Διέδωσε τη λάμψη του αρχαιοελληνικού και βυζαντινού κοσμήματος στα πέρατα της γης, έβαλε τη σφραγίδα του σε έργα τέχνης, στόλισε τις πλουσιότερες και ωραιότερες γυναίκες του κόσμου, έλαβε διεθνείς διακρίσεις και δημιούργησε το μοναδικό μουσείο για το σύγχρονο κόσμημα στη χώρα μας. Ο Ηλίας Λαλαούνης «έφυγε» τη Δευτέρα σε ηλικία 93 ετών αφήνοντας πίσω του τεράστιο κενό. Η είδηση έγινε γνωστή προχθές, αφού επιθυμία της οικογένειας του κορυφαίου χρυσοχόου ήταν να γίνει η κηδεία του, που έγινε στις 31 Ιανουαρίου, σε αυστηρά κλειστό κύκλο.
Ο «πατριάρχης του ελληνικού κοσμήματος», όπως τον αποκαλούσαν, γεννήθηκε το 1920 στην καρδιά της Αθήνας. Μυήθηκε από πιτσιρικάς στη δημιουργία του κοσμήματος κοντά στον παππού του Ξενοφώντα Ζαφειρίου, ο οποίος ήταν κι εκείνος χρυσοχόος αλλά και κατασκευαστής ρολογιών, ενώ είχε βάλει -μεταξύ άλλων- τη σφραγίδα του και στο ρολόι της Μητρόπολης Αθηνών, που καταστράφηκε στον πόλεμο. Στην εφηβεία του περνούσε πολλές ώρες στο εργαστήριο της οικογένειας μαθαίνοντας σταδιακά μικρά και μεγάλα μυστικά της τέχνης του. Τελειώνοντας το σχολείο σπούδασε οικονομικές επιστήμες και στη συνέχεια νομικά. Ο τότε συμφοιτητής του (και κατόπιν Πρόεδρος της Δημοκρατίας) Κωνσταντίνος Τσάτσος ήταν ο άνθρωπος που τον προέτρεψε να ασχοληθεί με το κόσμημα αρχαιοελληνικού τύπου.
Σε ηλικία 20 ετών ανέλαβε τη διεύθυνση του οίκου «Ε. Ζολώτας» καταφέρνοντας στη συνέχεια να μπει και συνεταίρος σ’ αυτόν. Στη δεκαετία του 1950 η ιδιοφυής του ιδέα να αντλήσει έμπνευση από αρχαίους ελληνικούς πολιτισμούς στη δημιουργία σύγχρονων κοσμημάτων γνώρισε μεγάλη επιτυχία, παρά τις αντιδράσεις συναδέλφων του, αλλά και του Ξενοφώντα Ζολώτα, ο οποίος δεν συμφώνησε με τους νεωτερισμούς του διευθυντή του. Ο Λαλαούνης, ωστόσο, προχώρησε οργανώνοντας με λίγους συναδέλφους του τον Σεπτέμβριο του 1957 την πρώτη έκθεση αρχαιοελληνικών κοσμημάτων στη ΔΕΘ.
Δέκα χρόνια μετά ακολούθησε ο χωρισμός από τον συνεταίρο του. Το 1968 η μαρκίζα Ζολώτας στην οδό Βουκουρεστίου αντικαταστάθηκε από το Η. Λαλαούνης Α.Ε. Αρχικά εγκαινιάστηκαν υποκαταστήματά της στην Ελλάδα και γρήγορα επεκτάθηκε σε πρωτεύουσες της Ευρώπης και του κόσμου, όπως το Παρίσι, η Ζιρίχη, το Τόκιο, η Νέα Υόρκη κ.ά. Τα κοσμήματά του δεν άργησαν να γίνουν δημοφιλή σε όλο τον κόσμο μέσα από παρουσιάσεις τους σε μουσεία και διεθνείς εκθέσεις, αλλά και στο εκλεκτό πελατολόγιό του. Σ’ αυτό συμπεριλήφθηκαν μεταξύ άλλων οι Μπάρμπρα Στρέιζαντ, Τζάκι Κένεντι, βασίλισσα Σοφία, Ελίζαμπεθ Τέιλορ, Σαρλίζ Θέρον και Σκάρλετ Γιόχανσον.
Στη διάρκεια της πορείας του έλαβε πολλά βραβεία για τη δουλειά του, με ύψιστη τιμή αυτή της Γαλλικής Ακαδημίας Καλών Τεχνών, ως το μοναδικό μέλος κοσμηματοποιός που έχει εκλεγεί ποτέ. Ακόμη το όνομά του φιγουράρει στα αρχεία του Μουσείου Πούσκιν της Μόσχας, ενώ δικό του έργο είναι και οι περίτεχνες μεταλλικές σκαλιστές ροζέτες, ένθετες στο δάπεδο του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών.
Ο Ηλίας Λαλαούνης ήταν παντρεμένος πάνω από μισό αιώνα με την πολυαγαπημένη του Λίλα, με την οποία απέκτησε τέσσερις κόρες, τις Αικατερίνη, Δήμητρα, Μαρία και Ιωάννα. Ολες απασχολούνται στην οικογενειακή επιχείρηση συνεχίζοντας το έργο του.
Το μουσείο, το μεγάλο όνειρο του
Το 1993, αφού ιδρύθηκε το σύγχρονο εργοστάσιο της εταιρίας του στην Κηφισιά, έγινε πραγματικότητα και το μεγάλο όνειρο του Ηλία Λαλαούνη. Ο λόγος, για το μοναδικό Ελληνικό Μουσείο Κοσμήματος στην Αθήνα, το οποίο άνοιξε τις πύλες του στο κοινό τον Δεκέμβριο του 1994 ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός πολιτιστικού χαρακτήρα. Στεγάζεται στην Πλάκα, σε μια όμορφη οικία της δεκαετίας του ’30, όπου βρισκόταν το παλιό εργαστήριο του χρυσοχόου. Το κτίριο ανακαινίστηκε από τον Βασίλη Γρηγοριάδη, σε σχέδια του Γάλλου αρχιτέκτονα Bernard Zehrfuss, και φιλοξενεί σήμερα περισσότερα από 4.000 κοσμήματα και μικρογλυπτά σχεδιασμένα από τον Ηλία Λαλαούνη μεταξύ 1940 και 2000.
