Λένε ότι οι καλές πληροφορίες οδηγούν τους πολίτες σε καλύτερες αποφάσεις. Ζώντας από μέσα την ενημέρωση τα τελευταία σαράντα χρόνια έχω αρχίσει να αμφιβάλλω αν ο κόσμος μπορεί να πάρει σωστές αποφάσεις με το είδος της ενημέρωσης που του «παρέχουμε» σήμερα.
Γιατί οι δρόμοι της ενημέρωσης σήμερα είναι τέσσερις:
-Πλήρης παρασιώπηση κάθε είδησης ενοχλητικής για την εξουσία.
-Μετάδοσή της, αλλά διαστρεβλωμένης.
-Μετάδοσή της, αλλά μπαγιάτικης όταν η σημασία της παύει να αποτελεί κίνδυνο για την εξουσία.
-Μετάδοσή της αμέσως και με ακρίβεια.
Εμείς δεν ανήκουμε σε αυτούς που κρύβουν ειδήσεις. Είναι τόσο πολλοί αυτοί που το κάνουν πια, με το αζημίωτο των επιδοτήσεων, ώστε δεν έχουμε ποτέ άγχος ότι θα χάσουμε το «αποκλειστικό». Γνωρίζουμε εκ των προτέρων ότι μόνο εμείς θα ασχοληθούμε.
Η αλήθεια στις μέρες μας δεν είναι δημοφιλής. Η αλήθεια απειλεί καρέκλες, εξουσίες, συμβόλαια, διαφημιστικά πακέτα, γιατί, άραγε, να την αγαπήσει κανείς; Η αλήθεια δεν είναι κερδοφόρα. Πιο πολύ σε βάζει σε μπελάδες, παρά σου εξασφαλίζει «μπόνους».
Θα σας διηγηθώ δύο τρία περιστατικά που μας συνέβησαν αυτή την εβδομάδα.
Οδηγούσα προχθές στην περιφερειακή του Υμηττού και μόλις είχα βγει στην έξοδο της Καισαριανής άρχισε η μετάδοση των κοινών δηλώσεων Γεραπετρίτη – Ρούμπιο στο ραδιόφωνο. Εκανα δεξιά στην άκρη του δρόμου και άρχισα να κρατώ σημειώσεις εν γνώσει τού ότι το υπουργείο Εξωτερικών σπανίως εκδίδει δελτίο Τύπου με την πλήρη απομαγνητοφώνηση των δηλώσεων – και αν το αποφασίσει, είναι προχωρημένο απόγευμα.
Οι παλαιοί δημοσιογράφοι, όπως οι αρχισυντάκτες μου Τίτος Αθανασιάδης και Αλέκος Πρίφτης, μας μάθαιναν, νόμος, ότι στη ρουτίνα μας ανήκε υποχρεωτικά η ανάγνωση του σώματος όλων των εφημερίδων (οι νεότεροι συνάδελφοι σπανίως το ακολουθούν) και η μελέτη των βασικών κειμένων: ανακοινώσεις πρωθυπουργού, κυβερνητικού εκπροσώπου, υπουργείου Εξωτερικών, υπουργείου αμυνας και αποφάσεις ΦΕΚ, εκθέσεις, πορίσματα. Βγει δεν βγει θέμα. «Κανείς δεν θα διακρίνει αυτό που θα διακρίνει η δική σας ματιά» μας συμβούλευαν.
Υπέστην τις μακρόσυρτες αρχικές δηλώσεις Γεραπετρίτη, ομοίως του Ρούμπιο, που ήταν οι μισές σε διάρκεια (ο άνθρωπος ταξίδεψε έως εδώ με κύριο μέλημα να μιλήσει στην Πνύκα πριν ΑΠΌ τις ενδιάμεσες εκλογές για να εγγράψει υποθήκες – για εσωκομματικούς λόγους ήρθε!) και έπειτα ξεκίνησαν οι ερωτήσεις. 2+2 για κάθε Υπουργό. Ο εξαίρετος συνάδελφος Νίκος Μελέτης, εμπειρότατος, ρώτησε επί λέξει ευθέως τον Ρούμπιο αν «η Ελλάς μπορεί να υπολογίζει στη στήριξη των ΗΠΑ για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο και το Ισραήλ». Τι του απάντησε; Αποφεύγοντας παντελώς να πει τη λέξη «στήριξη», ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών επισήμανε ότι «κάποια ζητήματα από αυτά που με ρωτήσατε σχετίζονται με λεπτές ισορροπίες που εμπεριέχουν και συμπεριλαμβάνουν και άλλες χώρες. Πρόκειται για χώρες που εμπλέκονται σε πτυχές και περιπλέκουν την κατάσταση». Τι έπραξε με τη φράση του αυτή ο κύριος υπουργός; Ουσιαστικώς αναγνώρισε συναρμοδιότητα της Τουρκίας στο θέμα του καλωδίου, η όδευση του οποίου περνά από οριοθετημένη περιοχή ανοικτά της Κάσου με βάση τη συμφωνία Ελλάδος – Αιγύπτου για την ΑΟΖ. «Εμπεριέχουν και συμπεριλαμβάνουν»! Βόμβα! Η λοιπή συνέντευξη κύλησε με θέματα της εσωτερικής ατζέντας των Ρεπουμπλικάνων, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, το Ιράν και τα δημοσιεύματα της «Wall Street Journal» για την Κίμπερλι. Eλλάδα πουθενά. Μόλις ολοκληρώθηκε η συνέντευξη, έβαλα πρώτη, έφθασα στην Ερατοσθένους, ανέβηκα στο γραφείο μου και άνοιξα τηλεοράσεις και σάιτ.
Δεν εξεπλάγην. Η ελληνική τηλεόραση δεν μετέδωσε ποτέ τη δήλωση Ρούμπιο που αναγνωρίζει την Τουρκία ως έχουσα λόγο για το καλώδιό μας. Ούτε προχθές ούτε χθες. Ο ελληνικός λαός έμαθε για την ύπαρξή της από τα σχόλια που έκαναν πολιτικοί αρχηγοί και εκπρόσωποι κομμάτων – η δήλωση-βόμβα, επαναλαμβάνω, δεν μεταδόθηκε ποτέ από τα δελτία ειδήσεων. Οσοι δε πολιτικοί τη σχολίασαν, αν δεν ήταν βαλτοί, ήσαν άσχετοι. Ακουσα, για παράδειγμα, τον κ. Τσίπρα να λέει ότι ο Ρούμπιο ένιψε τας χείρας του ως άλλος Πόντιος Πιλάτος. Δήλωση που παρέσυρε πολλούς σε αυτή τη λογική. Ποιος Πόντιος Πιλάτος, όμως; Ο άνθρωπος πήρε καθαρά θέση! Λύση με μυστική διπλωματία και με τη συμμετοχή της Τουρκίας. Από τα σάιτ που πωλούν και… φυσικό αέριο δεν περίμενα και κάτι καλύτερο: Από την Πνύκα και μετά μετέδιδαν… «Ελλάς του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη», που λέει και το τραγούδι. Εκπαιδεύουν τον ελληνικό λαό να αναζητά απελπισμένα μια φράση ξένου αξιωματούχου που να πιστοποιεί τον διθύραμβο για το πόσο σημαντική είναι η Ελλάς, έναν ύμνο για τον ελληνικό πολιτισμό «που κάνει τον γύρο του κόσμου». Τόσο «σημαντική» η Ελλάς, που πρέπει να ερωτάται και η… Τουρκία για τα θέματά της. Τόσο σημαντική, που λιθοβολούμε τον Αριστοτέλη όταν επιχειρείται να ιδρυθεί έδρα στο όνομά του σε δημόσιο ΑΕΙ. Εχουμε τόσο έλλειμμα αυτοπεποίθησης, ώστε ψάχνουμε σαν «λιμασμένοι» εθνική επιβεβαίωση στην παρόλα ενός Κουβανού μετανάστη δεύτερης γενιάς. Η σεμνή τελετή έληξε την επομένη, όταν ο Αμερικανός ΥΠΕΞ λείανε κάπως την αρχική δήλωση που ταρακούνησε το Μαξίμου, χωρίς να αλλάξει την ουσία της. Οσο για την ΕΡΤ που έκανε την ερώτηση; Προς τιμήν της, δεν απέκρυψε τη δήλωση, έστω κι αν δεν έπαιξε cue στο δελτίο, αλλά το σχόλιο που ακούσαμε ήταν «σιγά μην περίμενε η Ελλάς τη στήριξη των ΗΠΑ για το καλώδιο» ( τότε γιατί ρωτήσαμε;).
Αυτή είναι μία από τις μερικές δεκάδες ασκήσεις που καλούμαστε να επιλύσουμε καθημερινά κάνοντας απλώς τα αυτονόητα που μας έμαθαν οι δάσκαλοί μας, δεν πρόκειται περί ηρωισμού.
– Προχθές αποκαλύψαμε ότι ο υφυπουργός Τριαντόπουλος ζήτησε να καταθέσει στο Γνωμοδοτικό Συμβούλιο ο υφυπουργός Επικρατείας Μπρατάκος για να επιβεβαιώσει ότι ο πρωθυπουργός αυτοπροσώπως του έδωσε εντολή να εποπτεύσει το μπάζωμα. Συνάδελφος, ο οποίος έχει διαδρομή στα ΜΜΕ, έκανε το… χρέος του: Ερμήνευσε την αποκάλυψη της πληροφορίας ως… κήρυξη πολέμου στον πρωθυπουργό. Βάφτισε το ρεπορτάζ «πόλεμο». Μετά δύο μέρες καταλάβαμε ότι και η σάτιρα είναι «πόλεμος». Διέκοψαν τη συνεργασία τους με τηλεοπτικό σταθμό οι «Ράδιο Αρβύλα».
Δεν έχουμε αυτή την αντίληψη. Εμείς δεν παρασιωπούμε πληροφορίες και δεν τις ανταλλάσσουμε για να κερδίζουμε συμβόλαια, συνέδρια, αμνηστίες και deals.
Θέλω να πω κάτι σε όλους: Απολαμβάνουμε την υπέροχη μοναξιά μας. Γι’ αυτό δεν στενοχωρούμεθα ούτε από τις επιθέσεις ούτε από τις ενοχλήσεις ούτε από τα εμπάργκο ούτε καν από το γεγονός ότι η πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ κυρία Αντωνιάδου απαξίωσε και να μας ευχηθεί τηλεφωνικά για τα 150 χρόνια της «Εστίας», αφού είχε κώλυμα να παραστεί. Δίνει τις εξετάσεις της και αυτή. «Τόση είναι» που θα έλεγε και ο Αναγνωστάκης. Εχει την κατανόησή μας και την πλήρη περιφρόνησή μας. Λυπούμεθα όμως για τον κόσμο που «ταΐζεται» έναμ μήνα τώρα με τους ιατρούς-βαμπίρ του Μαζωνάκη και την κόντρα Βίσση και Καρβέλα. Με τα μεγάλα… θέματα του έθνους, δηλαδή. Και αύριο θα του ζητήσουν μέσα σε καθεστώς γενικής συσκότισης να ψηφίσει για την οικογένειά του, την επιχείρησή του, την πατρίδα του και για τη… σταθερότητα. Χωρίς δεδομένα.
Εμείς θα κάνουμε το χρέος μας. Αλλά σε τελική ανάλυση, όπως μου έλεγε και ο αγαπημένος μου μακαριστός μητροπολίτης Παύλος Σιατίστης «όποιος έχει την ελευθερία έχει και την ευθύνη»…
ΥΓ.: Ο Ρούμπιο απάντησε σε όλες τις ερωτήσεις των συναδέλφων, ακόμη και στον διάδρομο απογείωσης, όσο ενοχλητικές και αν ήταν. Μάθημα για κάποιους εδώ.
