Συζητούσαμε για τα «φιούελ pass», τα «τζάμπα pass» και τα «κάθε λογής pass», τα οποία ξαναμπαίνουν στην καθημερινότητά μας. Κάποιος από τη συντροφιά έκανε κουβέντα για «βιομηχανία επιδομάτων» και μίλησε για φαινόμενο κατά το οποίο η χορήγηση κρατικών ενισχύσεων αποκτά διαστάσεις συστηματικής πρακτικής, με πολλαπλές κοινωνικές και οικονομικές προεκτάσεις. Παρενέβη αμέσως ο Τάκης, οικονομολόγος, με θητεία σε μεγάλες εταιρίες, και μας τα… έκανε πενηνταράκια.
«Τα επιδόματα αποτελούν απαραίτητο εργαλείο κοινωνικής πολιτικής και προστασίας των ευάλωτων ομάδων. Οταν, όμως, η χρησιμοποίησή τους γίνεται σχεδόν μόνιμη, μπορεί να γίνει ανεξέλεγκτη, οπότε εγείρονται ερωτήματα σχετικά με τη βιωσιμότητα και την αποτελεσματικότητά τους. Βέβαια, η οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας και οι συνέπειές της οδήγησαν σε αύξηση της ανάγκης για στήριξη μεγάλου μέρους του πληθυσμού.
Ανεργοι, χαμηλοσυνταξιούχοι και οικογένειες με περιορισμένα εισοδήματα συντηρήθηκαν με επιδόματα για την κάλυψη βασικών τους αναγκών. Δηλαδή το κράτος λειτούργησε σαν δίχτυ ασφαλείας, συμβάλλοντας στη μείωση της ακραίας φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού» μας είπε, για να ακολουθήσει αμέσως ο αντίλογος…
«Ναι, αλλά η κατ’ εξακολούθηση χορήγηση επιδομάτων έχει οδηγήσει σε στρεβλώσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρείται εξάρτηση από τα επιδόματα, με αποτέλεσμα να αποθαρρύνεται η ενεργή συμμετοχή στην αγορά εργασίας. Ακόμη, η πολυπλοκότητα των διαδικασιών και η έλλειψη επαρκών ελέγχων δημιουργούν περιθώρια για καταχρήσεις και αδιαφάνεια, ενισχύοντας την αντίληψη ότι έχει διαμορφωθεί “βιομηχανία επιδομάτων”. Εχουμε και δείγματα με οσμή σκανδάλου» είπε ο Παντελής, παλαιός και έμπειρος οικονομικός δημοσιογράφος.
«Η ουσία είναι ότι, αν τα επιδόματα δεν κατευθύνονται με ακρίβεια σε όσους έχουν πραγματική ανάγκη, μειώνεται η αποτελεσματικότητα της κοινωνικής πολιτικής και επιβαρύνεται ο Κρατικός Προϋπολογισμός. Παράλληλα, ενδέχεται να δημιουργείται αίσθηση αδικίας μεταξύ των πολιτών, ιδίως όταν κάποιοι θεωρούν ότι άλλοι ωφελούνται χωρίς να πληρούν τα απαραίτητα κριτήρια. Δεν λέμε να καταργηθούν τα επιδόματα, αλλά να εξορθολογιστούν, με καλύτερη στόχευση, διαφάνεια και σύνδεση των παροχών με στόχο την ένταξη στην εργασία, όπως προγράμματα κατάρτισης και απασχόλησης. Με αυτόν τον τρόπο τα επιδόματα μπορούν να λειτουργούν ως προσωρινή στήριξη και όχι ως μόνιμη εξάρτηση» μας είπε ο νεαρός που μας σερβίριζε, παρακολουθώντας τη συζήτηση και μας άφησε… άλαλους! Φρόντισε, όμως, να μας ενημερώσει αμέσως.
«Είμαι φοιτητής στα χρηματοοικονομικά στο Πανεπιστήμιο Πειραιά και του χρόνου τελειώνω» μας είπε και έκανε και τον επίλογο. «Η βιομηχανία επιδομάτων είναι σύνθετο ζήτημα που απαιτεί ισορροπημένες λύσεις. Η πρόκληση για μια μικρή οικονομία σαν της χώρας μας είναι να διατηρήσει ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος, χωρίς να υπονομεύει την παραγωγικότητα και τη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη» μας είπε ο νεαρός και πήγε σε άλλο τραπέζι. Προφανώς δεν παίρνει επιδόματα. Εργάζεται και θα προκόψει…
Η ΑΚΙΣ