Γλίτωσε από την καταστροφή, επειδή δεν το πρόσεξε κανείς. Ξεχασμένο για χρόνια στο παλιό κρατικό καπνεργοστάσιο της Θεσσαλονίκης, εντοπίστηκε αναπάντεχα και ανασύρθηκε από την αφάνεια αποκαλύπτοντας τη μοναδική ομορφιά του. Το μνημειακών διαστάσεων έργο «Η καλλιέργεια του καπνού», που φιλοτέχνησαν ο χαράκτης Τάσσος Αλεβίζος μαζί με τη σύντροφό του Λουκία Μαγγιώρου, από χθες αποτελεί τμήμα των μόνιμων συλλογών της Εθνικής Πινακοθήκης, μέσω δωρεάς που έκανε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, στο οποίο ανήκε το έργο μετά την τυχαία ανεύρεσή του.
«Σήμερα είναι για μας μια ξεχωριστή ημέρα» είπε κατά τη χθεσινή τελετή παράδοσης του πίνακα στο πολιτιστικό ίδρυμα ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Σκανδαλίδης. «Εχουμε μπροστά μας ένα εκπληκτικό έργο, αξιοσημείωτου μεγέθους, που απεικονίζει την καλλιέργεια της θρακιώτικης ποικιλίας μπασμάς. Η οικονομική ευρωστία της εποχής αποτελεί την έμπνευση του έργου» συνέχισε ο ίδιος, δίνοντας ορισμένα αριθμητικά στοιχεία σχετικά με τη σημασία της καλλιέργειας του καπνού για την ελληνική οικονομία. «Τη δεκαετία του 1950, παρότι ο καπνός κάλυπτε μόλις το 5% της συνολικής καλλιεργούμενης έκτασης στην Ελλάδα, απασχολούσε 200.000 οικογένειες, προσφέροντας πρόσθετη απασχόληση σε άλλα 40.000 άτομα. Ακόμη, το 1954, από 151.000.000 δολάρια που ήταν οι εξαγωγές της χώρας, το 50% αφορούσε τις εξαγωγές του καπνού». Το έργο «Η καλλιέργεια του καπνού» εντοπίστηκε εντελώς τυχαία πρόσφατα, από τον υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Γιάννη Δριβελέγκα και τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Γιώργο Κανελλόπουλο. Αποτελούμενος από πέντε επιμέρους συνθέσεις, ο πίνακας -ένα από τα μόλις εννιά έργα που έχει φιλοτεχνήσει ο δημιουργός- απεικονίζει άνδρες και γυναίκες που ασχολούνται με εργασίες καλλιέργειας και επεξεργασίας του καπνού. Περιλαμβάνει, με λίγα λόγια, εικόνες από τη σπορά έως τη συγκομιδή και την ξήρανση, που αποδίδουν με τον καλύτερο τρόπο τον κόσμο της αγροτικής εργασίας και των σκληρά εργαζόμενων ανθρώπων. Οπως αναφέρει χαρακτηριστικά και η ανακοίνωση της Εθνικής Πινακοθήκης, «η συγκεκριμένη μνημειακή ζωγραφική σύνθεση μεταπλάθει όλα εκείνα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που προσδιορίζουν την ταυτότητα του χαρακτικού του έργου, ενώ αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα του υψηλής ποιότητας έργου του Τάσσου. Αναμφίβολα, το -προσδιορισμένο και πολιτικά-ενδιαφέρον του για τον κόσμο της αγροτικής εργασίας, η ιδιαίτερα ευαίσθητη κοινωνικά ματιά του ίδιου και της συντρόφου του επηρεάζουν το ύφος της απόδοσης των ανθρώπων, που ανάγονται σε σύμβολα της απαιτητικής, κοπιαστικής, χειρωνακτικής προσπάθειας».
«Πιστεύω ότι το έργο είναι ένα χαρακτηριστικό δείγμα του ελληνικού πολιτισμού και της τέχνης» τόνισε ο κ. Σκανδαλίδης. «Με βάση τούτη τη σημερινή παράδοση, θέλουμε να ξεκινήσει μια συνεργασία με την Εθνική Πινακοθήκη, με βάση τα έργα που έχουν φιλοτεχνηθεί και βασίζονται στη γη και την καλλιέργειά της». Παρούσα κατά τη χθεσινή τελετή που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα συσκέψεων του υπουργείου ήταν φυσικά και η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα, η οποία χαρακτήρισε το έργο μνημειακό, όχι μόνο λόγω των διαστάσεών του, αλλά και εξαιτίας της εξαιρετικής σύλληψής του. «Σώθηκε επειδή, ευτυχώς, δεν το παρατήρησε κανείς» τόνισε, υποστηρίζοντας ότι η καλλιτεχνική αξία του είναι μεγάλη, αφού αποτελεί μια από τις λιγοστές δημιουργίες του Τάσσου. Τέλος, η κυρία Λαμπράκη-Πλάκα δεν δίστασε να αποκαλύψει ότι ο εν λόγω πίνακας θα συμπεριληφθεί σε μια μεγάλη έκθεση, η οποία προετοιμάζεται πυρετωδώς από τους επιμελητές της Πινακοθήκης και θα περιλαμβάνει έργα παρόμοιου θέματος.
Γιώτα Βαζούρα
