Ζοφερές είναι οι οικονομικές προβλέψεις του βραβευμένου με Νόμπελ Οικονομίας Τζόζεφ Στίγκλιτς για το 2014 τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ. «Και στις δύο όχθες του Ατλαντικού οι οικονομίες της αγοράς αποτυγχάνουν να λειτουργήσουν υπέρ των περισσότερων πολιτών τους. Για πόσο μπορεί να συνεχίσει αυτό;» αναρωτιέται ο οικονομολόγος σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε στο Project Syndicate, συμπληρώνοντας ότι το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία και Βρετανία -ακόμη και στις Ηνωμένες Πολιτείες- είναι χαμηλότερο σήμερα σε σχέση με πριν από την ύφεση. «Πράγματι, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας έχει συρρικνωθεί σχεδόν κατά 25%» αναφέρει χαρακτηριστικά για τη χώρα μας ο οικονομολόγος, ο οποίος, βέβαια, υπήρξε σύμβουλος του πρώην πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου την περίοδο που αποφασίστηκε να υπογράψει η χώρα μας το πρώτο Μνημόνιο.
Οπως αναλύει στη συνέχεια ο Στίγκλιτς, η ανεργία στην ευρωζώνη παραμένει πεισματικά σε υψηλά επίπεδα και η μακροχρόνια ανεργία στις Ηνωμένες Πολιτείες ξεπερνά κατά πολύ το αντίστοιχο ποσοστό πριν από την κρίση. Στην Ευρώπη η ανάπτυξη δείχνει να επιστρέφει, ωστόσο με αναιμικό ρυθμό. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει ανάπτυξη της τάξης του 1%, όμως -λέει ο Στίγκλιτς- οι προβλέψεις του ΔΝΤ ήταν πάντα υπεραισιόδοξες. Και με τους Ευρωπαίους ηγέτες προσκολλημένους στη λιτότητα και μη διατεθειμένους να επιλύσουν τα δομικά προβλήματα της ευρωζώνης, δεν προκαλεί έκπληξη που οι προοπτικές της Ε.Ε. δεν είναι οι καλύτερες.
Στις ΗΠΑ τα πράγματα είναι πιο αισιόδοξα για τον διάσημο οικονομολόγο. Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε με ρυθμό 4,1% στο τρίτο τέταρτο του 2013 και η ανεργία έφτασε στο 7% -το χαμηλότερο ποσοστό εδώ και πέντε χρόνια. Η ισορροπία στον κατασκευαστικό τομέα έχει επανέλθει, η ενεργειακή αυτονομία επετεύχθη, η τιμή της βενζίνης είναι σε ιστορικό χαμηλό και ο τομέας της υψηλής τεχνολογίας ανθεί. Ωστόσο, η πραγματικότητα για πολλούς Αμερικανούς, συνεχίζει ο Στίγκλιτς, δεν έχει αλλάξει προς το καλύτερο.
Οι μόνες εξαιρέσεις, σύμφωνα με τον οικονομολόγο, είναι η ιαπωνική οικονομία που με την κυβέρνηση του Σίνζο Αμπε δείχνει να γυρίζει σελίδα και η οικονομία της Γερμανίας, όπου το κατά κεφαλήν ΑΕΠ το 2012 είναι υψηλότερο από ό,τι το 2007 (παρότι η αύξηση του 3,9% δεν είναι σπουδαία).
Μαρία Παναγιώτου
