Για τη συντήρησή του απαιτούνται περίπου 20.000 ευρώ, τα οποία πρέπει να συγκεντρωθούν το συντομότερο δυνατό. Ενα αρχαίο θέατρο που «γεννήθηκε» με ρωμαϊκή πρωτοβουλία τον 2ο αιώνα μ.Χ. και σήμερα, αρκετούς αιώνες αργότερα, αναζητά τον… οβολό όλων μας. Ο λόγος για το Αρχαίο Θέατρο Λεύκης, που βρίσκεται στο Κουφονήσι Σητείας, σε απόσταση αναπνοής από τις νοτιοανατολικές ακτές της Κρήτης και το οποίο χρήζει άμεσης αποκατάστασης.
Το ζήτημα της συντήρησης του μικρού αρχαίου θεάτρου -η χωρητικότητα του οποίου δεν ξεπερνούσε τους 1.000 θεατές- επανέφεραν στο προσκήνιο ο Σύλλογος Σητείας «Ο Βιντσέντζος Κορνάρος», αλλά και το σωματείο «Διάζωμα», που τα τελευταία χρόνια έχει ταχθεί στην ανάδειξη των αρχαίων θεάτρων ανά την Ελλάδα. Στόχος τους η κινητοποίηση του κοινού, αλλά και η έναρξη μιας δυναμικής εκστρατείας που θα αποφέρει «καρπούς», κυρίως χρηματικούς. Γι’ αυτό ανοίχτηκε από το «Διάζωμα» ένας ακόμη κουμπαράς -52ος στον αριθμό-, του οποίου τα έσοδα θα δοθούν για την αποκατάσταση και συντήρηση ενός θεάτρου που βρίσκεται κυριολεκτικά χωμένο κάτω από την άμμο.
Οι καιρικές συνθήκες, όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά οι αρχαιολόγοι του «Διαζώματος», αλλά και το υλικό από το οποίο είναι κατασκευασμένο αυτό το ρωμαϊκό θέατρο δεν επέτρεψαν τη «σωτηρία» του παρά μόνο αποσπασματικά.
Είμαστε σε θέση όμως να γνωρίζουμε πως διέθετε κοίλον με 12 σειρές εδωλίων και είχε σχήμα ημικυκλικό. Η ορχήστρα, μάλιστα, ήταν λίγο μεγαλύτερη από το ημικύκλιο, ενώ το σκηνικό οικοδόμημα περιελάμβανε προσκήνιο, υποσκήνιο αλλά και πλάγια παρασκήνια.
Η προσέλευση δε των θεατών γινόταν, μέχρι τον 4ο αιώνα μ.Χ., οπότε και εγκαταλείφθηκε οριστικά, όχι από μία αλλά από δύο πλάγιες θολωτές παρόδους. Το θέατρο αφέθηκε στην τύχη του στα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Θεοδοσίου, ενώ η αρχαιολογική σκαπάνη αποκάλυψε στην ευρύτερη περιοχή -με την πανέμορφη παραλία και τα γαλαζοπράσινα νερά- λουτρά, κανάλια, δεξαμενές, αλλά και ψηφιδωτά της ρωμαϊκής περιόδου, της εποχής δηλαδή που γνώρισε και την ακμή του.
Τα ευρήματα μαρτυρούν πως στο ερημονήσι οι Λευκιανοί ασχολούνταν κατά κύριο λόγο με την αλιεία της πορφύρας, η εξαγωγή της οποίας γινόταν από ένα ειδικό θαλασσινό κοχύλι που βρισκόταν στα ανοιχτά της Λεύκης. Η επεξεργασία της έδινε το περιζήτητο για την εποχή κόκκινο χρώμα, ενώ δεν ήταν λίγες οι φορές που το κοχύλι αυτό αποτέλεσε «μήλον της Εριδος» για τις γειτονικές κρητικές πόλεις.
Εκεί, στη «Δήλο του Λιβυκού Πελάγους», όπως χαρακτηριστικά την αποκαλούσαν, συνήθιζαν να καταφεύγουν κατά τα μεταβυζαντινά χρόνια μοναχοί για προσευχή και περισυλλογή μέσα σε ήσυχες και απόμερες σπηλιές.
Στα τοιχώματα των σπηλιών αυτών, άλλωστε, μπορεί να δει κανείς σκαλιστές μορφές με φωτοστέφανα, αλλά και επιγραφές. Μάλιστα, ο χώρος ανασκάφηκε το 1976 από τον αρχαιολόγο Ν.Π. Παπαδάκη, ενώ το θέατρο βρίσκεται σε κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο.
Γιώτα Βαζούρα
