Η «αρχόντισσα του Πόντου» ή «γιαγιά των Ποντίων», όπως οι ίδιοι την αποκαλούσαν, Σάνο Χάλο (Ευθυμία Βαρυτιμίδου του Χαραλάμπους, σύζυγος Αβραάμ Χάλο) έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 105 ετών, βυθίζοντας στο πένθος όλον τον ποντιακό Ελληνισμό.
Η γυναίκα, η οποία με την προσωπική μαρτυρία της για όσα υπέστη πριν από 90 χρόνια στη γενέτειρά της -όπως αυτά καταγράφηκαν στο βιβλίο της κόρης της Θία Χάλο με τίτλο «Ούτε καν το όνομά μου»- ανέδειξε το μείζον εθνικό ζήτημα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και της Μικράς Ασίας, υπήρξε για τους Ποντίους ένα σύμβολο μαχητικότητας, κουράγιου και πίστης!
Γεννήθηκε στο χωριό Αγιος Αντώνιος του Πόντου, λίγα χρόνια πριν ξεσπάσει ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, και το 1920 εξορίστηκε μαζί με την οικογένειά της και χιλιάδες Ποντίους. Περπάτησε για μήνες σε πορείες θανάτου προς τα βάθη της Ασίας. Εζησε σαν σκλάβα στο σπίτι μιας Ασσύριας, όπου την άφησε η μητέρα της για να μην πεθάνει από ασιτία, και τελικά -στα 15 χρόνια της- βρήκε καταφύγιο στο σπίτι μιας οικογένειας Αρμενίων, όπου γνώρισε τον σύζυγό της Αβραάμ. Εφυγε μαζί του για τη Νέα Υόρκη, απέκτησε 10 παιδιά, έμαθε αγγλικά και πήρε απολυτήριο Γυμνασίου σε ηλικία 56 ετών.
Με τη βοήθεια των παιδιών της, κυρίως της κόρης της Θία Χάλο που κατέγραψε την περιπέτεια της μητέρας της σε βιβλίο, η «γιαγιά των Ποντίων» ξαναβρήκε την ταυτότητά της, έμαθε το πραγματικό της όνομα, επισκέφθηκε το 1989 τον Πόντο και, 20 χρόνια αργότερα, απέκτησε την ελληνική υπηκοότητα.
«Δεν έκανε το χατίρι των γενοκτόνων της. Επέζησε, κράτησε σαν φυλαχτό τις θύμησες, τις διηγήθηκε και τις κατέγραψε με την πένα της κόρης της και δίδαξε στην οικουμένη το ανείπωτο δράμα των Ελλήνων του Πόντου, των χριστιανών της Μικράς Ασίας. Η Σάνο Χάλο υπήρξε αναμφισβήτητα μια θρυλική μορφή του Ελληνισμού» τόνισε, σε ανακοίνωσή της, η Παμποντιακή Ομοσπονδία ΗΠΑ και Καναδά.
