Ενας «σταρ» της φιλοσοφίας που δεν διστάζει να τα «χώσει» ακόμη και στην Ανγκελα Μέρκελ. Ο κορυφαίος διανοούμενος και κοινωνιολόγος Γιούργκεν Χάμπερμας βρέθηκε χθες στη Αθήνα, στο πλαίσιο του 23ου Παγκόσμιου Συνεδρίου Φιλοσοφίας, που φιλοξενείται στην Αθήνα, δίνοντας μια διάλεξη στην κατάμεστη Aula της Φιλοσοφικής Αθηνών. Από τα αιχμηρά του φιλοσοφικά βέλη, μάλιστα, δεν γλίτωσαν ούτε η γερμανική κυβέρνηση ούτε και τα υπόλοιπα ισχυρά κράτη της Ευρώπης, που τους κατηγόρησε για «πολιτική δειλία, αν όχι καιροσκοπισμό, την ώρα που η γηραιά ήπειρος βρίσκεται ενώπιον μιας πρόκλησης τεραστίων διαστάσεων».
«Λυπάμαι που σας απογοητεύω, αλλά εμείς οι φιλόσοφοι δεν είμαστε πια οι σοφοί που ξέρουν τα πάντα καλύτερα από όλους τους άλλους» ισχυρίστηκε ο Γερμανός, ο οποίος χθες, κατά τη συνεδρία του με τίτλο «Κοσμοπολιτισμός σήμερα», απηύθυνε έκκληση για περισσότερη πολιτική αλληλεγγύη στην Ευρώπη. «Στις χώρες που έχουν χτυπηθεί από την κρίση, η πολιτική αυτή πλήττει τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, τις δημόσιες υπηρεσίες, τα συλλογικά αγαθά. Το μεγαλύτερο κόστος, επομένως, καλούνται να το πληρώσουν τα λιγότερο ευνοημένα στρώματα της κοινωνίας» επισήμανε.
Ο Χάμπερμας, που θεωρείται ο σημαντικότερος εν ζωή εκπρόσωπος της μαρξιστικής σχολής της Φρανκφούρτης, μίλησε στους εκατοντάδες παρευρισκομένους για μια υπερεθνική δημοκρατία, στην οποία οι πολίτες μπορούν να αποκτήσουν διττό ρόλο: Πρώτα ως μέλη της μελλοντικής ένωσης κι έπειτα ως μέλη των κρατών από τα οποία αποτελείται αυτή η ένωση. Μάλιστα, σχετικά με την έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Ενωση, είπε πως δεν θεωρεί πως θα ήταν καλή λύση οικονομικά και πολιτικά. «Για την αντιμετώπιση της κρίσης θα πρέπει να υπάρξει μια συντονισμένη και θεσμοθετημένη υποστήριξη για κάθε χώρα της ευρωπαϊκής περιφέρειας που χρειάζεται επενδύσεις».
Αμέσως μετά τη διάλεξή του, ο καθηγητής Φιλοσοφίας υποδέχτηκε τους Ελληνες δημοσιογράφους σε μια ενδιαφέρουσα συνάντηση, στο μικροσκόπιο της οποίας μπήκαν ζητήματα όπως η μετανάστευση, οι σχέσεις Ελλάδας – Γερμανίας, αλλά και η οικονομική κρίση. «Η αλήθεια είναι πως μισώ τις συνεντεύξεις Τύπου οι οποίες είναι μόνο για πολιτικούς» τόνισε ο ίδιος, συνεχίζοντας πως ο μοναδικός λόγος που συμφώνησε για την πραγματοποίηση ήταν η έντονη πίεση που άσκησαν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, προκειμένου να αποσπάσουν κάποιες δηλώσεις του.
«Για την αντιμετώπιση μιας κρίσης απαιτείται μια κοινή οικονομική και δημοσιονομική πολιτική στην Ευρώπη. Γι’ αυτό και είναι απαραίτητο να υπάρξει θεσμική μεταρρύθμιση» υποστήριξε.
Ερωτηθείς, μάλιστα, για το φλέγον ζήτημα της μετανάστευσης, ο φιλόσοφος και κοινωνιολόγος απάντησε πως «σε καμία περίπτωση δεν μπορεί το εκάστοτε κράτος να αφήσει ανοικτές τις πόρτες στους μετανάστες. Υπάρχουν εξ ορισμού κάποιοι περιορισμοί, κυρίως οικονομικής φύσεως. Οφείλει η Ευρωπαϊκή Ενωση να μοιραστεί όλο το βάρος αυτό».
Οσο για το πώς βλέπει ο ίδιος την ελληνική κρίση και την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η χώρα μας, ο Χάμπερμας υπήρξε σαφής.
«Ολες οι κυβερνήσεις, με -φυσικά- πρώτη τη Γερμανία, θα πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους για τις συνέπειες που μπορεί να έχουν τα οικονομικά προγράμματα στις χώρες όπου εφαρμόζονται» επισήμανε ο κορυφαίος διανοητής. «Δεν το έχουν κάνει όμως μέχρι σήμερα». Τέλος, ο Γερμανός διανοητής, σχολιάζοντας το αιφνιδιαστικό λουκέτο στην ΕΡΤ, δήλωσε πως είναι μια «απελπισμένη πολιτική πράξη».
Ο «ροκ σταρ» της φιλοσοφίας
Το μεγάλο όνομα του 23ου Παγκόσμιου Συνεδρίου Φιλοσοφίας γεννήθηκε στο Ντίσελντορφ πριν από 84 χρόνια. Σπούδασε φιλοσοφία στα πανεπιστήμια του Γκέτινγκεν και της Βόννης, ενώ το 1964 αναγορεύτηκε καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Φρανκφούρτης. Ο σπουδαιότερος εν ζωή φιλόσοφος, όπως αποκαλείται χαρακτηριστικά, έχει αφιερώσει το σύνολο του έργου και της δράσης του στην έννοια της Δημοκρατίας, αλλά και στον ρόλο των πολιτών στην κοινωνία. Μάλιστα, έγινε γνωστός από την πραγματεία για την έννοια της δημόσιας σφαίρας, που ήταν και το θέμα του πρώτου βιβλίου του.
Αν και οι πολιτικές του αναλύσεις είναι αιχμηρές και κριτικές, ωστόσο ο ίδιος δεν κρύβει την αισιοδοξία του για το μέλλον της δημοκρατικής Ευρώπης. Φέτος, μάλιστα, τιμήθηκε με το βραβείο Έρασμος, που απονέμεται σε ανθρώπους με εξαιρετική συμβολή στον πολιτισμό και στην κοινωνία.
Γιώτα Βαζούρα
