Είναι τρελό πράγμα ο πόλεμος! Οταν το νορβηγικό πρακτορείο ειδήσεων, με το οποίο συνεργαζόμουν, μου ζήτησε να πάω στο Ζαΐρ, όπου είχε αρχίσει εμφύλιος πόλεμος, πήγα στην πρεσβεία της χώρας και ζήτησα βίζα. «Τι τη θέλετε τη βίζα;» με ρώτησε ένας ογκώδης στρατιωτικός. «Είμαι δημοσιογράφος, θέλω να πάω να καλύψω τον πόλεμο» του λέω. «Δεν υπάρχει πόλεμος στο Ζαΐρ» μου είπε εκείνος και μου έδειξε την πόρτα! Τότε, όλα γίνονταν έτσι απλά. Το καθεστώς Μομπούτου δεν ήθελε δημοσιογράφους και, συνεπώς, δεν υπήρχε πόλεμος!
Σήμερα, αν προσπαθήσουμε να καταγράψουμε με ένα μολύβι τον νέο πόλεμο, στο τέλος θα χρειαστούμε γομολάστιχα, διορθωτικό και… ψυχολόγο! Πάρτε για παράδειγμα τον πόλεμο στο Ιράν. Μουσουλμάνοι συγκρούονται με άλλους μουσουλμάνους του Κόλπου, λες και πρόκειται για οικογενειακό τραπέζι που «κάποιος είπε κάτι» και πιάστηκαν οι συγγενείς στα χέρια!
Από την άλλη, στο Κατάρ υπάρχουν τουρκικές βάσεις. Η Τουρκία δηλώνει «ουδέτερη», με εκείνο το ύφος του μαθητή που λέει «εγώ δεν μπλέκομαι στον καβγά», αλλά κρατάει και τις δύο άκρες του σκοινιού σε αυτή τη διελκυστίνδα. Κι αν πέσει καμιά ρουκέτα πιο δίπλα, όλοι κοιτούν το GPS για να καταλάβουν ποιος πάτησε… λάθος κουμπί!
Πάμε και στις ΗΠΑ, όπου η μισή χώρα μιλάει ισπανικά, τρώει τάκος και βλέπει ποδόσφαιρο κανονικό, αλλά η αμερικανική ηγεσία τα βάζει με την Ισπανία, επειδή δεν δέχθηκε να ανοίξει τις βάσεις. Φυσικά, η Ισπανία συνορεύει με τη Γαλλία, την Πορτογαλία, το Γιβραλτάρ και την… Ανδόρα. Γιατί να μπερδευτεί σε αυτό το μακελειό; Κάπου εκεί εμφανίζεται ο ηγέτης που μοιάζει ικανός να μπερδέψει τη Μαδρίτη με το Μεξικό και να καταλήξει να βάζει δασμούς στον… Δον Κιχώτη!
Εχουμε, λοιπόν, έναν πόλεμο που θυμίζει ομαδική συνομιλία στο Viber, όπου όλοι απαντούν σε λάθος μήνυμα. Το Ιράν απαντά σε κάτι που είπε κάποιος στον Κόλπο, η Τουρκία αντιδρά με ουδέτερο «εμότζι», ενώ έχει «στόρι» με στρατιωτική βάση, και οι ΗΠΑ δεν καταλαβαίνουν ισπανικά!
Είναι ο πιο μπερδεμένος πόλεμος που έγινε ποτέ; Iσως όχι ιστορικά (οι Βαλκάνιοι θα διαφωνούσαν έντονα), αλλά είναι σχεδόν σουρεαλιστικός. Εδώ δεν έχουμε στρατόπεδα. Eχουμε συμμαχίες τύπου «είμαστε μαζί, εκτός αν δεν είμαστε», ουδετερότητες με υποσημειώσεις και αντιπαραθέσεις που περνούν από θρησκευτικά, εθνικά, οικονομικά και γλωσσικά φίλτρα. Ητοι, με μια λέξη «τόμπολα»!
Αν κάτι αποδεικνύεται είναι ότι η γεωπολιτική του 21ου αιώνα δεν γράφεται με ευθείες γραμμές, αλλά με ζιγκ ζαγκ. Και ίσως το πιο ειλικρινές σύνθημα της εποχής να είναι: «Κανείς δεν είναι ακριβώς αυτό που δηλώνει, αλλά όλοι είναι σίγουροι ότι φταίει κάποιος άλλος».
Η ΑΚΙΣ