Ποια είναι τα αναγκαία μέτρα (που κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση) και ποια τα ευφάνταστα (που δεν πείθουν για την αποδοτικότητά τους) στη νέα 26σέλιδη λίστα που έστειλε στις Βρυξέλλες ο Γιάνης Βαρουφάκης
Μέτρα αναγκαία και χρήσιμα -όπως οι έλεγχοι στα εμβάσματα και στις offshore εταιρίες που ανήκουν σε Ελληνες φορολογουμένους, η καταπολέμηση του λαθρεμπορίου καυσίμων, τσιγάρων και ποτών, η διασύνδεση των καταστημάτων με την Εφορία και η άμεση απόδοση του ΦΠΑ-, αλλά και μέτρα ευφάνταστα και ανεφάρμοστα -όπως η δημιουργία ψεύτικων προφίλ για να ελέγχονται φορολογικά οι ηλεκτρονικές πωλήσεις και η δημιουργία νέας Ενιαίας Αρχής για την εποπτεία τραπεζών, ασφαλιστικών και επενδυτικών εταιριών- απαρτίζουν τη νέα λίστα 26 σελίδων που έστειλε ο υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης την περασμένη Τετάρτη στους εκπροσώπους των δανειστών μας.
Η λίστα αυτή έγινε δεκτή με αμφιθυμία από τους πιστωτές μας, καθώς περιλαμβάνει ορισμένα μέτρα που κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, όμως ενσωματώνει και μέτρα που είναι αδύνατον να πείσουν για την αποδοτικότητα και την πιθανότητα εφαρμογής τους. Επιπλέον, οι εταίροι μας στην ευρωζώνη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) θεωρούν υπεραισιόδοξη την πρόβλεψη της κυβέρνησης ότι θα προκύψουν έσοδα συνολικού ύψους 4,7 έως 6,1 δισ. ευρώ από την εφαρμογή των προτάσεων της λίστας, γι’ αυτό επέμειναν στην ανάγκη να «ξεσκονίσουν» τους υπολογισμούς της ελληνικής πλευράς τα τεχνικά κλιμάκια Ε.Ε. – ΕΚΤ – ΔΝΤ.
Τα θετικά
Στην πρώτη κατηγορία μέτρων της νέας λίστας Βαρουφάκη, τα οποία αποκόμισαν θετικά σχόλια από τους εκπροσώπους των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στο Euro Working Group της περασμένης Τετάρτης, συγκαταλέγονται τα εξής:
1. Ελεγχοι στα εμβάσματα και στις offshore εταιρίες που ανήκουν σε Ελληνες φορολογουμένους με προβλεπόμενα έσοδα για το 2015 από 725.000.000 έως 875.000.000 ευρώ.
2. Καταπολέμηση του λαθρεμπορίου καυσίμων, καπνικών προϊόντων και οινοπνευματωδών ποτών με προβλεπόμενα έσοδα από 250.000.000 έως 400.000.000 ευρώ.
3. Ισχυροποίηση της νομοθεσίας για τις ενδοομιλικές συναλλαγές με προβλεπόμενα έσοδα 40.000.000 έως 60.000.000 ευρώ.
4. Μεταρρύθμιση του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (κατάργηση φοροαπαλλαγών) με προβλεπόμενα έσοδα από 300.000.000 έως 400.000.000 ευρώ.
5. Βελτίωση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού με έσοδα από 225.000.000 έως 235.000.000 ευρώ.
6. Επέκταση του φόρου πολυτελείας με έσοδα 20.000.000 ευρώ.
7. Πρόωρη συνταξιοδότηση: Μέτρα που θα περιορίζουν το φαινόμενο, ειδικά σε πρώην ΔΕΚΟ και τράπεζες.
8. Λοταρία αποδείξεων, με προσδοκώμενα έσοδα 270.000.000-600.000.000 ευρώ το 2015 και 590.000.000 ευρώ από το 2016 και εξής.
9. Νέα τιμολογιακή πολιτική σε μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους και λοιπά μνημεία: Επαναλαμβάνεται η πρόταση του e-mail Χαρδούβελη για επανακαθορισμό της ισχύουσας τιμολογιακής πολιτικής, δυνατότητα επί τόπου πληρωμής μέσω χρεωστικών/πιστωτικών καρτών και εφαρμογή ηλεκτρονικού εισιτηρίου. Υπολογίζεται ότι με τις δράσεις αυτές θα αυξηθούν τα έσοδα κατά 5.000.000-10.000.000 ευρώ φέτος και 20.000.000 ευρώ από το 2016 και εξής.
Τα θεωρητικά
Αλμα από τη δημιουργική ασάφεια στην… αχαλίνωτη φαντασία συνιστά μια σειρά μέτρων της λίστας, τα οποία διεκδικούν ίσως βραβείο ευρηματικότητας, αλλά όχι και αποδοτικότητας. Παράλληλα, υπάρχουν μέτρα που στη θεωρία φαίνονται καλά, αλλά είναι αδύνατο να εφαρμοστούν στην πράξη ή είναι αμφίβολο ότι θα αποφέρουν τα προσδοκώμενα οφέλη. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται μέτρα, όπως:
1. Αγορά ειδικού λογισμικού από τις αποζημιώσεις της Siemens, με το οποίο θα μπορούν να εντοπίζονται όσοι φοροδιαφεύγουν.
2. Δημιουργία ψεύτικων προφίλ, ώστε να ελέγχονται οι συναλλαγές με ηλεκτρονικές επιχειρήσεις που είναι ύποπτες φοροδιαφυγής.
3. Καταπολέμηση της φοροδιαφυγής των ελεύθερων επαγγελματιών και των αυτοαπασχολουμένων μέσω ηλεκτρονικής εφαρμογής που θα καταγράφει κάθε εισερχόμενο πελάτη στους χώρους παροχής υπηρεσιών (π.χ. ιατρεία, δικηγορικά γραφεία, συνεργεία κ.λπ.). Οι σχετικές ειδοποιήσεις θα αποστέλλονται σε πραγματικά χρόνο στο υπουργείο Οικονομικών. Θα δοθεί προτεραιότητα στην εφαρμογή του μέτρου σε επιχειρήσεις με σταθερή έδρα και αργότερα σε επαγγελματίες που μετακινούνται (π.χ. υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους). Από το μέτρο αυτό, από στοχευμένους ελέγχους με βάση τον κίνδυνο φοροδιαφυγής και άλλα μέτρα που θα ληφθούν σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ εκτιμάται ότι θα αντληθούν 20.000.000-30.000.000 ευρώ το 2015 και 30.000.000 ευρώ από το 2016 και εξής.
4. Σύστημα πόντων για τους πολίτες: Οι πολίτες που εκπληρώνουν τις φορολογικές υποχρεώσεις τους ή οποιεσδήποτε πληρωμές προς το Δημόσιο εγκαίρως θα συλλέγουν «πόντους πολιτών». Αδυναμία έγκαιρης πληρωμής θα οδηγεί σε αφαίρεση πόντων. Με αυτό το σύστημα η κυβέρνηση θα παρέχει κίνητρα, για παράδειγμα με τη μορφή φορολογικών εκπτώσεων ή προτεραιότητας σε υπηρεσίες.
5. Δημιουργία Εθνικής Αρμόδιας Αρχής εποπτείας του τραπεζικού κλάδου, των ασφαλιστικών εταιριών και των επενδυτικών εταιριών. Αντί να μεταφέρει απλώς τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς στην Τράπεζα της Ελλάδος και να δημιουργήσει ένα τμήμα για τις τραπεζικές συναλλαγές, η κυβέρνηση κάνει την περίεργη πρόταση να δημιουργηθεί μια νέα Αρχή, γεγονός που έχει προκαλέσει τις αντιδράσεις των δανειστών μας, καθώς θεωρούν ότι επιχειρεί να παρακάμψει την εποπτική αρμοδιότητα της ΤτΕ και άρα και της ΕΚΤ.
Μάριος Ροζάκος
