«Τι περιμένεις; Στην Ελλάδα του 2026 ασχολούμεθα ακόμη με τα “αυθαίρετα”» είπε ο Κώστας και αισθάνθηκα την ανάγκη να τοποθετηθώ. «Το “αυθαίρετο” είναι παλιά πληγή» είπα με στόμφο και θύμισα τη «μάχη της παράγκας» στη Δραπετσώνα, τον Φεβρουάριο του 1960. Η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή εξήγγειλε ότι θα διέθετε εντός διετίας 260 εκατ. δραχμές για την πραγματοποίηση ρηξικέλευθου προγράμματος «Στεγαστικής αποκαταστάσεως προσφύγων και γηγενών» με κατασκευή 3.500 διαμερισμάτων σε Αθήνα (1.100), Πειραιά (1.200) και Θεσσαλονίκη (1.200).
Η διανομή περιελάμβανε κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια υπαγόμενα στη διακριτική ευχέρεια των υπηρεσιών του υπουργείου Προνοίας. Οι πρόσφυγες -παραπηγματούχοι της Δραπετσώνας (Κρεμυδαρού)- αντέδρασαν και ο Τύπος, τότε, έγραφε: «Οι παραπηγματούχοι τελούν εν αναστατώσει συνεπεία της αποφάσεως περί εκκενώσεως των κατεχόμενων υπ’ αυτών χώρων προς τον σκοπόν της ανεγέρσεως πολυκατοικιών. Υποδεικνύουν ότι ο καλύτερος τρόπος είναι η διά του συστήματος αυτοστεγάσεως ανέγερσις κατοικιών. Εις σύσκεψιν εις τα γραφεία του Συλλόγου των οι επαγγελματίαι απεφάσισαν το κλείσιμο των καταστημάτων την προσεχή Πέμπτη».
Η κυβέρνηση, θορυβημένη, έστειλε στην Αστυνομία κατάλογο με τα ονόματα των πρώτων 499 παραπηγματούχων που έπρεπε να εγκαταλείψουν τις παράγκες τους μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου για να κατεδαφιστεί ο Συνοικισμός (παράγκες) Αγ. Φανουρίου. Στις 7 Σεπτεμβρίου επισκέφθηκε τη Δραπετσώνα ο αρχηγός των Φιλελευθέρων Σοφοκλής Βενιζέλος, που ήταν κατά της κυβερνητικής λύσεως. Η Αστυνομία περικύκλωσε τον συνοικισμό, ο Βενιζέλος κατόρθωσε να περάσει και οι αστυνομικοί άρχισαν να χτυπούν τους συγκεντρωμένους, με αποτέλεσμα πολλοί να τραυματιστούν.
Η κυβέρνηση εγκατέστησε αστυνομικούς μέσα στον συνοικισμό και άρχισε να διαμορφώνει χώρο στο Καστράκι (Ηετιώνεια Πύλη) προκειμένου να εγκαταστήσει λυόμενα για να στεγαστούν προσωρινά οι πολυμελείς οικογένειες που δεν έβρισκαν σπίτι. Οι πρόσφυγες, όμως, δεν παρέδιδαν τα παραπήγματα και στις 14 Νοεμβρίου άρχισε η «μάχη της παράγκας». Η Αστυνομία κράτησε για πολλή ώρα τους παραπηγματούχους κλεισμένους στα σπίτια τους και δεν τους επέτρεπε να βγουν ούτε για τα… κοινόχρηστα αποχωρητήρια! Φανταστείτε τις άθλιες συνθήκες, αλλά δεν ήθελαν να φύγουν από τις παράγκες, φοβούμενοι τα χειρότερα, αφού είχαν ήδη ζήσει μια προσφυγιά.
Οταν άρχισαν οι κατεδαφίσεις, έγινε «της τρελής». Οι γυναίκες ξεχύθηκαν στους δρόμους και έτρεξαν να βοηθήσουν τους πρόσφυγες, πετώντας πέτρες και ξύλα, αλλά η πάλη ήταν άνιση. Εμφανίστηκαν ισχυρές αστυνομικές ενισχύσεις και ενώ μαίνονταν οι συμπλοκές κατεδαφίστηκαν τέσσερα παραπήγματα. Οι τραυματισθείσες γυναίκες έφτασαν περίπου τις 20, από τις οποίες οκτώ σοβαρότερα. Πολλές έφεραν μώλωπες ή υπέστησαν νευρική κρίση και λιποθύμησαν. Μετά την 21η Απριλίου 1967 η Δραπετσώνα «συνθηκολόγησε» και οι παράγκες έγιναν οι -ευτυχώς- οι σημερινές Εργατικές Κατοικίες.
Η ΑΚΙΣ
