Υπό τη σκιά του νέου εκβιαστικού διλήμματος που έθεσε αξιωματούχος της ευρωζώνης «ή καταλήγετε σε συμφωνία με την τρόικα έως τις 30 Νοεμβρίου ή παρατείνεται το Μνημόνιο για 12 μήνες», ο υπουργός Οικονομικών Γκίκας Χαρδούβελης περίμενε έως αργά το βράδυ τους εκπροσώπους των δανειστών για να απαντήσουν στις ελληνικές θέσεις μέσω τηλεδιάσκεψης, η οποία ξεκίνησε λίγο μετά τις 11 το βράδυ.
Η επιμονή της τρόικας και η ασφυκτική χρονική πίεση έχουν σπάσει τις αρχικές «κόκκινες» γραμμές της κυβέρνησης. Η κατάσταση περιπλέκεται από τις διαφωνίες στο εσωτερικό της τριμερούς, καθώς το ΔΝΤ εμφανίζεται πιο σκληρό, ιδίως στο Ασφαλιστικό και στο θέμα του δημοσιονομικού κενού του 2015. Πάντως, ο κ. Χαρδούβελης καταθέτει σήμερα το μεσημέρι στη Βουλή τον Προϋπολογισμό του 2015 με βάση τους υπολογισμούς της κυβέρνησης περί μηδενικού δημοσιονομικού κενού, παρά τις ενστάσεις των δανειστών.
Η ελληνική πλευρά εξακολουθεί να μην αποδέχεται αλλαγές στο Ασφαλιστικό που ζητάει η τρόικα, την πλήρη απελευθέρωση των ομαδικών απολύσεων, τη λήψη αποφάσεων για απεργίες από το 50%+1 των εργαζομένων ενός κλάδου και την κατάργηση του μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου. Στον αντίποδα, η κυβέρνηση δεσμεύεται για ψήφιση του νέου μισθολογίου του Δημοσίου άμεσα στις αρχές του 2015, αλλαγές στον συνδικαλιστικό νόμο, μεγαλύτερη κατοχύρωση των εργοδοτών στις περιπτώσεις απεργιών, ενοποιήσεις επικουρικών ταμείων και επίσπευση των αποκρατικοποιήσεων.
Αξιωματούχος της ευρωζώνης έβαλε ξανά χθες το απόγευμα το πιστόλι στον κρόταφο, προειδοποιώντας ότι «υπάρχει ακόμη χρόνος να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση και να κλείσει το τρέχον πρόγραμμα πριν από το Eurogroup της 8ης Δεκεμβρίου, αλλά αν δεν κλείσει ως τα τέλη της επόμενης εβδομάδας, θα υπάρξει τεράστιο πρόβλημα, για να το θέσουμε ήπια, εκτός και αν παραταθεί το τρέχον πρόγραμμα». Το εν λόγω στέλεχος των Βρυξελλών κλιμάκωσε την πίεση, κάνοντας λόγο για ετήσια παράταση του Μνημονίου και εκβιάζοντας με μοχλό πίεσης τις τράπεζες: «Το τρέχον πρόγραμμα θα μπορούσε να παραταθεί ακόμα και για 12 μήνες. Αυτό θα ήταν αναγκαίο και για τεχνικούς λόγους, λόγω διαφόρων ζητημάτων που σχετίζονται με τις κεφαλαιακές ανάγκες ορισμένων ελληνικών τραπεζών».
Σύμφωνα με τον Ευρωπαίο αξιωματούχο, είτε η παράταση του σημερινού Μνημονίου είτε η ένταξη της Ελλάδας σε γραμμή προληπτικής στήριξης θα πρέπει να αποφασιστούν πριν από τις 31 Δεκεμβρίου, καθώς απαιτείται η έγκριση του γερμανικού και ακόμη μερικών Κοινοβουλίων της ευρωζώνης.
Οι δανειστές απαιτούν «αίμα» και για τα Ταμεία που παρουσιάζουν έλλειμμα
Η κυβέρνηση προσπαθεί να «παγώσει» τις ασυγκράτητες ορέξεις της τρόικας για περικοπές στις συντάξεις. Για να προλάβει τα χειρότερα, προτείνει στη διαπραγμάτευση να «παγώσει» ο νέος τρόπος υπολογισμού των συντάξεων, όπως αυτός επρόκειτο να ισχύσει από 1/1/15, ο οποίος οδηγεί αναπόφευκτα σε μειώσεις αφού το αποτέλεσμα σχετίζεται με το χαμηλό ΑΕΠ και τον χαμηλό πληθωρισμό της χώρας. Σε ταμεία που καταγράφουν ελλείμματα, η τρόικα δεν κρύβει ότι, εάν δεν αυξηθούν τα έσοδα, θα απαιτήσει «αίμα», δηλαδή νέες περικοπές. Το μέτρο του «παγώματος» στον τρόπο υπολογισμού τον συντάξεων, αποτελεί τη βασική πρόταση που έχει κατατεθεί από την ελληνική πλευρά και φαίνεται ότι η τρόικα εξετάζει το ενδεχόμενο μεταθέτοντας την εφαρμογή για τη διετία 2016-2017, δηλαδή αφού θα έχουν παρέλθει οι βουλευτικές εκλογές στη χώρα.
Το μέτρο αφορά ήδη καταβληθείσες συντάξεις, οι οποίες με βάση τον νόμο Λοβέρδου – Κουτρουμάνη (ν. 3863/2010 άρθρο 11), θα έπρεπε να υπολογίζονται από το 2015 και μετά σε συνάρτηση με το ΑΕΠ της χώρας και τον δείκτη τιμών καταναλωτή. Η εκτίμηση της τρόικας είναι ότι σε πρώτη φάση οι συντάξεις θα μπορούσαν να καταγράψουν μικρή μείωση το 2015, αλλά από το 2016 και μετά, με δεδομένο ότι το ΑΕΠ θα ακολουθήσει αυξητική πορεία, θα μπορούσαν και οι συντάξεις να κινηθούν ανάλογα. Με τον τρόπο αυτό οι συντάξεις θα μείνουν «παγωμένες» και δεν θα επηρεαστούν από την όποια πορεία του ΑΕΠ.
Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση εμφανίζεται διατεθειμένη να εξετάσει το ενδεχόμενο αλλαγής των συντελεστών υπολογισμού των μελλοντικών συντάξεων. Στο πλαίσιο αυτό, η βασική σύνταξη διατηρείται, αλλά η αναλογική σύνταξη θα υποστεί μεταβολές, με συνέπεια σταδιακές μειώσεις που θα γίνουν ορατές στους νέους συνταξιούχους, από το 2020 και μετά.
Ειδική αναφορά στις υπόλοιπες προτάσεις που έχουν κατατεθεί από την ελληνική πλευρά προς την τρόικα γίνεται για τη βιωσιμότητα του ΟΑΕΕ. Υπάρχει η δέσμευση για να βελτιωθεί η εισπραξιμότητα από το 52% στο 80% που ήταν το 2009. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, θα πρέπει να μειωθούν οι εισφορές. Το υπουργείο Εργασίας έχει έτοιμη διάταξη νόμου, σύμφωνα με την οποία παρατείνεται η δυνατότητα επιλογής έως και δύο κατηγορίες κατώτερης ασφαλιστικής κλάσης για τους ασφαλισμένους του ΟΑΕΕ έως τις 31/12/2016, καθώς λήγει στις 31/12/2014.
Μάριος Ροζάκος
