Σε casus belli μεταφράζεται για την τοπική κοινωνία της Θεσσαλονίκης η αιφνιδιαστική -και παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις για περαιτέρω διαβούλευση- έναρξη του διαγωνισμού για την πώληση του ΟΛΘ και μάλιστα τη Μεγάλη Δευτέρα. Οι εργαζόμενοι του λιμανιού είναι αποφασισμένοι να ανέβουν στα κάγκελα, ενώ οι φορείς της Θεσσαλονίκης παρακολουθούν στην πλειονότητά τους τις ραγδαίες εξελίξεις που τους φέρνουν και πάλι στην αφετηρία, όταν προχωρούσαν προ καιρού στη δημιουργία κοινού μετώπου κατά της συνολικής πώλησης του ΟΛΘ. Οι επιταγές της τρόικας και τα προαπαιτούμενα για την ομαλή χρηματοδότηση της χώρας φαίνεται ότι βάρυναν περισσότερο από τις αντιρρήσεις φορέων και βουλευτών, που έδειξαν την προηγούμενη εβδομάδα να ανακόπτουν τη διαδικασία της πώλησης.
Οσοι γνωρίζουν την ιστορία του λιμανιού παρομοιάζουν την υπόθεση με θέατρο του παραλόγου, ειδικά τον τελευταίο καιρό που είχαν διαφανεί ένα περιθώριο και μια ευελιξία του ΤΑΙΠΕΔ, μετά τον σκόπελο των αντιδράσεων στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής τόσο από βουλευτές της συμπολίτευσης όσο και της αντιπολίτευσης. Με δεδομένη δε και την εδώ και καιρό αντίδραση των τοπικών φορέων της Θεσσαλονίκης στην πώλησή του, το κλίμα έδειχνε να αλλάζει και η πολιτική ηγεσία να βάζει νερό στο κρασί της όσον αφορά την υπόθεση του λιμανιού.
Και ενώ στις 10 Απριλίου 2014 το ΤΑΙΠΕΔ ανακοίνωνε ότι κρίνει απαραίτητη την περαιτέρω ενημέρωση των αρμόδιων φορέων και των πολιτικών κομμάτων πριν από την έναρξη της διαδικασίας αξιοποίησης του λιμανιού, αποφασίζοντας να συνεχίσει τη διαβούλευση, στις 14 Απριλίου 2014 έβγαλε αιφνιδιαστικά στον αέρα την πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την πώληση του 67% του ΟΛΘ, με καταληκτική ημερομηνία την 5η Ιουνίου 2014. Η πώληση του 67% σε έναν επενδυτή στοχεύει, σύμφωνα με πηγές του ΤΑΙΠΕΔ, στη μεγιστοποίηση του οφέλους για το Δημόσιο και προτιμήθηκε από τον διαχωρισμό και την παραχώρηση επιμέρους δραστηριοτήτων.
Κανένας όμως δεν περίμενε, ούτε καν οι υποψιασμένοι εργαζόμενοι, ότι το ΤΑΙΠΕΔ θα επέλεγε την Εβδομάδα των Παθών για να βγάλει στο σφυρί το λιμάνι, ειδικά μετά τον ντόρο που δημιουργήθηκε στη Βουλή. Ενδεικτικό είναι το γεγονός, όπως σημείωναν στην «κυριακάτικη δημοκρατία» οι εργαζόμενοι, ότι οι ίδιοι πίστευαν πως δεν θα ασχολούνταν ξανά με την υπόθεση παρά μόνο μετά το Πάσχα, οπότε ανέμεναν την όποια εξέλιξη. Οπως φαίνεται, όμως, το ΤΑΙΠΕΔ επέλεξε την τακτική του αιφνιδιασμού, αφήνοντας κυριολεκτικά την πόλη στα κρύα του λουτρού. Η οργή και η αναστάτωση από όλες τις πλευρές ήταν έκδηλες μετά την ανακοίνωση του Ταμείου. Πάντως, αν και οι επιταγές της τρόικας και τα προαπαιτούμενα για την ομαλή χρηματοδότηση της χώρας προβλήθηκαν ως οι λόγοι για την επιμονή του ΤΑΙΠΕΔ, οι εργαζόμενοι του λιμανιού θεωρούν ότι πρόκειται για… παραμύθια και κοροϊδίες, που δεν παραπλανούν κανέναν.
Μάλιστα, οι ίδιοι εκτιμούν ότι τόσο το ΤΑΙΠΕΔ όσο και η κυβέρνηση επέφεραν ακόμη ένα πλήγμα στο κύρος των κοινοβουλευτικών θεσμών και στη δημοκρατία, βγάζοντας πραξικοπηματικά στον αέρα την πρόσκληση ενδιαφέροντος. «Δεν πτοήθηκαν από την αντίθεση των βουλευτών όλων των κομμάτων στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής. Δεν πτοήθηκαν από την αντίθεση των αυτοδιοικητικών φορέων, της Περιφέρειας, του Δήμου Θεσσαλονίκης αλλά και άλλων δήμων του πολεοδομικού συγκροτήματος. Δεν πτοήθηκαν από την αντίθεση του συνόλου σχεδόν των παραγωγικών φορέων της πόλης» σημειώνουν και δηλώνουν ότι «με όλα τα μέσα, νομικά, πολιτικά και συνδικαλιστικά, θα συνεχίσουμε με ενότητα τον αγώνα ενάντια στο σχεδιαζόμενο ξεπούλημα». Ηδη τη Μεγάλη Τετάρτη πραγματοποίησαν την πρώτη στάση τους, εξαγγέλλοντας και νέες κινητοποιήσεις στο επόμενο διάστημα.
Από τα σύννεφα έπεσαν και οι φορείς της Θεσσαλονίκης με την εξέλιξη αυτή. Μιλώντας στην «κυριακάτικη δημοκρατία», ο πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος (ΣΒΒΕ) Θανάσης Σαββάκης δήλωσε αιφνιδιασμένος, έχοντας κυρίως κατά νου τη διαβούλευση που εννοείται ότι θα ξεκινούσε το ΤΑΙΠΕΔ. «Σε κάθε περίπτωση, ας έρθει κάποιος να μας εξηγήσει γιατί η πώληση είναι η καλύτερη επιλογή. Μέχρι στιγμής αυτό δεν έχει συμβεί. Ξέρουμε ότι δεν έχουν την υποχρέωση να το κάνουν, αλλά όταν βλέπεις μια ολόκληρη πόλη να τάσσεται κατά της πώλησης, πρέπει τουλάχιστον να αναρωτηθείς» τονίζει. Ο ΣΒΒΕ θεωρούσε από την πρώτη στιγμή ότι έπρεπε να προκριθεί το μοντέλο των παραχωρήσεων και οι λιμενικές δραστηριότητες να πάνε σε εξειδικευμένους παρόχους και όχι συλλήβδην σε έναν επενδυτή. «Οι φορείς έχουμε εδώ και καιρό αυτήν τη θέση. Δεν είναι τωρινή. Επίσης πιστεύουμε ότι κάθε μέρα που περνά μεταφράζεται σε απομείωση της δυνητικής υπεραξίας του λιμανιού» εξηγεί και ελπίζει ότι έστω και τώρα οι φορείς θα μπορέσουν να επηρεάσουν προς το θετικότερο τις εξελίξεις.
Την έκπληξή του εκφράζει και ο πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης Παναγιώτης Παπαδόπουλος. «Είμαστε αντίθετοι στην πώληση. Ηταν αιφνιδιασμός. Τι μπορούμε όμως πια να κάνουμε; Πέρα από το να βγάλουμε για ακόμη μία φορά τα εσώψυχά μας;» τονίζει χαρακτηριστικά μιλώντας στην «κυριακάτικη δημοκρατία».
Την έντονη αντίθεσή της με την πλήρη ιδιωτικοποίηση του ΟΛΘ εκφράζει και η Ομοσπονδία Βιοτεχνικών Σωματείων Θεσσαλονίκης. «Η σπουδή με την οποία το ΤΑΙΠΕΔ αποφάσισε την πώληση του 67% του ΟΛΘ είναι, αν μη τι άλλο, ύποπτη» τονίζει, σημειώνοντας ότι η «ιδιωτικοποίηση του κερδοφόρου λιμανιού της Θεσσαλονίκης δεν έχει τίποτε να προσφέρει στην περιοχή της βόρειας Ελλάδας και στους κατοίκους της, παρά μόνο εύκολο κέρδος στα μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα που εποφθαλμιούν».
Ενας από τους πρώτους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας στη Θεσσαλονίκη που είχε αντιδράσει στην πώληση, ο Σάββας Αναστασιάδης, χαρακτηρίζει κακή την εξέλιξη αυτή. «Θα περίμενα, όπως είχα προτείνει στην επιτροπή, να επαναφέρει το ΤΑΙΠΕΔ το θέμα, με μια πρόταση προσαρμοσμένη στις επιθυμίες των φορέων. Αντί αυτού είχαμε τη σπουδή για την πώληση. Προφανώς το ΤΑΙΠΕΔ αποφασίζει μόνο του. Τι άλλο μπορούμε να κάνουμε;» σημειώνει.
Ακατανόητη χαρακτηρίζει την εσπευσμένη απόφαση, «η οποία είναι αντίθετη όχι μόνο στο σύνολο της Βουλής, αλλά και στην άποψη των παραγωγικών φορέων της πόλης» και το ΠΑΣΟΚ, εκφράζοντας την αντίθεσή του και δηλώνοντας ότι θα παρακολουθεί τη διαδικασία καθ’ όλη τη διάρκειά της. Το ΠΑΣΟΚ είχε προτείνει πώληση ποσοστού έως 24% και παραχώρηση δραστηριοτήτων.
Με μια μάλλον σιβυλλική δήλωσή του σχολιάζει τη νέα αυτή εξέλιξη ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΟΛΘ Α.Ε. Στέλιος Αγγελούδης, ο οποίος μάλιστα την ώρα της δημοσίευσης της πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος μιλούσε στο δημαρχείο της Θεσσαλονίκης υπέρ των παραχωρήσεων λιμενικών χρήσεων του λιμανιού. «Πιστεύω ότι θα πρυτανεύσει η σωστή επιλογή. Η εξέλιξη αυτή θα οδηγήσει τελικά στη σωστή λύση, η οποία έχει να κάνει με τις παραχωρήσεις» σημείωσε στην «κυριακάτικη δημοκρατία», χωρίς να επεκταθεί περαιτέρω. Ο κ. Αγγελούδης, στενός συνεργάτης του Ευάγγελου Βενιζέλου, είχε τοποθετηθεί πρώτη φορά δημόσια υπέρ των παραχωρήσεων των λιμενικών δραστηριοτήτων τον Μάιο του 2013, επιλέγοντας να συνταχθεί με τη θέση των παραγωγικών φορέων.
Εριξαν εδώ και καιρό στάχτη στα μάτια
Τον Ιούνιο του 2012 όλα έδειχναν -τουλάχιστον όπως εκφραζόταν από επίσημα χείλη- ότι το μοντέλο της παραχώρησης λιμενικών δραστηριοτήτων του ΟΛΘ σε ιδιώτες μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων θα ήταν αυτό που θα προκρινόταν για την αποκρατικοποίηση του λιμανιού. Μάλιστα, επειδή είχε ήδη μεταβιβαστεί ποσοστό 74,27% του ΟΛΘ στο ΤΑΙΠΕΔ, επιχειρείτο να αποσυνδεθεί αυτή η ενέργεια με πιθανή πώληση μετοχικού πακέτου του λιμανιού σε ιδιώτη. Στα τέλη του ίδιου έτους ο τότε υπουργός Ναυτιλίας Κωστής Μουσουρούλης, σε επίσκεψή του στη Θεσσαλονίκη, είχε κάνει γνωστό ότι υπήρχε ενδιαφέρον τριών τεσσάρων επενδυτών για τις λιμενικές χρήσεις, με τα εμπορευματοκιβώτια στο επίκεντρο. Τότε μάλιστα ο ίδιος έλεγε ότι έως τα τέλη Φεβρουαρίου του 2013 το ΤΑΙΠΕΔ θα ανακοίνωνε τη συνολική στρατηγική για τις παραχωρήσεις λιμενικών χρήσεων. Τέλη Φεβρουαρίου όμως και λίγο προτού αποχωρήσει ο τότε πρόεδρος του ΤΑΙΠΕΔ Τάκης Αθανασόπουλος έδωσε μια πρώτη γεύση της αλλαγής πλεύσης, ρίχνοντας στο τραπέζι και την εναλλακτική της πώλησης. Με την αλλαγή φρουράς στο ΤΑΙΠΕΔ ήρθαν και οι πρώτες διαρροές για την πώληση του ποσοστού, χωρίς να γίνεται αναφορά σε παραχωρήσεις, και η ιστορία πήρε τον δρόμο της. Ακόμη όμως και πρόσφατα, στα μέσα Φεβρουαρίου, ο υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης δήλωνε ότι προσωπικά θα προέκρινε διαφορετικό μοντέλο αξιοποίησης του λιμανιού της Θεσσαλονίκης σε σχέση με αυτό που ίσχυσε στον Πειραιά, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η τελική απόφαση «βρίσκεται στα χέρια του μετόχου», ήτοι του ΤΑΙΠΕΔ.
Μαρία Μαθιοπούλου
