Αν τα δημοσιονομικά μεγέθη εξελιχθούν με βάση τον Προϋπολογισμό, δεν θα πάρουμε νέα μέτρα, έλεγε σε κυριακάτικη εφημερίδα ο Γιάννης Στουρνάρας, για να επιβεβαιωθεί μία ημέρα μετά αυτό που έγραψε (με αφορμή τη συνέντευξη εκείνη) χθες η «δημοκρατία», ότι δηλαδή ο Γ. Στουρνάρας άνοιξε παράθυρο για μέτρα διά της ατόπου απαγωγής.
Τα στοιχεία του εξαμήνου είναι καταλυτικά. Στα έσοδα υπάρχει υστέρηση της τάξης των 901.000.000 ευρώ, η οποία γίνεται 1,61 δισ. ευρώ αν συνυπολογιστούν και οι επιστροφές φόρου.
Το έλλειμμα του Προϋπολογισμού μοιάζει να ελέγχεται, καθώς διαμορφώθηκε στα 1,51 δισ. ευρώ, από 3,31 δισ. πέρυσι. Η συγκράτηση όμως του ελλείμματος δεν φαίνεται ότι είναι απόρροια πραγματικής βελτίωσης των δημοσιονομικών μεγεθών, αλλά εφαρμογής της μεθόδου το κράτος να μην πληρώνει τις δαπάνες του. Για παράδειγμα, βλέπουμε ότι οι επιστροφές φόρου στο επισκοπούμενο διάστημα ανήλθαν στα 600.000.000 ευρώ, έναντι 1,77 δισ. που ήταν στο ίδιο διάστημα τον περασμένο χρόνο. Για το σύνολο του 2013 έχει υπολογιστεί οι επιστροφές φόρου να ανέλθουν στα 2,9 δισ. ευρώ. Να αναφέρουμε εδώ ότι πρόσφατα δημοσιοποιήθηκαν στοιχεία για καθυστερήσεις στην επιστροφή ΦΠΑ που φτάνουν μέχρι και τις 900 ημέρες, όταν, υποτίθεται, η εκκαθάριση και η επιστροφή στις επιχειρήσεις πρέπει να γίνονται μέσα σε τρεις μήνες.
Συγκρατημένες ήταν επίσης και οι πληρωμές για τα εξοπλιστικά. Στο εξάμηνο διατέθηκαν 59.000.000 ευρώ, έναντι στόχου 750.000.000 ευρώ για ολόκληρο το 2013.
Σοβαρή υποχρηματοδότηση καταγράφεται στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), το οποίο κόβεται σταθερά από το 2010 και μετά, με στόχο να ελεγχθεί η πορεία του ελλείμματος. Χαρακτηριστικό είναι ότι στο α’ εξάμηνο του 2013 διατέθηκαν για πληρωμές σε έργα του ΠΔΕ 1,7 δισ. ευρώ, έναντι 2,03 δισ. που είχαν πληρωθεί στο αντίστοιχο διάστημα του 2012.
Τον Προϋπολογισμό φαίνεται ότι πλήττει βαριά και η υπερφορολόγηση. Για παράδειγμα, στο εξάμηνο οι άμεσοι φόροι είχαν υστέρηση 1 δισ. ευρώ σε σχέση με τους στόχους, ενώ λιγότερες κατά 416.000.000 ευρώ ήταν στο ίδιο διάστημα και οι εισπράξεις από τους έμμεσους φόρους.
Αυτό που ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Χρήστος Σταϊκούρας δεν φαίνεται ότι μπορεί να «συγκρατήσει» είναι οι καταπτώσεις εγγυήσεων, που πέφτουν σαν το χαλάζι. Στο εξάμηνο του τρέχοντος έτους ανήλθαν σε 733.000.000 ευρώ, από 174.000.000 ευρώ που ήταν πριν από έναν χρόνο. Οι εγγυήσεις καταπίπτουν, καθώς το κράτος βάζει οργανισμούς που ελέγχει να δανείζονται οι ίδιοι, ώστε να μην καταγραφεί αρχικά το δάνειο αυτό στο έλλειμμα του Κρατικού Προϋπολογισμού. Στη συνέχεια, οι συγκεκριμένοι οργανισμοί δεν μπορούν να πληρώσουν, η εγγύηση καταπίπτει και πάει κατευθείαν στο χρέος… Με την αλχημεία αυτή φαίνεται μικρότερο το ετήσιο έλλειμμα, ενώ το συγκεκριμένο κόλπο χρονολογείται από την εποχή του Σημίτη.
Η αχίλλειος πτέρνα
Αχίλλειος πτέρνα για τον Προϋπολογισμό αποδεικνύονται οι επιχορηγήσεις των ασφαλιστικών ταμείων, οι οποίες φαίνεται ότι πολύ σύντομα θα εξαντλήσουν το προβλεπόμενο ποσό και θα χρειαστεί να υπάρξουν νέα κονδύλια προς διάθεση. Είναι χαρακτηριστικό ότι έχει χρησιμοποιηθεί το 53,1% της συνολικής επιχορήγησης, με τη χειρότερη επίδοση να καταγράφουν το ΤΑΠ-ΟΤΕ (67,3%, δηλαδή 360.000.000 ευρώ), ο ΟΑΕΕ (59,9%, δηλαδή 779.000.000 ευρώ), το ΝΑΤ (58,7%, δηλαδή 587.000.000 ευρώ) και το ΙΚΑ (57,9%, δηλαδή 1,5 δισ. ευρώ).
