Σλαβιάνσκ. Ντόνετσκ. Χάρκοβο. Δεκάδες πόλεις στις περιφέρειες της ανατολικής Ουκρανίας φλέγονται τις τελευταίες μέρες, καθώς φιλορώσοι ακτιβιστές καταλαμβάνουν δημόσια κτίρια και διαδηλώνουν στους δρόμους ζητώντας τη διενέργεια δημοψηφίσματος που θα τους παραχωρούσε μεγαλύτερη περιφερειακή αυτονομία ή -ακόμη καλύτερα- την ένωση με τη «Ρωσία! Ρωσία! Ρωσία», όπως χαρακτηριστικά φωνάζουν. Ο αέρας μυρίζει έντονα Κριμαία: καταλήψεις κυβερνητικών κτιρίων από ενόπλους που διατρανώνουν το «αίτημά» τους για μια «κυρίαρχη δημοκρατία» και ένοπλοι που κυκλοφορούν με στολές χωρίς διακριτικά, κράνη και μάσκες και υψώνουν τη ρωσική σημαία. Η διχοτόμηση της χώρας φαντάζει κάθε μέρα το πιο κοντινό προς την πραγματικότητα σενάριο. Οι χώρες της Δύσης κατηγορούν τη Μόσχα για υποκίνηση των ταραχών, ενώ το Κρεμλίνο επιμένει ότι ουδεμία ανάμειξη έχει. Το περιοδικό «Economist» μάλιστα υποστήριξε ότι τα ρωσικά στρατεύματα δεν έχουν περάσει τα σύνορα με τη συμβατική έννοια, όμως τα γεγονότα φέρουν τα σημάδια ρωσικής επιχείρησης.
Με βάση τις εξελίξεις, η κυβέρνηση του Κιέβου αποφάσισε να αναλάβει επιχειρησιακή δράση στο πλαίσιο μιας «αντιτρομοκρατικής επιχείρησης», όπως την ονόμασε, η οποία ξεκίνησε το πρωί της Κυριακής στην πόλη Σλαβιάνσκ και είχε ως αποτέλεσμα να σκοτωθεί ένας αξιωματικός της ουκρανικής ασφαλείας κι ένας φιλορώσος διαδηλωτής και να τραυματιστούν αρκετοί διαδηλωτές. Ο ίδιος ο υπουργός Εσωτερικών της Ουκρανίας πάντως Αρσέν Αβάκοφ δεν δίστασε να παραδεχθεί στη σελίδα του στο facebook ότι από τις τάξεις των αυτονομιστών ο αριθμός των θυμάτων είναι «αδιευκρίνιστος».
Παραίτηση
Η κατάσταση σίγουρα δεν φαίνεται να βαίνει προς εκτόνωση, όπως θα επιθυμούσε η φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση του Κιέβου. Μάλλον βαίνει πολύ διαφορετικά. Οσα διαδραματίστηκαν πριν από την επιχείρηση των ουκρανικών δυνάμεων ασφαλείας το μαρτυρούν περίτρανα. Στο Ντόνετσκ, την πλέον βιομηχανική πόλη της Ουκρανίας, όπου οι περισσότεροι πολίτες είναι ρωσόφωνοι, οι ακτιβιστές κατέλαβαν το αρχηγείο της αστυνομίας, αναγκάζοντας σε παραίτηση τον αρχηγό της. Οι φιλορώσοι κατέλαβαν στη συνέχεια και το αρχηγείο της αστυνομίας στην πόλη Κραματόρσκ αλλά και στην πόλη Κράσνι Λίβαν. Στο ντόμινο των εξελίξεων ξεσηκώθηκε ξανά και η Μαριούπολη, καθώς φιλορώσοι κατέλαβαν το δημαρχείο, στο οποίο ύψωσαν τη ρωσική σημαία. Φιλορώσοι διαδηλωτές βρίσκονταν χθες το πρωί και στους δρόμους της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της Ουκρανίας, το Χάρκοβο, ενώ στον «χάρτη» των αναταραχών «μπήκε» και η πόλη Ζαπορόζιε.
Στην πόλη Σλαβιάνσκ, τέλος, όπου πραγματοποίησαν την επιχείρηση οι ουκρανικές ομάδες ασφαλείας και η οποία βρίσκεται περίπου 100 χιλιόμετρα βόρεια από το Ντόνετσκ, είχε προηγηθεί η κατάληψη ενός αστυνομικού τμήματος και του κτιρίου των υπηρεσιών ασφαλείας. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της αστυνομίας, οι ακτιβιστές κατέσχεσαν στο Σλαβιάνσκ τουλάχιστον 400 περίστροφα και 20 αυτόματα όπλα για να τα μοιράσουν στους διαδηλωτές. Η πληροφορία δεν επιβεβαιώθηκε πάντως από τον ανταποκριτή του πρακτορείου Reuters που βρίσκεται στην περιοχή, ο οποίος δήλωσε ότι δεν είδε κανέναν ένοπλο να μοιράζει όπλα.
Οταν ξεκίνησε η επιχείρηση των ουκρανικών δυνάμεων ασφαλείας, πάντως, συγκεντρώθηκε έξω από το κτίριο μία ομάδα πολιτών, ανάμεσά τους και ηλικιωμένες γυναίκες που εξέφραζαν την αλληλεγγύη τους προς τους καταληψίες φωνάζοντας «Δημοψήφισμα! Δημοψήφισμα!». Ο δρόμος που χάραξε η Κριμαία φαντάζει μάλλον μονόδρομος για το ανατολικό τμήμα της χώρας. Κι ας υποστήριζε χθες ο πρόεδρος της Ουκρανίας Ολεξάντερ Τουρτσίνοφ ότι «δεν θα επιτρέψουμε να επαναληφθεί το σενάριο της Κριμαίας».Ο Ουκρανός πρόεδρος μάλιστα έδωσε τελεσίγραφο στους ρωσόφωνους να παραδώσουν τα όπλα μέχρι σήμερα, ειδάλλως θα ακολουθήσει ευρείας κλίμακας επιχείρηση.
Μαρία Παναγιώτου
