Πρώτα ο ΑΔΜΗΕ, μετά η ΔΕΠΑ, στη συνέχεια τα Ελληνικά Πετρέλαια (ΕΛ.ΠΕ.) και τελευταία η ΔΕΗ είναι το χρονοδιάγραμμα που δίνουν στο Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) για την πώληση των ενεργειακών περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου. Μολονότι στο ΤΑΙΠΕΔ σπανίως τηρούν τα χρονοδιαγράμματα (ενίοτε γιατί στην κυβέρνηση ξεχνούν τις απαραίτητες νομοθετικές ρυθμίσεις…), τον Σεπτέμβριο πρόκειται να ξεκινήσει από τη ΔΕΗ ο διαγωνισμός για τον ΑΔΜΗΕ, ο οποίος διαχειρίζεται το δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ μέσα στον Οκτώβριο θα προκηρυχτεί ο νέος διαγωνισμός για τη ΔΕΠΑ, με την ελπίδα πως αυτήν τη φορά θα εμφανιστούν αγοραστές από τη δυτική Ευρώπη. Μέχρι το τέλος του χρόνου, στο Ταμείο καλούνται να βγάλουν στον αέρα και τον διαγωνισμό για την πώληση του 34% που ελέγχει το Δημόσιο στα ΕΛ.ΠΕ. Οσο για την πώληση της ΔΕΗ, θεωρείται τιτάνιο εγχείρημα, που θα απαιτήσει περισσότερο χρόνο απ’ ό,τι προσπαθούν να επιβάλουν οι δανειστές μέσω του νέου Μνημονίου.
Ο ΑΔΜΗΕ, παρά το γεγονός πως απαιτείται σειρά νομοθετικών ρυθμίσεων μέσα στις επόμενες εβδομάδες για τον πλήρη ιδιοκτησιακό διαχωρισμό του από τη ΔΕΗ (η οποία σήμερα ελέγχει το 100% των μετοχών), θεωρείται το πιο εύκολο κομμάτι των ιδιωτικοποιήσεων στην ενέργεια. Η ΔΕΗ καλείται, σε συνεργασία με το ΤΑΙΠΕΔ, να δημοσιεύσει διεθνή πρόσκληση ενδιαφέροντος μέσα στον Σεπτέμβριο, με τα στελέχη της αγοράς να εκτιμούν πως θα προσελκύσει υποψήφιους επενδυτές.
Εκτός από τους Κινέζους της State Grid Corporation, που έχουν από καιρό κοινοποιήσει το ενδιαφέρον τους, για τον ΑΔΜΗΕ πιθανώς θα ενδιαφερθούν και αντίστοιχοι ευρωπαϊκοί όμιλοι, καθώς και επενδυτικές εταιρίες από τον Αραβικό Κόλπο. Κυρίως γιατί λόγω της φύσης του, ως εταιρία διαχείρισης δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, λειτουργεί με ένα σταθερό ετήσιο περιθώριο κέρδους, που καθορίζεται από τη ρυθμιστική αρχή. Εξαιρετικά κινητικός είναι τα τελευταία χρόνια ο διαχειριστής του βελγικού δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ELIA), ο οποίος φέρεται ότι έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για δύο ομοειδείς εταιρίες που επίσης ιδιωτικοποιούνται, για την ολλανδική TenneT και τη γαλλική RTE.
Οσο για τους Κινέζους, έχουν ήδη πραγματοποιήσει το πρώτο σημαντικό βήμα στην ευρωπαϊκή αγορά, καθώς πέρυσι απέκτησαν το 25% της Redes Energéticas Nacionais (REN), του διαχειριστή του δικτύου μεταφοράς της Πορτογαλίας. Οι Πορτογάλοι είχαν πωλήσει επιπλέον ποσοστό 15% της REN στην Oman Oil, με το συνολικό τίμημα να φτάνει τα 592.000.000 ευρώ. Λίγες εβδομάδες νωρίτερα, η επίσης κινεζική Three Gorges είχε αποκτήσει το 21% της πορτογαλικής εταιρίας ηλεκτρισμού (της EDP – Energias de Portugal) αντί 3,5 δισ. ευρώ. Από την ίδια περίοδο χρονολογείται και η βολιδοσκόπηση της ελληνικής πλευράς, σε συνδυασμό με τη σημαντική παρουσία κινεζικών ομίλων στον τομέα των φωτοβολταϊκών. Εκτιμάται πως την τελευταία διετία οι Κινέζοι έχουν αποκτήσει άδειες για φωτοβολταϊκά πάρκα συνολικής ισχύος άνω των 1.200 MW.
Στην κυβέρνηση έχουν αποφασίσει πως η πώληση του ΑΔΜΗΕ θα γίνει μέσω αύξησης μετοχικού κεφαλαίου. Ο στρατηγικός επενδυτής θα αποκτήσει το 49%, με δυνατότητα αύξησης της συμμετοχής του σε δεύτερη φάση, με το Δημόσιο να διατηρεί σε κάθε περίπτωση την καταστατική μειοψηφία (το 34% των μετοχών). Με τα νέα κεφάλαια, ο ΑΔΜΗΕ πρόκειται να χρηματοδοτήσει τις «στοιχειωμένες» διασυνδέσεις με τα ελληνικά νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη, καθώς και σοβαρές επενδύσεις για την ενίσχυση του ηπειρωτικού δικτύου, που εμφανίζει σημάδια κορεσμού, λόγω της ένταξης μονάδων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ).
Το δεκαετές πλάνο ανάπτυξης
Επειτα από τον θόρυβο που είχε δημιουργηθεί με την επιχειρούμενη ανάθεση του έργου διασύνδεσης με τις Κυκλάδες σε κοινοπραξία ξένων ομίλων, στον ΑΔΜΗΕ αποφάσισαν να «σπάσουν» τον διαγωνισμό στα τέσσερα. Στο νέο δεκαετές πλάνο ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ περιλαμβάνεται και η διασύνδεση της Κρήτης πριν από το τέλος της δεκαετίας, σύμφωνα με σχετικό «οδικό χάρτη». Το έργο έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο λόγω των υψηλών φορτίων (ενέργεια και ισχύς) της νήσου όσο και λόγω του πλούσιου δυναμικού ΑΠΕ που διαθέτει. Από την άλλη πλευρά, είναι σύνθετο τεχνολογικά και ιδιαίτερα υψηλής επενδυτικής δαπάνης. Η υλοποίησή του μπορεί να επιταχυνθεί στην περίπτωση που προχωρήσει το σχέδιο για ηλεκτρική διασύνδεση Ισραήλ – Κύπρου – Ελλάδας.
Οι υπουργοί Ενέργειας των τριών χωρών εξέδωσαν στα τέλη της εβδομάδας κοινή διακήρυξη με την οποία δηλώνουν την υποστήριξή τους στο σχέδιο ενεργειακής διασύνδεσης EuroAsia Interconnector, το οποίο διασυνδέει τα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ, μεταφορικής ισχύος 2.000 MW, μέσω της πόντισης σχετικού ηλεκτρικού καλωδίου μεταξύ των τριών χωρών. Το έργο πριν από λίγες μέρες εντάχθηκε στα Εργα Κοινού Ενδιαφέροντος (Projects of Common Interest) της Ευρωπαϊκής Ενωσης, έπειτα από συντονισμένες ενέργειες της Αθήνας και της Λευκωσίας.
Στην ουρά ΔΕΗ, ΕΛ.ΠΕ. και ΔΕΠΑ
Η έναρξη του διαγωνισμού για τη ΔΕΠΑ θα προηγηθεί της διαδικασίας για πώληση του 34% που ελέγχει το Δημόσιο στα Ελληνικά Πετρέλαια. Στο ΤΑΙΠΕΔ έχουν περιθώριο λίγων εβδομάδων (η διοίκηση επιστρέφει στις 20 Αυγούστου), ώστε να επανεκκινήσουν τον διαγωνισμό για το μονοπώλιο στο φυσικό αέριο, έπειτα από το πρόσφατο ναυάγιο με τους Ρώσους της Gazprom. Στην κυβέρνηση λένε πως αυτήν τη φορά υπάρχουν υποσχέσεις (βλέπε Ιταλία, ΗΠΑ) για σοβαρότερο ενδιαφέρον από ομίλους της δυτικής Ευρώπης. Υπενθυμίζεται πως και στον πρώτο διαγωνισμό είχαν εμφανιστεί πολλοί ευρωπαϊκοί όμιλοι, οι οποίοι «χάθηκαν» στην πορεία. Για τα ΕΛ.ΠΕ. μένει να εξακριβωθεί η στάση που θα κρατήσει ο μεγαλύτερος μέτοχος της εταιρίας, ο όμιλος Λάτση. Οσο για τη ΔΕΗ, η πώληση του 17% της εταιρίας προγραμματίζεται έπειτα από την ολοκλήρωση της (επίμονης) διαδικασίας απόσχισης του 30% του δυναμικού και των πελατών της εταιρίας. Ετσι, θα δημιουργηθεί η λεγόμενη «μικρή ΔΕΗ», η οποία θα πωληθεί σε ιδιώτες. Το συγκεκριμένο εγχείρημα, όπως έχει δείξει και η εμπειρία της Ιταλίας, είναι εξαιρετικά δύσκολο.
Φώτης Κόλλιας
