρώπη –και ιδιαίτερα για χώρες όπως η Ελλάδα– το ερώτημα δεν είναι αν θα επηρεαστούμε, αλλά με ποια στρατηγική θα απαντήσουμε. Η εποχή της ανεμπόδιστης παγκοσμιοποίησης έχει ουσιαστικά κλείσει. Η Ευρωπαϊκή Ενωση καλείται να σταθεί ανταγωνιστικά σε αυτό το περιβάλλον, με μια οικονομία που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και χωρίς τα ίδια εργαλεία κρατικής παρέμβασης.
Αν δεν επενδύσουμε έγκαιρα στην τεχνολογία, στην καινοτομία, στην πράσινη μετάβαση και στο ανθρώπινο δυναμικό, κινδυνεύουμε να βρεθούμε εξαρτημένοι από οικονομίες που λειτουργούν με διαφορετικούς κανόνες και προτεραιότητες. Ηδη η εμπορική ένταση μεταφράζεται σε υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης, αυξημένα λειτουργικά έξοδα και δυσκολότερη πρόσβαση σε κεφάλαια, πλήττοντας πρώτα τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Για την Ελλάδα, όπου οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν τον βασικό κορμό της οικονομίας, οι κίνδυνοι είναι ακόμη πιο έντονοι. Αν οι επιχειρήσεις αυτές δεν αντέξουν το κόστος της προσαρμογής, οι ανισότητες θα διευρυνθούν και η ανάπτυξη θα παραμείνει εύθραυστη. Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η εμπορική συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ενωσης και Ινδίας, που μπορεί να θεωρηθεί και μια στρατηγική απάντηση της Ευρώπης σε πολιτικές προστατευτισμού, όπως εκείνες που εκφράστηκαν έντονα από τον Ντόναλντ Τραμπ.
Η συμφωνία αυτή αναμένεται να μειώσει δραστικά τους δασμούς -σε κάποιες περιπτώσεις προβλέπεται και μηδενισμός τους- και να ανοίξει μια τεράστια αγορά για τα ευρωπαϊκά προϊόντα, αλλάζοντας τους όρους του παιχνιδιού για την ευρωπαϊκή οικονομία. Για την Ελλάδα, οι προοπτικές είναι σημαντικές: προϊόντα όπως το κρασί, το ελαιόλαδο, τα ακτινίδια και άλλα αγροδιατροφικά αγαθά θα μπορούν να εισέλθουν στην ινδική αγορά με πολύ χαμηλότερους δασμούς, ενισχύοντας τις εξαγωγές και τη μεταποίηση.
Η απάντηση, λοιπόν, δεν μπορεί να είναι η εσωστρέφεια ή η παθητική προσαρμογή. Χρειάζεται μια συνεκτική ευρωπαϊκή οικονομική στρατηγική, κοινή βιομηχανική πολιτική και ουσιαστική στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας. Για την Ελλάδα η πρόκληση είναι διπλή: ενίσχυση της παραγωγής και των δεξιοτήτων αλλά και διασφάλιση ότι οι μικρές επιχειρήσεις δεν θα μείνουν μόνες τους απέναντι στις μεγάλες αλλαγές.
Σε έναν κόσμο αυξανόμενων εντάσεων, η αδράνεια δεν είναι επιλογή. Η ανάπτυξη κρίνεται από το αν δημιουργεί προοπτική, σταθερές θέσεις εργασίας και αίσθημα ασφάλειας. Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα για την Ευρώπη και την Ελλάδα την επόμενη δεκαετία.
