«Επήλθεν η πλήρης κατάρρευση του συμμοριτισμού. Ο Γράμμος ηλευθερώθη. Κατέπαυσε κάθε αντίστασις των συμμοριτών. Πολλοί αιχμάλωτοι και ολόκληρον το επιτελείον της συμμοριακής μεραρχίας εις χείρας του στρατού. Τεράστιαι αι ποσότητες των λαφύρων». Αυτοί ήταν οι βασικοί τίτλοι της εφημερίδας «Ελευθερία» στις 30 Αυγούστου 1949. Μία ημέρα πριν είχε ηττηθεί οριστικά και αμετάκλητα στο πεδίο της μάχης το ξενοκίνητο ΚΚΕ, το οποίο ήθελε να μετατρέψει την Ελλάδα σ’ ένα απέραντο στρατόπεδο συγκέντρωσης και να επιβάλει τη στυγνή «δικτατορία του προλεταριάτου», δηλαδή του κόμματος.
Το εναρκτήριο λάκτισμα αυτής της αχρείαστης περιπέτειας του έθνους δόθηκε από τάγμα εκτελεστών του ΚΚΕ. Το βράδυ της 30ής, ξημερώματα 31ης Μαρτίου (ημέρα των πρώτων μεταπολεμικών εκλογών), 33 αντάρτες με επικεφαλής τον Αλέξανδρο Ρόσιο (καπετάν Υψηλάντης το παρατσούκλι του) εισέβαλαν στον σταθμό Χωροφυλακής στο Λιτόχωρο Πιερίας και δολοφόνησαν εννέα χωροφύλακες και δύο εθνοφύλακες. Το ΚΚΕ του Νίκου Ζαχαριάδη επιδίωκε πάση θυσία το αιματοκύλισμα και γι’ αυτό επέλεξε να απέχει από τις εκλογές και να επιδοθεί σε μια σειρά αιματηρών επιθέσεων, που δεν έδινε καμιά άλλη επιλογή στο κράτος από τη βίαιη καταστολή.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Αλέξανδρος Ρόσιος επέστρεψε στην Ελλάδα το 1976 έπειτα από πολυετή εξορία, εκμεταλλευόμενος την αμνηστία που έδωσε η κυβέρνηση Καραμανλή το 1976. Μόλις επέστρεψε εντάχθηκε στο ΠΑΣΟΚ και έγινε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και του Εκτελεστικού Γραφείου του κόμματος.
Οι απώλειες
Τα αίτια του ξεσπάσματος του ολοκληρωτικού πολέμου, που έπνιξε την πατρίδα στο αίμα της, είναι ακόμα αντικείμενο έρευνας και αφορμή επιστημονικών ερίδων. Πολλοί θεωρούν τα γενεσιουργά αίτια του 1946-1949 κοινωνικά και ψυχολογικά και όχι τόσο πολιτικά. Ως γνωστόν, στη Διάσκεψη της Γιάλτας (Φεβρουάριος 1945) είχαν συμφωνηθεί οι ζώνες επιρροής των Μεγάλων Δυνάμεων στην Ελλάδα από τους Τσόρτσιλ, Στάλιν και Ρούζβελτ. Η επικυριαρχία της Δύσης στη χώρα μας και ο δευτερεύων ρόλος της Σοβιετικής Ενωσης θεωρούνταν δεδομένα. Αρα ο λυσσαλέος αγώνας των ελληνόφωνων και σλαβόφωνων κομμουνιστών για επικράτηση ήταν από την αρχή καταδικασμένος. Το σίγουρο είναι ότι δεν θα μπορούσε να υπάρξει η αδελφοκτόνος σύγκρουση αν δεν είχε προηγηθεί η γερμανική Κατοχή. Σε κάθε περίπτωση, αυτό το μακελειό άφησε πολλές αγιάτρευτες πληγές στην πατρίδα. Η ανθρωποσφαγή ήταν πέραν πάσης περιγραφής. Στα δύο αντιμαχόμενα στρατόπεδα οι νεκροί φτάνουν περίπου τους 50.000. Στον άμαχο πληθυσμό ήταν πολύ περισσότεροι. Οι πρόσφυγες, οι αγνοούμενοι και οι εκτοπισμένοι ανήλθαν σε περισσότερους από μισό εκατομμύριο ψυχές. Η ελληνική ύπαιθρος ερήμωσε και οι έντρομοι, από τις κομμουνιστικές θηριωδίες, χωρικοί κατέφυγαν στα αστικά κέντρα, τα οποία έχασαν κάθε σχέση με την παραδοσιακή αισθητική. Σιγά σιγά οι πολυκατοικίες που έπρεπε να στεγάσουν τους εσωτερικούς πρόσφυγες πήραν τη θέση των μονοκατοικιών. Τέλος, η εθνική αβαρία που προκάλεσε το ΚΚΕ με την απόφαση της Πέμπτης Ολομέλειας (Ιανουάριος 1949) για το… «δικαίωμα του μακεδονικού λαού στην πλήρη εθνική αποκατάστασή του» μας στοιχειώνει ακόμα…
Γι’ αυτό η τιμή που πρέπει -στους λησμονημένους από την παράταξη- ήρωες του Εθνικού Στρατού είναι μεγαλύτερη από την αρχικώς αποδοθείσα.
Παναγιώτης Λιάκος
