Αντιμέτωπη με τον πιο μεγάλο εκβιασμό βρίσκεται η Ελλάδα, καθώς οι δανειστές χρησιμοποιούν τις καθυστερήσεις στο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων σαν αφορμή για να «βάλουν χέρι» στην τεράστια ακίνητη περιουσία του Δημοσίου, αλλά και σε επιχειρήσεις που ελέγχουν στρατηγικούς τομείς της οικονομίας, όπως η ενέργεια, μεταφορές και οι τράπεζες.
Στόχος των σκληροπυρηνικών στην ευρωζώνη δεν είναι μόνο η ανάληψη της διαχείρισης κρίσιμων περιουσιακών στοιχείων της Ελλάδας. Προτείνουν, όπως το έπραξαν πριν από λίγες ημέρες οι Γερμανοί βιομήχανοι και το επαναλαμβάνουν με κάθε ευκαιρία οι Φινλανδοί, να υποθηκευτούν ακίνητα και κρατικές εταιρίες προκειμένου να λάβει η Ελλάδα το επόμενο πακέτο βοήθειας.
Χθες, ο εκπρόσωπος του κοινοτικού επιτρόπου Ολι Ρεν στην ουσία επιβεβαίωσε την ύπαρξη του σχεδίου, σε μια προσπάθεια να διαψεύσει συναφή δημοσιεύματα των «Financial Times» αλλά και του διεθνούς ειδησεογραφικού πρακτορείου Reuters.
Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕΜΣ), με την οποία προτείνεται να μεταφερθεί η διαχείριση των κρατικών ακινήτων σε μια νέα επενδυτική εταιρία, η οποία θα εδρεύει εκτός της χώρας και θα τελεί υπό τη διαχείριση ξένων διαχειριστών, είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Η συγκεκριμένη πρόταση, που υπεβλήθη στις αρχές του καλοκαιριού και στη συνέχεια ξεχάστηκε επειδή θα προκαλούσε σοβαρές πολιτικές αντιδράσεις, συνοδεύεται από εισηγήσεις για μεταφορά του συνόλου των περιουσιακών στοιχείων του Ταμείου Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) σε ένα δήθεν «εθνικό ταμείο» (Sovereign Wealth Fund – SWF). Το νέο «ταμείο» θα τελεί υπό τη διαχείριση «επαγγελματιών μάνατζερ», οι οποίοι υποτίθεται ότι θα έχουν μεγαλύτερο βαθμό ανεξαρτησίας από τη σημερινή διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ. Θα εκδίδει ομόλογα με αντίκρισμα τα κρατικά ακίνητα και την υπόλοιπη περιουσία του Δημοσίου, τα οποία θα εξαγοράζονται από διεθνείς επενδυτές και τα έσοδα θα κατευθύνονται για την αποπληρωμή του δημόσιου χρέους.
Οι μεγάλες καθυστερήσεις και η προχειρότητα με την οποία προωθούνται αρκετοί διαγωνισμοί ιδιωτικοποιήσεων δίνουν λαβές σε όσους θέλουν να «βάλουν χέρι» σε ακίνητα-φιλέτα, αλλά και σε κρατικές εταιρίες με κυρίαρχη θέση στις αγορές τους, όπως η ΔΕΗ, η ΔΕΠΑ, η ΤΡΑΙΝΟΣΕ, κ.λπ. Η τρόικα έχει προειδοποιήσει στην τελευταία έκθεσή της ότι ο Σεπτέμβριος θα είναι δύσκολος για την ηγεσία του ΤΑΙΠΕΔ (η θέση του προέδρου έχει χηρέψει μετά την αποπομπή του Στ. Σταυρίδη), καθώς δεν έχει τεθεί κανένα χρονοδιάγραμμα στους διαγωνισμούς, ενώ τα έσοδα βρίσκονται μακριά από τους στόχους.
Στις νέες απαιτήσεις των δανειστών δεν περιλαμβάνεται μόνο η επιτάχυνση στις προκηρύξεις, αλλά και η ένταξη νέων περιουσιακών στοιχείων στο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων. Για παράδειγμα, ασκούνται πιέσεις ώστε να μεταφερθεί στο ΤΑΙΠΕΔ η ακίνητη περιουσία όλων των υπουργείων, με χαρακτηριστικότερες περιπτώσεις τα υπουργεία Αμυνας και Αγροτικής Ανάπτυξης, που κατέχουν τεράστιο χαρτοφυλάκιο ακινήτων. Εκτιμάται ότι μόνο η αξία της περιουσίας που κατέχει σήμερα η Εταιρία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), που ελέγχεται από το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων, ξεπερνά τα 28 δισ. ευρώ. Η αξία της διπλασιάζεται, αν συμπεριληφθούν και ακίνητα άλλων υπουργείων και οργανισμών που βρίσκονται σήμερα εκτός ΕΤΑΔ.
Το σχέδιο των δανειστών προκαλεί ήδη τριβές στην Αθήνα, καθώς τόσο η κυβέρνηση όσο και η διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ γνωρίζουν ότι είναι δύσκολο να «αναστηθεί» το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων. Τόσο η τρόικα όσο και η κυβέρνηση αποκρύπτουν το γεγονός ότι όσο η Ελλάδα βουλιάζει στην ύφεση τόσο θα απομακρύνονται οι ξένοι επενδυτές. Εξαίρεση αποτελούν, όπως έχει δείξει η μέχρι σήμερα εμπειρία από το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων, τα διεθνή κερδοσκοπικά κεφάλαια και ορισμένοι ντόπιοι επιτήδειοι, που συνεργάζονται μαζί τους για φτηνές αγορές πολύτιμων περιουσιακών στοιχείων.
Φώτης Κόλλιας
