Χωρίς ισχυρές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις δεν υπάρχει ούτε βιώσιμη ανάπτυξη ούτε κοινωνική σταθερότητα
Η επόμενη πενταετία αποτελεί καθοριστική περίοδο για την ευρωπαϊκή οικονομία. Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, των επενδύσεων και της απασχόλησης περνά μέσα από τη στήριξη της πραγματικής οικονομίας. Και στην Ευρώπη πραγματική οικονομία σημαίνει μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Στην Ευρωπαϊκή Ενωση των 27 οι ΜμΕ αντιστοιχούν στο 99,8% των επιχειρήσεων. Αν οι πολιτικές δεν λειτουργούν για τις ΜμΕ, τότε δεν λειτουργούν για την ευρωπαϊκή οικονομία συνολικά.
Το περιβάλλον μέσα στο οποίο καλούνται να λειτουργήσουν οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις θα γίνει στα επόμενα χρόνια ακόμα πιο απαιτητικό. Το χρήμα αναμένεται να παραμείνει ακριβότερο και η χρηματοδότηση πιο αυστηρή, ιδιαίτερα για μικρές επιχειρήσεις χωρίς ισχυρές εξασφαλίσεις. Ο διεθνής ανταγωνισμός προβλέπεται να ενταθεί, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα θα συνεχίζουν να στηρίζουν ενεργά τις δικές τους επιχειρήσεις.
Παράλληλα, αναμένεται να προστεθούν νέοι κανόνες και υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις, στο πλαίσιο της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Αν δεν υπάρξει πολιτική διόρθωση, το αποτέλεσμα είναι προβλέψιμο: περισσότερη συγκέντρωση της αγοράς, λιγότερος χώρος για τους μικρούς, ασθενέστερη κοινωνική συνοχή. Η έγκαιρη στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας αποτελεί αναγκαία πολιτική επιλογή για τον περιορισμό αυτών των επιπτώσεων.
Πρώτον, απαιτείται ριζική απλοποίηση των κανόνων για τις ΜμΕ. Οταν οι ίδιες υποχρεώσεις ισχύουν για μια πολυεθνική και για μια οικογενειακή επιχείρηση, δεν μιλάμε για ισονομία, αλλά για στρέβλωση.
Δεύτερον, η πρόσβαση στη χρηματοδότηση πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ευρωπαϊκή ευθύνη. Δεν μπορεί η Ευρώπη να μιλά για επενδύσεις και καινοτομία, όταν η χρηματοδότηση των ΜμΕ εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από το τραπεζικό σύστημα. Απαιτείται επιτάχυνση της ευρωπαϊκής χρηματοδοτικής αρχιτεκτονικής, ώστε το ρίσκο να μοιράζεται και να μη μεταφέρεται μονομερώς στον μικρό επιχειρηματία.
Τρίτον, το ενεργειακό κόστος έχει μετατραπεί σε καθοριστικό παράγοντα επιβίωσης. Δεν πρόκειται για συγκυριακό πρόβλημα, αλλά για δομικό ζήτημα ανταγωνιστικότητας.
Τέταρτον, η ενιαία αγορά πρέπει να λειτουργήσει στην πράξη. Παρά τη θεσμική πρόοδο, παραμένει κατακερματισμένη, ιδιαίτερα στις υπηρεσίες. Αν η Ευρώπη επιδιώκει κλίμακα και ανταγωνιστικότητα, πρέπει πρώτα να άρει τα εμπόδια που η ίδια έχει δημιουργήσει.
Πέμπτον, η δεύτερη ευκαιρία και η επιχειρηματική ανθεκτικότητα πρέπει να αποτελέσουν πραγματική προτεραιότητα.
Αν οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις συνεχίσουν να σηκώνουν δυσανάλογο κανονιστικό, χρηματοδοτικό και ενεργειακό βάρος, τότε το πρόβλημα δεν θα είναι μόνο οικονομικό, αλλά και πολιτικό. Το διακύβευμα για την Ευρώπη είναι σαφές. Είτε θα επενδύσει συνειδητά στη διάχυση της ανάπτυξης και στη στήριξη των ΜμΕ είτε θα αποδεχθεί μια οικονομία δύο ταχυτήτων, λιγότερο ανθεκτική και λιγότερο συνεκτική. Για εμάς η απάντηση είναι ξεκάθαρη. Χωρίς ισχυρές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις δεν υπάρχει ούτε βιώσιμη ανάπτυξη ούτε κοινωνική σταθερότητα.
*Πρόεδρος ΕΕΑ, επίτιμος διδάκτορας ΠΑ.ΠΕΙ. και Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών
