Το πλιάτσικο του 1204 στην Πόλη

Οι χερσαίες δυνάμεις των δυτικών που εισέβαλαν το 1204 στην Κωνσταντινούπολη, κατάκλεψαν ό,τι βρήκαν και δεν άφησαν πέτρα πάνω στην πέτρα ήταν κυρίως Γάλλοι. Το πλιάτσικο περιγράφει λεπτομερώς ο Γοδεφρείδος Βιλλεαρδουίνος (1148-1213), στρατάρχης της Καμπανία,ς στο έργο του «Χρονικό της Τέταρτης Σταυροφορίας και της κατάκτησης της Κωνσταντινούπολης» (βλ. εικόνα). Διαβάζουμε στις παραγράφους από 250 έως 256:

«Η κατάληψη της Πόλης από τους Σταυροφόρου

250. Για τους θησαυρούς που βρέθηκαν σε αυτό το ανάκτορο δεν μπορώ να μιλήσω με ακρίβεια, διότι ήταν τόσο πολλοί που δεν είχαν ούτε τέλος ούτε μετρημό. Την ίδια ώρα που το ανάκτορο αυτό παραδιδόταν στον μαρκήσιο Βονιφάτιο τον Μομφερρατικό, το ανάκτορο των Βλαχερνών παραδιδόταν στον Ερρίκο, τον αδελφό του κόμη Βαλδουίνου της Φλάνδρας, με τον όρο να μην πειραχτεί κανείς από τους ενοίκους του. Και εκεί βρέθηκε αμύθητος θησαυρός, όχι λιγότερος από εκείνον του ανακτόρου του Βουκολέοντος. Ο καθένας τους εγκατέστησε δική του φρουρά στο κάστρο που του παραδόθηκε και έβαλε φύλακες στους θησαυρούς.

251. Οι υπόλοιποι Σταυροφόροι, σκορπισμένοι σε ολόκληρη την πόλη, συγκέντρωσαν επίσης τεράστια λάφυρα. Η λεία που αποκτήθηκε ήταν τόσο μεγάλη που κανείς δεν θα μπορούσε να σας περιγράψει το μέγεθός της: χρυσός και άργυρος, πολύτιμα σκεύη και λίθοι, μεταξωτά υφάσματα, πολυτελείς γούνες και κάθε τι εκλεκτό που υπήρχε πάνω στη γη. Και ο Γοδεφρείδος Βιλαρδουίνος, ο Μαρσαλκός της Καμπανίας, μαρτυρεί με βεβαιότητα ότι, από κτίσεως κόσμου, ποτέ δεν αποκτήθηκε τόση λεία σε καμία πόλη.

252. Ο καθένας εγκαταστάθηκε όπου ήθελε, καθώς καταλύματα υπήρχαν με το παραπάνω. Eτσι, το στράτευμα των προσκυνητών και των Βενετών βρήκε κατοικίες και όλοι χαίρονταν και δοξολογούσαν τον Θεό για τη νίκη που τους χάρισε, διότι όσοι πριν ήταν φτωχοί, τώρα ζούσαν μέσα στα πλούτη και την πολυτέλεια. Γιόρτασαν έτσι την Κυριακή των Βαΐων και το Πάσχα που ακολούθησε (25 Απριλίου 1204) μέσα στη χαρά και την τιμή που τους αξίωσε ο Κύριος. […]

Η διανομή της λείας

253. Τότε βγήκε διαταγή σε όλο το στράτευμα από τον μαρκήσιο Βονιφάτιο τον Μομφερρατικό, που ήταν αρχηγός του στρατού, από τους βαρόνους και από τον Δόγη της Βενετίας, να μεταφερθούν και να συγκεντρωθούν όλα τα λάφυρα, όπως ακριβώς είχε συμφωνηθεί με όρκο και επί ποινή αφορισμού. Ορίστηκαν τρεις εκκλησίες για τη φύλαξή τους και τοποθετήθηκαν φρουροί, Γάλλοι και Βενετοί, οι πιο έντιμοι που μπορούσαν να βρεθούν.

[…]

255. Τα λάφυρα συγκεντρώθηκαν, αλλά πρέπει να γνωρίζετε ότι δεν παραδόθηκαν όλα στο κοινό ταμείο, καθώς αρκετοί έκρυψαν πράγματα, περιφρονώντας τον αφορισμό του Πάπα. Oσα συγκεντρώθηκαν στις εκκλησίες μοιράστηκαν σε ίσα μέρη ανάμεσα στους Φράγκους και τους Βενετούς, σύμφωνα με την ένορκη συμφωνία. Πρέπει επίσης να ξέρετε ότι οι προσκυνητές (σ.σ.: οι Σταυροφόροι), αφού έγινε η διανομή, πλήρωσαν από το δικό τους μερίδιο τις 50.000 μάρκες ασημιού που όφειλαν στους Βενετούς, και στη συνέχεια διένειμαν τουλάχιστον 100.000 μάρκες μεταξύ των δικών τους ανθρώπων.

256. Και θέλετε να μάθετε με ποιον τρόπο; Δύο πεζοί υπηρέτες υπολογίζονταν ως ένας έφιππος, και δύο έφιπποι υπηρέτες ως ένας ιππότης. Γνωρίζετε δε ότι κανείς δεν έλαβε περισσότερα είτε λόγω του αξιώματός του είτε λόγω των ανδραγαθημάτων του, παρά μόνο όσα είχαν οριστεί και αποφασιστεί – εκτός αν τα είχε κλέψει. Οσο για την κλοπή και όσους καταδικάστηκαν γι’ αυτήν, να ξέρετε ότι αποδόθηκε αυστηρή δικαιοσύνη και αρκετοί απαγχονίστηκαν. Ο κόμης του Σαιν-Πολ κρέμασε έναν από τους ιππότες του, που είχε κρατήσει κρυμμένα λάφυρα, με την ασπίδα κρεμασμένη στον λαιμό του. Υπήρξαν όμως πολλοί, μικροί και μεγάλοι, που καταχράστηκαν μέρος της λείας χωρίς να μαθευτεί ποτέ. Να είστε βέβαιοι ότι η λεία ήταν τεράστια· διότι, αν δεν υπήρχαν όσα εκλάπησαν και το μερίδιο που δόθηκε στους Βενετούς, θα αναλογούσαν τουλάχιστον 400.000 μάρκες ασημιού και δέκα χιλιάδες άλογα. Ετσι διανεμήθηκαν τα λάφυρα της Κωνσταντινούπολης, όπως μόλις ακούσατε».

Οπότε, αν σας σφίγγεται η καρδιά με τα πλιάτσικα που βλέπετε στη Γαλλία, τι θα νιώθατε αν παρακολουθούσατε τη λεηλασία της Βασιλεύουσας από τους Σταυροφόρους;

Από τη στήλη «Περι πωλητικης» της «δημοκρατίας»