Και μετά τις γερμανικές εκλογές τι; Το ερώτημα πλανάται σε ολόκληρη την Ευρώπη και ελάχιστοι είναι αυτοί που πιστεύουν ότι τα μαύρα σύννεφα πάνω από την ευρωζώνη θα διαλυθούν ως διά μαγείας από το αποτέλεσμα της γερμανικής κάλπης της 22ας Σεπτεμβρίου. Πολλά ζητήματα, όμως, εκκρεμούν εξαιτίας της γερμανικής προεκλογικής περιόδου και θα επανέλθουν στο προσκήνιο αμέσως μετά. Ζητήματα τα οποία αφορούν τα πραγματικά προβλήματα της Ευρώπης και των πολιτών της. Οι εξαγγελίες για την καταπολέμηση της ανεργίας που έχουν μπει σε βαθιά κατάψυξη, τα αναπτυξιακά προγράμματα, η τραπεζική ένωση, ο φόρος χρηματοπιστωτικών συναλλαγών και, βέβαια, η προοπτική ενός νέου «κουρέματος» του ελληνικού χρέους.
Στις χώρες του ταλαιπωρημένου Νότου η ελπίδα πεθαίνει πάντα τελευταία. Κάποιοι ελπίζουν ότι μετά τις γερμανικές εκλογές η Γερμανία θα χαλαρώσει τα μέτρα λιτότητας. Οπως σχολίαζαν πρόσφατα σε άρθρο-ανάλυση οι «Financial Times», ορισμένοι κύκλοι στις χώρες του χρεωμένου Νότου υποστηρίζουν ότι μετά τις εκλογές στις 22 Σεπτεμβρίου η γερμανική πολιτική θα στραφεί σε μια πιο μετριοπαθή πολιτική δημοσιονομικής εξυγίανσης, ακόμη και αν παραμείνει καγκελάριος η Ανγκελα Μέρκελ, που θεωρείται η κυρίως υπεύθυνη για την πολιτική λιτότητας. Μάλιστα, εκφράζεται και η εκτίμηση ότι, ακόμη και αν η Μέρκελ υποχρεωθεί σε έναν ευρύτερο κυβερνητικό συνασπισμό με τους σοσιαλδημοκράτες, θα υποχρεωθεί να φανεί πιο γενναιόδωρη. Οσοι γνωρίζουν καλά τη γερμανική πολιτική σκηνή απορρίπτουν τέτοια σενάρια. Αλλωστε, και το SPD έχει χρησιμοποιήσει πολλές φορές ως αντιπολιτευτικό επιχείρημα τα βάρη που καλούνται να σηκώσουν οι Γερμανοί φορολογούμενοι. Το μέλος του Δ.Σ. της ΕΚΤ Γιεργκ Ασμουσεν λέει χαρακτηριστικά: «Πολλοί περιμένουν τις γερμανικές εκλογές και ελπίζουν ότι μετά θα γίνουν αλλαγές στις γερμανικές θέσεις. Εγώ προσωπικά δεν θα το περίμενα. Τέτοιες σκέψεις βγάζουν από το “κάδρο” ότι εκτός από τη Γερμανία υπάρχουν και άλλες χώρες, όπως η Ολλανδία, η Φινλανδία, η Σλοβακία ή η Εσθονία, που επιμένουν στη συνεπή εφαρμογή των κανόνων δημοσιονομικής εξυγίανσης των υπερχρεωμένων χωρών. Είναι εύκολο να κρύβεται κανείς πίσω από τη Γερμανία αλλά πρόκειται και για ομάδα κρατών και δεν αφορά μόνο τη Γερμανία».
Εκείνο που φαίνεται πιο πιθανό είναι ότι οι κυβερνήσεις των χωρών σε μνημόνια θεωρούν ότι μετά τις εκλογές συνομιλητής τους θα είναι και πάλι η Ανγκελα Μέρκελ. Και, φυσικά, δεν θέλουν να διακινδυνεύσουν την απόσταση από την καγκελάριο μιας χώρας που βάζει πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη. Ορισμένοι πρωθυπουργοί, όπως ο Ισπανός Μαριάνο Ραχόι, επιδιώκουν μια προνομιακή σχέση μαζί της. Μετά την εκλογική νίκη του Φρανσουά Ολάντ στη Γαλλία, η Μαδρίτη στοχεύει να αναλάβει εν μέρει τον ρόλο που έπαιζε ο Νικολά Σαρκοζί. «Φυσικά θα υπάρχει πάντα ένας Ολάντ, αλλά η Μέρκελ χρειάζεται έναν ισχυρό σύμμαχο στον Νότο και αυτός θα μπορούσαμε να είμαστε εμείς» υποστήριζε πρόσφατα υψηλόβαθμος Ισπανός αξιωματούχος. Δεν είναι μόνο ο πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι που προσβλέπει σε αυτόν τον ρόλο.
Το βέβαιο είναι, όπως όλα δείχνουν, ότι μετά τις γερμανικές εκλογές της 22ας Σεπτεμβρίου θα ανοίξει η συζήτηση για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Ηδη ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε αλλά και ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ «δείχνουν» προς νέα πακέτα διάσωσης το 2014. Ο Χένινγκ Κλοντ από το Ινστιτούτο Παγκόσμιας Οικονομίας στο Κίελο ανάφερε στη «Frankfurter Allgemeine» ότι οι δημόσιοι πιστωτές θα ήταν υποχρεωμένοι να παραιτηθούν από το 65% των δανείων τους προς την Ελλάδα. Οπως λέει χαρακτηριστικά: «Υποθέτω ότι μετά τις γερμανικές εκλογές η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα μας ανακοινώσει ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση στο “κούρεμα”». Μάλιστα, ο ίδιος υποστηρίζει: «Ο Σόιμπλε δεν λέει όλη την αλήθεια». Οπως χαρακτηριστικά ανέφερε η γερμανική εφημερίδα, ο υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε δεν έχει πει όλη την αλήθεια για την έκθεση των Γερμανών φορολογουμένων στα ρίσκα της ευρωκρίσης.
Το Βερολίνο έχει βάλει στο συρτάρι το θέμα της τραπεζικής ενοποίησης, το οποίο μετά τις εκλογές θα επανέλθει στο προσκήνιο. Κι αυτό γιατί χωρίς την τραπεζική ενοποίηση δεν μπορεί να υπάρξει ρευστότητα στην Ευρώπη. Ακόμη και στην προ ημερών σύνοδο του G20 στην Αγία Πετρούπολη οι Γερμανοί αξιωματούχοι επέμεναν ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν πρέπει να βιαστεί να εφαρμόσει τις προτάσεις για μια τραπεζική ένωση με το επιχείρημα: «Δεν θέλουμε να αποσταθεροποιήσουμε τις αγορές με προτάσεις, οι οποίες δεν είναι ρεαλιστικές, έτσι το χρονοδιάγραμμα (για τη σχεδιαζόμενη τραπεζική ένωση στην Ε.Ε.) πρέπει να είναι ρεαλιστικό».
Μόνο λόγια για την ανεργία
Η ανεργία παραμένει το βασικό πρόβλημα των Ευρωπαίων. Το μεγάλο σχέδιο που συμφωνήθηκε για την αντιμετώπισή της έμεινε στα χαρτιά και δεν έχει εκταμιευθεί ούτε ένα ευρώ εδώ και ενάμιση χρόνο. Ομως η κατάσταση πλέον στον Νότο είναι απελπιστική, ιδιαίτερα στους νέους.
Στο τραπέζι των συνομιλιών αναμένεται να τεθεί εκ νέου και το θέμα του φόρου χρηματοοικονομικών συναλλαγών μετά και τη νέα τροπή που έδωσε το πόρισμα της νομικής υπηρεσίας της Ε.Ε. Κρίνοντάς τον παράνομο.
Στέλλα Θεοδώρου
