Τις μικρές ελληνικές τράπεζες αλλά και τα «κόκκινα» δάνεια των ιδιωτών που έχουν στα χαροτοφυλάκιά τους οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έχουν βάλει στόχο ξένα funds-γύπες. Στόχος, να εδραιωθούν καταρχάς στην ελληνική αγορά μέσω της εισόδου σε εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα, ώστε στη συνέχεια να εξαγοράζουν τα «κόκκινα» δάνεια και να αρχίσουν να κυνηγούν τους Ελληνες καταναλωτές. Το αστείο είναι ότι οι αρμόδιοι παρακολουθούν άβουλοι τα τεκταινόμενα και αρκούνται μόνο στο να υλοποιούν τις αποφάσεις της τρόικας. Σύμφωνα με πληροφορίες, πολύ κοντά στην κατάθεση πρότασης για την εξαγορά της Proton Bank, που τελεί υπό τον έλεγχο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, βρίσκεται το αμερικανικό fund Oaktree Capital Management. Το fund -που διαχειρίζεται κεφάλαια ύψους 77 δισ. δολαρίων- έχει κάνει αισθητή την παρουσία του τελευταία στη χώρα μας πραγματοποιώντας επαφές με τραπεζικά στελέχη, ενώ είχε συμμετάσχει και στο πρόσφατο επενδυτικό φόρουμ που διοργάνωσε η απερχόμενη διοίκηση της Eurobank.
Αλλωστε, τόσο η πώληση της Proton Bank όσο και αυτή του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου βρίσκονται στην τελική τους φάση, ενώ η επιτυχής έκβαση της διαδικασίας αποτελεί προαπαιτούμενο για την εκταμίευση της επόμενης δόσης.
Παράλληλα, κοντά στην ολοκλήρωση της διαδικασίας ανακεφαλαιοποίησης βρίσκεται και η Probank, η οποία έχει λάβει παράταση έως τις 15 Ιουλίου. Ενδιαφέρον για συμμετοχή στη διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης της Probank έχουν εκδηλώσει επενδυτικά σχήματα από την Κίνα και το Λονδίνο. Η πρόταση κινεζικού fund δεν φαίνεται να προχωρά, καθώς έχει εκφράσει ενδιαφέρον για να καλύψει το σύνολο της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου ύψους 222.000.000 ευρώ, πρόταση που δεν φαίνεται να εγκρίνεται από τις εποπτικές Αρχές, όμως το δεύτερο fund έχει εκφράσει ενδιαφέρον για την κάλυψη ενός μεγάλου μέρους της ΑΜΚ.
Επίσης, σύμφωνα με το προσχέδιο του Μνημονίου, το 25% της Eurobank θα πρέπει να έχει πωληθεί έως τον Νοέμβριο σε διεθνή ιδιώτη στρατηγικό επενδυτή.
Ο ξαφνικός έρωτας των ξένων funds για ένα κομμάτι από τον ελληνικό τραπεζικό χάρτη δεν είναι ένα αθώο επενδυτικό ενδιαφέρον, όπως φαίνεται. Σύμφωνα με τραπεζικούς παράγοντες, στόχος είναι να αποκτήσουν ένα όχημα για ευκολότερη πρόσβαση στα προβληματικά χαρτοφυλάκια των τραπεζών που έχουν πλημμυρίσει με «κόκκινα» δάνεια.
Και άλλωστε τα funds που προσανατολίζονται στην ελληνική αγορά είναι γνώριμα σε τέτοιου είδους πρακτικές. Το Oaktree Capital στο τέλος του περασμένου έτους είχε εξαγοράσει το δανειακό χαρτοφυλάκιο της βρετανικής τράπεζας Lloyds, η οποία είχε περάσει σε ποσοστό της τάξης του 40% στον έλεγχο του βρετανικού δημοσίου. Επρόκειτο για δάνεια σε ναυτιλιακές επιχειρήσεις ονομαστικής αξίας 750.000.000 δολαρίων, για τα οποία όμως το επενδυτικό σχήμα φέρεται ότι κατέβαλε κάτι λιγότερο από τα μισά.
Η τρόικα φέρεται ότι προκρίνει τη λύση των distress funds προκειμένου να «καθαρίσουν» τα δανειακά χαρτοφυλάκια των τραπεζών. Τα συγκεκριμένα επενδυτικά κεφάλαια θα πληρώσουν στις τράπεζες ένα μέρος των δανείων που θα αγοράσουν και στη συνέχεια θα αναλάβουν τα ίδια τις διαδικασίες για την είσπραξη του 100% του οφειλόμενου ποσού από τους δανειολήπτες.
Σε πρώτη φάση θα υπάρξει ασφυκτική πίεση από τις τράπεζες στους δανειολήπτες, με στόχο να εισπραχθεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος των οφειλομένων προσφέροντας ευνοϊκότερους ρυθμίσεις, εφόσον φυσικά πιστεύουν ότι ο δανειολήπτης είναι σε θέση να φέρει εις πέρας την εξόφληση της οφειλής του. Θα τελειώσει, δηλαδή, ουσιαστικά αυτή η άτυπη «ανοχή» που τηρούσαν μέχρι στιγμής οι τράπεζες, που φοβούνταν να μη «σκάσουν» και άλλα δάνεια και επιβαρυνθούν ακόμη περισσότερο οι ισολογισμοί τους.
Οι διακανονισμοί με τους δανειολήπτες θα γίνεται μόνον εάν η τρέχουσα αγοραία αξία του ακινήτου τους υπερβαίνει το ανεξόφλητο υπόλοιπο της οφειλής προς την τράπεζα. Για να διευκολυνθούν τέτοιες συμφωνίες, η κυβέρνηση εξετάζει ένα σχέδιο «κουρέματος» των στεγαστικών δανείων, που το ανεξόφλητο υπόλοιπό τους υπερβαίνει την τρέχουσα εμπορική αξία του ακινήτου. Ετσι οι οφειλέτες θα έχουν κίνητρο να επιδιώξουν διακανονισμό με την τράπεζα. Ανάλογη πρακτική είχε ακολουθηθεί και στην Ιρλανδία, όπου όμως όταν ένα νοικοκυριό μπαίνει στη διαδικασία ρύθμισης, όλες οι δαπάνες του τελούν υπό αυστηρή επιτήρηση και χρειάζονται έγκριση από ειδική επιτροπή.
Τα εναπομείναντα «κόκκινα» δάνεια θα περάσουν στα χέρια των funds σε τιμή πολύ χαμηλότερη, φυσικά, από την ονομαστική τους αξία. Υπολογίζεται ότι για τα καταναλωτικά δάνεια θα καταβληθεί το 5% με 10% της ονομαστικής τους αξίας, ενώ για τα στεγαστικά το ποσοστό μπορεί να ανέλθει στο 40% με 50%. Κατ’ αυτόν τον τρόπο οι τράπεζες θα μπορέσουν να εισπράξουν άμεσα κεφάλαια, έστω και αν αυτό σημαίνει ότι θα πάρουν ένα μέρος μόνο των δανείων.
Τα δάνεια λοιπόν «κουρεύονται» μεν -και μάλιστα γενναία-, όχι όμως προς όφελος των δανειοληπτών που δυσκολεύονται λόγω των απανωτών περικοπών να τα αποπληρώσουν, αλλά χάριν κάποιων ξένων επενδυτικών σχημάτων. Τα distress funds, όπως άλλωστε δείχνει και η ονομασία τους (distress = αγωνία, θλίψη), είναι ουσιαστικά επενδυτικά κεφάλαια «έκτακτης ανάγκης», που επενδύουν στην ανάγκη υπερχρεωμένων κρατών, επιχειρήσεων και νοικοκυριών. Αυτά είναι που θα αναλάβουν από εκεί και πέρα τη διαδικασία είσπραξης, διεκδικώντας τα -όπως είναι επόμενο- με την απειλή κατασχέσεων και πλειστηριασμών.
Τι θα γίνει με τους πλειστηριασμούς
Το σενάριο γίνεται ακόμη πιο δυσοίωνο αν συνυπολογίσουμε ότι η βολιδοσκόπηση των distress funds γίνεται λίγο προτού αρθεί η απαγόρευση των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας. Το πάγωμα στους πλειστηριασμούς αφορά κατοικίες αντικειμενικής αξίας έως 200.000 ευρώ και ισχύει έως το τέλος του τρέχοντος έτους.
Εάν τελικά το πάγωμα στους πλειστηριασμούς αρθεί, αυτό σχεδιάζεται να γίνει σταδιακά. Ανά τρίμηνο ή ανά εξάμηνο θα μειώνεται το ποσό τη οφειλής για την οποία δεν επιτρέπεται πλειστηριασμός πρώτης κατοικίας. Για παράδειγμα, από τον Ιανουάριο το όριο θα πέσει στα 150.000 ευρώ, τον Μάρτιο στα 120.000, τον Ιούνιο στα 90.000 κ.ο.κ.
Μεγάλο είναι το ενδιαφέρον των distress funds και για τα επιχειρηματικά δάνεια -και κυρίως αυτά που έχουν δοθεί σε υγιείς επιχειρήσεις και τα δάνεια είναι ενήμερα-, αλλά και σε επιχειρήσεις με μεγάλα περιουσιακά στοιχεία που ουσιαστικά έχουν περιέλθει στην κυριότητα των τραπεζών. Σε κάθε περίπτωση ο δανειολήπτης θα πρέπει να ενημερωθεί από την τράπεζα για το ποιος διαχειρίζεται το δάνειό του.
Πολυτίμη Οικονόμου
