Καθαρή και λευκή, όπως στο παρελθόν, θα επιστρέψει στη θέση της, στην κορυφή της επιβλητικής σκάλας Νταρού, σε περίπου έναν μήνα. Γύρω στις 14 Ιουλίου, την ημέρα που οι Γάλλοι γιορτάζουν την εθνική τους επέτειο, η Νίκη της Σαμοθράκης θα «ανοίξει» και πάλι τα φτερά της. Επειτα από δέκα μήνες καθαρισμού και συντήρησης θα επιστρέψει στη θέση της, στο Μουσείο του Λούβρου.
Αυτό, καθώς και πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα της αποκατάστασης του κορυφαίου γλυπτού αποκάλυψε κατά την προχθεσινή διάλεξή του στην Αθήνα ο πρόεδρος του Μουσείου του Λούβρου Ζαν-Λικ Μαρτίνεζ. Ο διαπρεπής επιστήμονας βρέθηκε στην Αθήνα και μίλησε στο κατάμεστο αμφιθέατρο του Γαλλικού Ινστιτούτου για το μεγαλεπήβολο έργο της συντήρησης του διάσημου εκθέματος, ως προσκεκλημένος της γαλλικής αρχαιολογικής σχολής.
«Οι επισκέπτες διατηρούν μια συναισθηματική σχέση με το μνημείο αυτό» δήλωσε ο φιλέλληνας επιστήμονας, ο οποίος επί σειρά ετών είχε πάρει μέρος σε ανασκαφές στην Ελλάδα. «Γι’ αυτό στην πρόσφατη καμπάνια που διοργανώσαμε για τη συγκέντρωση χρημάτων για την ολοκλήρωση των εργασιών σε αυτό υπήρχαν άνθρωποι που έδωσαν ακόμη και 10 ευρώ. Είναι ένα γλυπτό που “μιλάει” σε πολλούς».
Κατά τον ίδιο, η αποκατάσταση που ξεκίνησε τον περασμένο Σεπτέμβριο ήταν επιτακτική ανάγκη, καθότι ετησίως 700.000 άτομα ανεβαίνουν στη βάση του αγάλματος, επιφέροντας σημαντικές φθορές σε αυτό. «Ετσι προκλήθηκαν σημαντικά προβλήματα δομής. Και αυτό δεν ήταν το μοναδικό ζήτημα που είχε προκύψει. Το άγαλμα είχε αποκτήσει καφέ χρώμα λόγω γήρατος».
Η μεταφορά
Η χαρτογράφηση των γύψινων στοιχείων του γλυπτού αλλά και οι μελέτες σχετικά με την αποκατάστασή του είχαν ξεκινήσει από τη δεκαετία του ’90. «Η μεταφορά του ήταν μια μεγάλη περιπέτεια για εμάς» ανέφερε ο πρόεδρος του πολιτιστικού οργανισμού. «Μια και το άγαλμα ζυγίζει δύο τόνους, ενώ η βάση του πέντε, καταλήξαμε ότι δεν έπρεπε σε καμία περίπτωση να μεταφερθεί από το μουσείο. Απλά έπρεπε να μετακινηθεί σε διπλανή αίθουσα. Μάλιστα είμαστε η πρώτη γενιά ερευνητών από το 1945 που είδε από κοντά το μνημείο και είχε την ευκαιρία να το μελετήσει, διότι μέχρι σήμερα οι περισσότεροι ερευνητές εργάζονταν χρησιμοποιώντας φωτογραφίες του».
Χαρακτηριστικό ήταν ότι για πρώτη φορά έγινε καταγραφή της βάσης του μνημείου, καθότι μέχρι τότε δεν είχε γίνει η αποτύπωσή της, ενώ εντάχθηκαν στο γλυπτό και πολλά θραύσματα τα οποία ήταν ξεχασμένα στις αποθήκες του μουσείου. «Το γλυπτό ήταν πολύ πιο βρόμικο στο πίσω μέρος του, μια και όλοι προσπαθούσαν να το αγγίξουν. Αυτό φυσικά επιβάρυνε την κατάστασή του. Τώρα βέβαια, μετά την αποκατάσταση, τα δεδομένα έχουν αλλάξει». Να σημειωθεί ακόμη ότι κατά τη διάρκεια της βραδιάς έγινε και η παρουσίαση του έργου της γαλλικής αρχαιολογικής σχολής στην Ελλάδα για το περασμένο έτος.
Αποκαλύφθηκαν σύγχρονες επεμβάσεις
Η νέα… Νίκη της Σαμοθράκης έχει εμφανώς ανανεωμένη καθαρή μορφή, ενώ και δομικά πλέον είναι πιο σταθερή. Η λεπτομερής συντήρησή της και η αποσυναρμολόγησή της βοήθησαν τους ειδικούς να μάθουν περισσότερα πράγματα για τη μορφή και τη χρονολόγηση του γλυπτού, επαληθεύοντας αυτό που ήδη γνώριζαν οι επιστήμονες: ότι, αν και το μνημείο είναι αρχαίο, δέχθηκε σημαντικές τροποποιήσεις τον 19ο και τον 20ό αιώνα. «Αν και δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα πότε φιλοτεχνήθηκε, υπολογίζουμε ότι θα έγινε στις αρχές του 3ου αιώνα π.Χ.» λέει ο κ. Μαρτίνεζ, τονίζοντας ότι η συντήρηση του γλυπτού θα συνεχιστεί έως το 2015. Τότε θα γίνουν και τα επίσημα εγκαίνιά του. Τέλος, διαπιστώθηκε ότι το μνημείο συναρμολογήθηκε σε δυο διαφορετικούς χρόνους μια, και η κατασκευή του δεν ήταν εύκολη υπόθεση.
Γιώτα Βαζούρα
