«Μπαγιάτικο» ψωμί, τυρόπιτες που… ξέμειναν στα ράφια και γάλα βερεσέ για τα παιδιά και τα εγγόνια τους ζητούν από τον φούρνο της γειτονιάς τους άποροι, άνεργοι, χαμηλόμισθοι και ηλικιωμένοι που δυσκολεύονται να βγάλουν τον μήνα με την πενιχρή σύνταξή τους. Ιδιοκτήτες και υπάλληλοι αρτοποιείων βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με ανθρώπους που «παζαρεύουν» το χθεσινό ψωμί, επειδή δεν έχουν χρήματα για να αγοράσουν φρέσκο, βγάζουν ξανά από το συρτάρι τα τεφτέρια δίνοντας γάλα, κουλουράκια και κριτσίνια με πίστωση, πληρώνουν ακόμη και από την τσέπη τους (!), προκειμένου να βοηθήσουν, όπως λένε, τους τακτικούς πελάτες τους με σοβαρά οικονομικά προβλήματα.
«Το 20% των ανθρώπων που έρχονται στον φούρνο ζητούν χθεσινό ψωμί, πίστωση και περισσεύματα. Καλοντυμένες γυναίκες, κύριοι με τη γραβάτα τους, αλλά και οικογενειάρχες με μικρά παιδιά παρακαλούν για ένα δωρεάν καρβέλι ή μια διευκόλυνση, για να πάρουν ένα μπουκάλι γάλα. Τους γνωρίζω πια και δεν ζητάω χρήματα. Μερικές φορές, μάλιστα, βγάζω η ίδια ένα ευρώ από το πορτοφόλι μου και το ρίχνω στο ταμείο» λέει η εργαζόμενη σε φούρνο στο Παγκράτι Αθηνά Παναρέτου. Στην ίδια γειτονιά, στο αρτοποιείο του Λέανδρου Ντότσικα, μπαγιάτικο ή δωρεάν ψωμί ζητούν κάθε εβδομάδα τέσσερα με πέντε άτομα. «Είναι ένα φαινόμενο που υπήρχε πάντα, αλλά τα τελευταία χρόνια έχει ενταθεί» σημειώνει ο ίδιος.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Συντεχνίας Αρτοποιών Αθηνών Προαστίων και Περιχώρων (ΣΑΑΠΠ) Χαρίλαο Μάνο, στους περισσότερους φούρνους της Αττικής το «τεφτέρι» έχει πλέον την… τιμητική του. «Ειδικά στο κέντρο της Αθήνας το πρόβλημα είναι τεράστιο. Μετά τις 15 του μήνα που τελειώνει η σύνταξη οι περισσότεροι ηλικιωμένοι ψωνίζουν με πίστωση». Περίπου ίδια είναι η εικόνα και στη Θεσσαλονίκη αλλά και σε μεγάλες πόλεις της περιφέρειας, όπου άνεργοι και άποροι ποντάρουν στο… φιλότιμο των αρτοποιών. «Σου δείχνουν το πορτοφόλι τους που έχει μέσα 20 λεπτά. Τι θα κάνεις; Θα δώσεις το ψωμί δωρεάν» λέει η πρόεδρος του Σωματείου Αρτοποιών Θεσσαλονίκης «Προφήτης Ηλίας» Ελισάβετ Κουκουμέρια.
Γεράσιμος Κόντος
