Πιστή η αγορά στο ρητό ότι «δεν υπάρχει δωρεάν γεύμα» και στο ότι, για να πάρεις κάτι, θα πρέπει να δώσει και κάτι, δίνει καραβιές κεφαλαίων στις ελληνικές τράπεζες, αλλά παίρνει και κάτι. Σύμφωνα τα στοιχεία που συγκέντρωσε η «κυριακάτικη δημοκρατία», οι αυξήσεις κεφαλαίου των τεσσάρων ελληνικών τραπεζών εκτιμάται ότι θα κοστίσουν περί τα 380.000.000 ευρώ ή ποσοστό 4,56% επί του προς άντληση ποσού, το οποίο ανέρχεται συνολικά στα 8,310 δισ. ευρώ (Τράπεζα Πειραιώς 1,77 δισ. ευρώ, Alpha Bank 1,2 δισ. ευρώ, Eurobank 2,86 δισ. ευρώ και Εθνική Τράπεζα 2,5 δισ. ευρώ). Αν συμπεριληφθεί και η Τράπεζα Αττικής, η οποία αναμένεται επίσης να προχωρήσει αύξηση κεφαλαίου, το ποσό εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 400.000.000 ευρώ.
Αυτό το ποσό μοιράζεται σε αναδόχους, χρηματοοικονομικούς ή άλλους (νομικούς) συμβούλους και σε φορείς του Δημοσίου (Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, Επιτροπή Ανταγωνισμού) ή της αγοράς (Χρηματιστήριο Αθηνών). Οι τράπεζες προσπαθούν να αντλήσουν όσο το δυνατόν περισσότερα κεφάλαια, ώστε να μειωθούν σημαντικά οι πιθανότητες εμφάνισης νέων κεφαλαιακών αναγκών όταν πραγματοποιηθούν τα stress tests της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής (EBA) και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Αλλωστε, αυτή ήταν και η οδηγία της ΕΚΤ όταν ανακοίνωσε την πρόθεση για την πραγματοποίηση των τεστ αντοχής: Οι τράπεζες σε όλη την Ευρώπη θα έπρεπε να θωρακιστούν μέσω άντλησης κεφαλαίων από την αγορά. Ας δούμε αναλυτικά τις αυξήσεις κεφαλαίου των τραπεζών και το κόστος τους.
Alpha Bank
Τον χορό των ανακεφαλαιοποιήσεων άνοιξε στο τέλος Μαρτίου η Alpha Bank αντλώντας 1,2 δισ. ευρώ μέσω αύξησης μετοχικού κεφαλαίου και ήδη σχεδιάζει και την επιστροφή της στις αγορές κεφαλαίου. Οπως ανακοίνωσε προ ημερών, η τράπεζα αποπλήρωσε τις προνομιούχες μετοχές του Δημοσίου ύψους 940.000.000 ευρώ που είχε εκδώσει το 2009 στο πλαίσιο της κρατικής στήριξης με τον νόμο Αλογοσκούφη. Επίσης, κάλυψε τις κεφαλαιακές ανάγκες της ύψους 260.000.000 ευρώ που προέβλεπε το ευμενέστερο σενάριο της BlackRock. Βέβαια, στο χειρότερο σενάριο, ο οίκος ανεβάζει τις κεφαλαιακές ανάγκες της τράπεζας στα 560.000.000, σενάριο το οποίο η Alpha Bank δεν υιοθετεί, σημειώνει όμως ότι είναι σε θέση να καλύψει το κενό των 300.000.000 ευρώ όποια στιγμή τής ζητηθεί.
Μετά την ολοκλήρωση της ΑΜΚ το ποσοστό συμμετοχής του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας στην Alpha Bank μειώθηκε από 81% σε 69%, ενώ το dilution (διάχυση) επί των κερδών των παλαιών μετόχων ήταν της τάξεως του 15%. Η διαπραγμάτευση των νέων μετοχών της τράπεζας ξεκίνησε στις 4 Απριλίου.
Συνολικά η ανακεφαλαιοποίηση στοίχισε 52.400.000 ευρώ (ή 4,37% επί του ποσού που αντλήθηκε των 1,2 δισ. ευρώ) για τις αμοιβές αναδοχών, συμβουλών, κεφαλαιαγοράς και Χρηματιστηρίου. Συγκεκριμένα, η προμήθεια αναλήψεως υποχρέωσης για εγγύηση καλύψεως ήταν 36.600.0000 ευρώ και ο φόρος συγκέντρωσης κεφαλαίου 5.500.000 ευρώ. Η αμοιβή των χρηματοοικονομικών συμβούλων ανήλθε στα 5.000.000 ευρώ (μάλλον το ποσό εισέπραξε η Axia Ventures), των νομικών συμβούλων 1.500.000 και των ορκωτών ελεγκτών 400.000 ευρώ. Η ΕΧΑΕ (Ελληνικά Χρηματιστήρια A.E.) έλαβε δικαιώματα ύψους 500.000 ευρώ, η εισφορά της Επιτροπής Ανταγωνισμού ήταν 600.000 ευρώ και ο πόρος για την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς 300.000 ευρώ. Τέλος, 2.000.000 ευρώ καταβλήθηκαν για άλλα έξοδα (έξοδα μεταφορικών και ταξιδίων, εκτυπωτικά κ.λπ.).
Τράπεζα Πειραιώς
Στο ίδιο μοτίβο κινήθηκε και η Τράπεζα Πειραιώς αντλώντας 1,75 δισ. ευρώ. Στόχος της τράπεζας είναι καλύψει την κεφαλαιακή τρύπα ύψους 425.000.000 ευρώ, αλλά και να αποπληρώσει άμεσα τις προνομιούχες μετοχές του Δημοσίου ύψους 750.000.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι ήδη της απομένει ένα «μαξιλάρι» ύψους 550.000.000 ευρώ, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιήσει για να καλύψει επιπλέον κεφαλαιακές ανάγκες που ενδέχεται να προκύψουν μετά τα ευρωπαϊκά τεστ. Στο δυσμενές σενάριο της BlackRock, οι κεφαλαιακές ανάγκες της Πειραιώς ανεβαίνουν στα 757.000.000 ευρώ, που σημαίνει ότι και σε αυτό το ενδεχόμενο καλύπτεται.
Η διαπραγμάτευση των νέων μετοχών στο ταμπλό του Χρηματιστηρίου Αθηνών ξεκίνησε στις 16 Απριλίου 2014. Το ποσοστό του ΤΧΣ στην Πειραιώς υποχώρησε στο 67% από το 81%, ενώ το dilution (απομείωση συμμετοχής) είναι της τάξεως του 17%, αν υποθέσουμε ότι η συνεισφορά των νέων κεφαλαίων θα είναι μηδενική στην παραγωγή επιπρόσθετης κερδοφορίας για την τράπεζα.
Οι δαπάνες έκδοσης ανήλθαν σε 89.300.000 ευρώ ή 5,10% επί του ποσού που αντλήθηκε (1,75 δισ. ευρώ), με μερίδα του λέοντος την αμοιβή των χρηματοοικονομικών συμβούλων που στοίχισε 74.500.000 ευρώ. Η αμοιβή των νομικών συμβούλων και των ορκωτών ελεγκτών ήταν 3.500.000 και 600.000 ευρώ αντίστοιχα. Στα 1.900.000 ευρώ ανήλθαν τα δικαιώματα της ΕΧΑΕ, 400.000 ευρώ ήταν ο πόρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, 300.000 ευρώ η εισφορά για την Επιτροπή Ανταγωνισμού και 3.100.000 ευρώ ο φόρος. Δαπανήθηκαν ακόμη 5.000.000 ευρώ για λοιπά έξοδα.
Eurobank
Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου 2,86 δισ. ευρώ πραγματοποιεί αυτές τις ημέρες η Eurobank, με την οποία απλώς θα καλύψει τις ανάγκες που αντιστοιχούν στο βασικό σενάριο της BlackRock. Η τράπεζα βρέθηκε στη δυσμενέστερη θέση από όλες πέρυσι, όταν δεν κατάφερε να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες της και πέρασε κατά 95% στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.
Ηδη το ΤΧΣ ενέκρινε την πρόταση της ομάδας επενδυτών που συνέστησε το fund Fairfax του Ινδοκαναδού Prem Watsa ως στρατηγικούς επενδυτές για την ιδιωτικοποίηση της τράπεζας. Η ομάδα αυτή αναλαμβάνει τα ηνία της τράπεζας και θα καλύψει περίπου το μισό (1,33 δισ. ευρώ) της αύξησης κεφαλαίου που αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί έως τα τέλη Απριλίου. Η αύξηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί με ελάχιστη τιμή τα 0,30 ευρώ ανά μετοχή, με την κοινοπραξία να αναλαμβάνει πλέον περίπου το 30% της τράπεζας, τη συμμετοχή του ΤΧΣ να υποχωρεί στο 35%, ενώ το υπόλοιπο 35% θα διατεθεί στον ιδιωτικό τομέα.
Να σημειωθεί, βέβαια, ότι στο δυσμενές σενάριο των stress tests, οι κεφαλαιακές ανάγκες της Eurobank ανέρχονται στα 4,98 δισ. ευρώ. Επίσης, κάποια στιγμή η τράπεζα θα πρέπει να αποπληρώσει και τις προνομιούχες ύψους 950.000.000 ευρώ.
Οι συνολικές δαπάνες έκδοσης στην περίπτωση της Eurobank εκτιμώνται στα 123.198.000 ευρώ. Οι αμοιβές διεθνών οίκων ανέρχονται σε 78.400.000 ευρώ και του κύριου αναδόχου σε 8.600.000 ευρώ. Ο φόρος φτάνει τα 28.640.000 ευρώ, η εισφορά για την Επιτροπή Ανταγωνισμού τα 2.864.000 ευρώ και το τέλος για την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς τα 615.000 ευρώ. Οι νομικοί σύμβουλοι και οι ορκωτοί ελεγκτές θα λάβουν 3.000.000 ευρώ και 158.000 ευρώ αντίστοιχα. Επίσης, 729.000 και 180.000 ευρώ θα λάβουν ως δικαιώματα το Χ.Α. και η ΕΧΑΕ αντίστοιχα. Τέλος, το διόλου ευκαταφρόνητο ποσό των 12.000.000 ευρώ θα καταβληθεί για τα λοιπά έξοδα (ταξίδια, διαφημίσεις, ανακοινώσεις κ.λπ.).
Το πλάνο της (μικρής) Αττικής
Attica Bank: Σε ό,τι αφορά τις μικρότερες τράπεζες, σύμφωνα με την αξιολόγηση της ΤτΕ, οι κεφαλαιακές ανάγκες της Τράπεζας Αττικής ανέρχονται σε 397.000.000 ευρώ. Η διοίκηση με ανακοίνωσή της μετά την ολοκλήρωση των τεστ αντοχής, εμφανίζεται αποφασισμένη να καλύψει τις ανάγκες με μια σειρά επιλογών που έχει διαθέσιμες. Πριν από λίγες ημέρες κατατέθηκε το capital plan της τράπεζας, το οποίο προβλέπει εσωτερική δημιουργία κεφαλαίου και το οποίο αναμένεται να αξιολογηθεί από την κεντρική τράπεζα. Η διενέργεια αύξησης κεφαλαίου ή και έκδοσης ομολογιακού δανείου θεωρείται δεδομένη, ενώ ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο εξεύρεσης στρατηγικού επενδυτή που θα καλύψει το μεγαλύτερο μέρος της. Σε κάθε περίπτωση, το ύψος της ΑΜΚ ή του ομολογιακού θα καθοριστούν από την ΤτΕ. Σε ανακοίνωσή της η τράπεζα τονίζει ότι βάσει των κεφαλαίων που διαθέτει σήμερα, τηρεί τους απαιτούμενους από την ΤτΕ δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας.
Η αλλαγή πλεύσης που αποφάσισε η Εθνική και οι ανάγκες της
Εθνική: Σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 2,5 δισ. ευρώ αποφάσισε ότι θα προχωρήσει και η Εθνική Τράπεζα, παρόλο που μέχρι πρόσφατα η τράπεζα είχε αποκλείσει αυτόν τον τρόπο άντλησης κεφαλαίων. Η αλλαγή πλεύσης οφείλεται στη σύσταση της ΕΚΤ για άμεση εξεύρεση κεφαλαίων, ενώ το σχέδιο για εσωτερική δημιουργία κεφαλαίου απαιτούσε περισσότερο χρόνο. Η διοίκηση συγκάλεσε για το θέμα έκτακτη γενική συνέλευση για τις 10 Μαΐου 2014.
Οι ανάγκες της Εθνικής έχουν εκτιμηθεί στα 2,18 δισ. ευρώ για το βασικό και 2,5 δισ. ευρώ για το δυσμενές σενάριο. Ετσι, μετά την ολοκλήρωση της αύξησης η τράπεζα θα μπορεί να νιώθει άνετα εν όψει των πανευρωπαϊκών stress tests, ακόμη και αν επιβεβαιωθεί το δυσμενές σενάριο. Επιπλέον, σύμφωνα με το capital plan της διοίκησης, η τράπεζα εκτιμάται ότι θα αντλήσει πάνω από 1 δισ. ευρώ, ποσό με το οποίο πρόκειται να αποπληρώσει τις προνομιούχες μετοχές του Δημοσίου ύψους 1,35 δισ. ευρώ, όταν αυτό κριθεί απαραίτητο. Εκτός από την έκδοση ομολογιακού δανείου ύψους 750.000.000 ευρώ, στην οποία προχώρησε μέσα στην εβδομάδα, η τράπεζα σχεδιάζει να προχωρήσει και σε πωλήσεις θυγατρικών.
Πολυτίμη Οικονόμου
